ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΟ

Πού πάνε οι στορίες όταν δεν γράφονται ποτέ.

2011-04-26T13:56:00.001+03:00

Οι ιστορίες που δεν έγραψαν ποτέ οι άνθρωποι επιστρέφουν στη Γη.

Γίνονται χώμα όπως ο υπόλοιπος άνθρωπος.

Αυτό είναι κάτι που με ευχαριστεί γιατί η Γη δεν περιέχει έκτοτε μόνο χώμα νερό φωτιά κλπ που γνωρίζουν οι γεωλόγοι αλλά και πνεύμα.

Προσοχή λοιπόν στο χώμα. Δεν είναι τόσο ταπεινό όπως νομίζεις. Ούτε τόσο αποτρόπαιο επειδή σκεπάζει τους ανθρώπους.

Σκέφτομαι μάλιστα και ότι οι σεισμοί πρέπει να αναθεωρηθούν και να μην θεωρούνται μόνο καταστροφικοί. Πού ξέρεις. Ένα βαθύ ρήγμα μπορεί να φέρει στην επιφάνεια το χώμα που σκέπασε τον Αριστοτέλη ή τον Πλάτωνα. Θα πρέπει για τον ίδιο λόγο να πάρουν οι ανασκαφές άλλο χαρακτήρα και να ενδύονται οι αρχαιολόγοι με κάποιο ιδιαίτερο ένδυμα σαν και αυτό των ιερέων. Όπως και νάχει μου ήλθε τις προάλλες μια σκέψη. Ότι και τα μυρμήγκια κάτι πρέπει να κουβαλούν, να κρύβουν και να φυλάττουν μέσα στις μυρμηγκοφωλιές εκτός από σπόρους και φύλλα. Ισως προσπάθειες συγγραφής τόσων ανθρώπων που πηγαινοέρχονται ακατάπαυστα μέσα στην καθημερινότητά τους. Δεν τελεσφόρησαν ποτέ και αυτά τα εργατικά ζωύφια τις αποθηκεύουν εκεί ως πανανθρώπινο πλούτο, τα μόνα που καταλαβαίνουν τι σημαίνει να μην γραφεί ποτέ μια ιστορία.

Από τον Μέρμηγκα 4 χρόνια πριν.

2011-04-14T23:02:00.001+03:00

http://mavroskiknos.blogspot.com/2007/04/blog-post.html

Και φέτος Πάσχα.

Πέρασμα δηλαδή, αφού Πάσχα σημαίνει πέρασμα.
Περνάμε λοιπόν και φέτος στα επόμενα του διαρκούς χαρμόσυνου αγγέλματος, που ωστόσο "κανένα στόμα δεν το βρε και δεν το πε ακόμα": Χριστός Ανέστη.
Αληθώς ο Κύριος.
Πότε;
"Κανένα στόμα δεν το βρε και δεν το πε ακόμα".
Χρόνια πολλά.
Να ζήσουμε χρόνια πολλά ψάχνοντας μήπως και βρούμε το πότε ανέστη ο Κύριος.
Να ζήσουμε χρόνια πολλά προστατεύοντας -και όχι σκοτώνοντας- τους νεογέννητους ποιητές και να ψάξουμε μαζί τους στα έγκατα και στα ουράνια για την εγκατάσταση του ανθρώπου μέσα στην Ανάσταση που θα σημάνει και πάλι την αρχή της Ιστορίας, ύστερα από τόσες και τόσες αποκαθηλώσεις, ύστερα από τόσες και τόσες σταυρώσεις έτη και έτη εν ειρήνη.
Έτη και έτη ανυποψίαστων ανθρώπων, που είναι θηρία αγνοίας.
Χριστός Ανέστη.

Εν μέσω εγκλημάτων.

Χρόνια πολλά.
Πολλά χρόνια.
Ως κατακλυσμός εν αντιθέσει προς το χύδην.
Ως αναβαθμός ερωτημάτων ισαξίων και ισαπόστολων μηνυμάτων;
Αναστάς ο Χριστός.

ΥΓ. Αλλά υπήρξε και ο Ηράκλειτος.
Που οργάνωσε τον χρόνο ως τόπο ανθρώπων.
Οργάνωσε το χύδην ώστε πρόβλεψε την Ανάσταση.
Τον Άλλον Άνθρωπο, τον Αναστάντα νεκρόν.

Και του χρόνου.

Χρόνια ειρηνικά.

2010-12-30T01:36:00.002+02:00

Μελετώντας τα γαλλικά μού ζητήθηκε να μελετήσω σε μεγάλο βάθος τα λατινικά.
Ηταν μια νεκρή γλώσσ. Γιατί έπρεπε να την μάθω;
Η προφανής απάντηση που έλαβα ήταν ότι είναι ο πρόγονος της γλώσσας που μελετούσα.
Βάλθηκα λοιπόν να την μελετώ με λεπτομέρεια χειρουργού.
Εκείνος εξετάζει το πτώμα για να γνωρίσει πώς λειτουργεί το ζωντανό. Το ίδιο θα έπρεπε να πράξω κι εγώ. Αφού μελέτησα τα επί μέρους, γραμματική και συντακτικό, με την βοήθεια ενός καλού λεξικού μετέφραζα Κικέρωνα και Σαλλούστιο, τον πιο δύσκολο των λατίνων.

Αν σκεφτώ το πόσο μεγάλη δίψα έχει ο άνθρωπος να κατανοήσει τον διπλανό του, τα πράγματα που συμβαίνουν, τον θάνατο, τον έρωτα, ολόκληρο τον εσωτερικό του κόσμο, χωρίς να τα κατανοεί ποτέ ικανοποιητικά ώστε να νιώσει ειρήνη, τότε θα πω ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση από την αποδόμηση μιας γλώσσας σε πολύ μικρά κομμάτια κατανοητά, διαυγή και εύπεπτα. Κάθε πεζό γραμματικό φαινόμενο που περιγράφεται, κάθε συντακτικό φαινόμενο που ξετυλίγεται μπροστά σου, ισοδυναμεί με μια μικρή αλήθεια που σου προσφέρεται γενναιόδωρα σε εκδίκηση εκείνων που ορίζονται σαν σχετικές ή άπιαστες για τον ανθρώπινο νου.

Η ικανοποίηση που αφήνει η μελέτη της γλώσσας όσον αφορά την κατανοήση του Κόσμου είναι ανάλογη με το βάθος της μελέτης. Οσο πιο πολύ εμβαθύνεις σε μια γλώσσα, όσο περισσότερο την 'διαλύεις' σε μικρότερες κατανοητές μονάδες, τόσο περισσότερο αρκείσαι σε αυτές αναγνωρίζοντάς τις ως μικρές λαμπερές οντότητες, εις τρόπον που να μην επιδιώκεις να γνωρίσεις την μια και μοναδική. Ο βιολόγος ξεχνιέται πάνω στο μικροσκόπιο παρατηρώντας το σκουλήκι που κινείται. Εκείνη την στιγμή, τα συμπεράσματά του τον φυγαδεύουν από δεκάδες άλλα ερωτήματα αναπάντητα ίσως και μη ομολογηθέντα ποτέ. Κύριος σε μικρότερη κλίμακα, κλέβει κάτι από την δόξα εκείνου που θα μπορούσε να γνωρίζει τα πάντα.

Η μελέτη είναι παρηγορητική διαδικασία.

Το ίδιο ισχύει με όλες τις επιστήμες. Τα μαθηματικά, την φυσική, την χημεία. Είναι επιστήμες που αγγίζουν το θείο καθότι εμπεριέχουν την εξήγηση του Κόσμου.
Τέχνες απλές και χειρωνακτικές εργασίες το αγγίζουν το ίδιο εφ΄όσον περιέχουν τεχνική.

Η μεγάλη μαγεία που νιώθουμε μπροστά στον δημιουργό συνίσταται ότι δεν κάνει deconstruction αλλά construction του Κόσμου. Δεν εξηγεί κάτι που ήδη Είναι αλλά το συνθέτει από την αρχή. Από κεί έρχεται και το δέος μπροστά στην Τέχνη. Αυτή δεν εξηγεί τον Κόσμο, τον φτιάχνει. Δεν εξηγεί τον Νόμο.Τον ορίζει.

Απομένει να κάνουμε το πιο απλό πράγμα. Να μελετήσουμε οτιδήποτε για να έχουμε ειρήνη.

υγ. αν ήξερα όλες τις τέχνες και όλες τις επιστήμες και το χειρότερο αν κόμπαζα γι αυτό, τούτο θα σήμαινε ότι θα είχα φοβερό υπαρξιακό πρόβλημα.

Ειρηνικό το 2011!

Η πιο μεγάλη Νύχτα.

2010-12-21T22:18:00.002+02:00

Σήμερα 21 Δεκέμβρη είναι η πιο μεγάλη νύχτα του χρόνου.
Αγγίξαμε το χειμερινό ηλιοστάσιο.

Η 21 Δεκέμβρη λογίζεται σαν επίσημη έναρξη του Χειμώνα.
Τι θα φέρει άραγε αυτός ο χειμώνας; Χιόνια, πάγους, κρύο;

Ταυτόχρονα όμως καθώς αυξάνεται το φως βαδίζουμε προς την Ανοιξη.Από αύριο η μέρα μεγαλώνει. Ενα δευτερόλεπτο την ημέρα. Δεν είναι παράξενο η πιο μεγάλη νύχτα να οδηγεί αθόρυβα στο φως;

Να λειτουργούν άραγε έτσι τα πράγματα και στα παγκόσμια πράγματα και στις "αγορές;

Τι θα μας φέρει λοιπόν; Στον καθένα από εμάς αλλά και σε ολόκληρη την χώρα.

Φθινόπωρο

2010-09-13T00:11:00.001+03:00

Νόμιζα μικρή, ότι ήταν η εποχή που πωλούν φτηνά τα φρούτα όμως είναι η εποχή όπου φθίνουν οι οπώρες.

Να είναι άραγε μόνο οι οπώρες που φθίνουν αυτό το φθινόπωρο;

Καλοκαιρινό.

2010-08-06T23:32:00.000+03:00

Tαξιδεύοντας με το καράβι στο Αιγαίο,
-το ίδιο Αιγαίο που γέννησε την Αφροδίτη-
περιεργάστηκα περίλυπη πώς έπιναν μισόγυμνες οι γκόμενες
-μιλώντας σε ξένες γλώσσες.

Ούτε μια κόρη ελληνίδα δεν εμφανίστηκε.
Θα είναι που βρίσκονται κλεισμένες στο καινούργιο μας μουσείο.

Ζει; Δεν ζει;

2010-04-03T22:20:00.002+03:00

ζωγραφική Θανάσης Τσίτσικας

Αντί άλλων ευχών διαβάστε http://vitamo.blogspot.com/2010/04/blog-post.html και

http://vitamo.blogspot.com/2007/09/blog-post_30.html

και τα δυο πολύ επίκαιρα.

Καλή Ανάσταση!

Μια ελιά και φτου ξελευθερία.

2010-04-01T14:34:00.001+03:00

Ενα από τα πράγματα που αγαπώ την Μ. Εβδομάδα είναι η λιτότητα των φαγητών. Είναι μέσα στο πλαίσιο των ημερών να μην σε απασχολεί και πολύ το γεύμα της ημέρας. Κάτι απλό, εύκολα μαγειρεμένο, ένα όσπριο, ψωμί, μια ελιά, κρασάκι. Το φαγητό των φτωχών. Το φαγητό που ήταν κάποτε τυλιγμένο στην πετσέτα. Τριφτάδες... ζυμάρι που έτριβες με τις παλάμες ώσπου να γίνει λεπτό σαν μακαρόνι ....φαγητό της αγροτικής Ελλάδας, δεκαετία του 60. Δεν θυμάμαι! Είχαμε τότε κέτσαπ;
Είχαμε δυο χέρια που έτριβαν ότι έβγαζε η γη.
Αραποσίτια είχε η φτωχή Αρκαδία και πατάτες. Το είπα στον δάσκαλο στην Τετάρτη δημοτικού ο οποίος ήταν από τα Μαγούλιανα. "Τι βγάζει τσούπρα μου η Τρίπολις;" Πήρα 10.

Αδιαφορία.

2010-03-07T00:23:00.001+02:00

Ανθισες πάλι Αμυγδαλιά.

Αραγε το γνωρίζεις ότι πρόκειται να χιονίσει;

Πόσο ζηλεύω την αδιαφορία σου στους καιρούς.

Η αμυγδαλιά είπε:

Ανθισα πάλι Ανθρωπε.

Μπορεί και να μην χιονίσει.

2010-02-14T14:07:00.004+02:00

.....και του χρόνου!

Ο ύπνος, μόνο.

2009-11-28T00:29:00.002+02:00

Οταν ήμουν παιδάκι 5-6 χρονών, ξυπνούσα την νύχτα. Τα ρούχα μας τα βάζαμε από βραδύς όμορφα στις καρέκλες όμως συνήθως οι κάλτσες, κρεμασμένες στην ράχη τους έπαιρναν την μορφή καλλικαντζαρέων και τότε χωνόμουν γρήγορα στο πλάι του αδελφού μου προσέχοντας να μην φύγουν τα μανταλάκια. Τα μανταλάκια ήταν δυο μανταλάκια σιδερένια ενωμένα με υφασμάτινη ταινία που περνούσε κάτω από το στρώμα και κούμπωναν στο σεντόνι για να μην κρυολογούμε την νύχτα. Ετσι φασκιωμένα με τα σκεπάσματα ξαπλώναμε το βράδυ ο αδελφός μου κι εγώ σε δυο ντιβανάκια με σομιέ και βαμβακερό στρώμα. Μιλούσαμε σιγανά για λίγη ώρα πριν μας πάρει ο ύπνος γιατί η ώρα του ύπνου 9.30 ακριβώς δεν έπρεπε να παραβιαστεί εκτός την ημέρα της Ανάστασης και της Πρωτοχρονιάς ίσως. Ο αδελφός μου με περνούσε τρια χρόνια και δεν φοβόταν. Περίμενε να κοιμηθώ πρώτα και μετά μετακόμιζε στο κρεββάτι μου. Το πρωί ξυπνούσαμε σε διαφορετικά κρεββάτια.

Εφηβη με έπαιρνε ο ύπνος πάνω στο βιβλίο ενώ μελετούσα τα μαθήματα της επομένης. Ξυπνούσα από ένα μικρό λόξυγκα στο στομάχι και την αίσθηση ότι είχα μουσκέψει το βιβλίο από το σάλιο που είχε κυλήσει όπως είχα στρέψει στο πλάι το κεφάλι μου.

Βηχαλάκια, ρουθουνίσματα και ελαφρά βηματάκια των παιδιών στο διάδρομο πριν χωθούν τελικώς στο κρεβάτι μου, με έκαναν να κοιμάμαι ελαφρά όταν έγινα μητέρα. Για αρκετά χρόνια όταν ήταν άρρωστα δεν ήμουν και πολύ σίγουρη αν θα κοιμηθώ ολόκληρη την νύχτα στο σπίτι ή σε κάποιο νοσοκομείο μιας και συχνά μας επισκεπτόταν η.....λαρυγγίτιδα! Συνήθισα να κοιμάμαι διπλωμένη σε νοσοκομειακά κρεββάτια στα πόδια τους ή στην καρέκλα.

Δεν κουνιέμαι καθόλου όταν κοιμάμαι και αν πλαγιάσω μόνη μου δεν χρειάζεται καν να στρώσω το πρωί το κρεββάτι μου. Δεν ροχαλίζω παρά σπάνια. Αν δω όνειρο που μου αρέσει σηκώνομαι και το γράφω. Δεν ξυπνώ την νύχτα. Ούτε για να πάω τουαλέτα ούτε για να πιω νερό. Κοιμάμαι στο πλάι. Θα ήθελα μια φορά να τοποθετήσω μια κάμερα να με καταγράψει όσο κοιμάμαι. Με ενδιαφέρει περισσότερο να δω πώς κινούμαι κατά την διάρκεια του ύπνου. Τα χέρια, την στάση των ποδιών και προ παντός να παρατηρήσω το πρόσωπο. Βλέπουμε το πρόσωπό μας πάντα με τα μάτια ανοιχτά. Μέσα στον καθρέφτη ή έχουμε την εικόνα του μέσα στο μυαλό μας. Πώς μοιάζω με κλειστά μάτια και μάλιστα όταν χάνω την επίγνωση του κόσμου γύρω μου;

Το πράγμα αποκτά ενδιαφέρον γιατί όσο είμαι ξύπνια έχω ένα ύφος. Το πρόσωπό μου έχει μια έκφραση όταν συναντώ έναν φίλο, άλλη όταν μιλώ με τον μπακάλη, άλλη με τα παιδιά μου, άλλη με τον σύντροφό μου, άλλη όταν περπατώ, όταν είμαι στο μετρό ή ταξιδεύω με το αεροπλάνο. Ακόμα και όταν γράφω έχω κάποιο ύφος ανάλογα με αυτά που σκέπτομαι. Το πιο αξιοθρήνητο ύφος είναι όταν προσποιούμαι ένα ύφος σαν ηθοποιός. Συμβάσεις κοινωνικές ή ακόμα χειρότερα διαπροσωπικές σχέσεις. Να πρέπει να διατηρήσεις ύφος παρεξηγημένου ενώ έχεις κι εσύ λερωμένη την φωλιά σου...

Οταν όμως κοιμάμαι όλα αυτά τα προσωπεία αλλά και τα πραγματικά, όλα τα ύφη που εναλλάσσονται καθημερινά στο πρόσωπό μου καθώς ζω, αισθάνομαι ή υποκρίνομαι εξαφανίζονται. Είναι τότε το πραγματικό μου πρόσωπο έτσι όπως το έχει σμιλέψει μόνο ο χρόνος.

Ο άνθρωπος που κοιμάται τι έκφραση έχει ακριβώς; Κάτι μου λέει ότι η τέχνη ιδίως της γραφής, έχει κοινά σημεία με το πρόσωπο ενός ανθρώπου που κοιμάται.

επτά παρά τέταρτο

2009-09-28T01:08:00.005+03:00

Ξημερώνει πια στις επτά παρά τέταρτο. Χειμωνιάζει.
Αντι για το ρήμα ξ-ημέρωσε που δεν έχει σχέση με το εξημερώνω (αν και θα έπρεπε επειδή η νύχτα είναι λίγο άγρια) αλλά με την ημέρα, προτιμώ το φώτισε και ακόμα περισσότερο το έφεξε. Και τα δυο θυμίζουν φαναράκι σαν κάποιος να έρχεται φέγγοντας να εκτοπίσει την νύχτα και τα σκοτάδια της. Φέξε μου και φώτισε ΄δώ να δω αποτελούν δυο εκφράσεις που έχουν να κάνουν με την αγροτική ζωή, τα ζωντανά, τις γκρεμίλες, τις καταπακτές και τα κακοτράχαλα μονοπάτια όταν δεν υπήρχε ακόμα ηλεκτρισμός στα χωριά. Τώρα τα πάντα φεγγοβολούν, λάμπουν, φωταγωγούνται...με αποτέλεσμα να μην βλέπουμε και τον έναστρο ουρανό....

το καράβι έρχεται να με πάρει.

2009-09-08T00:42:00.002+03:00

Ενα καράβι που μπαίνει στο λιμάνι ενώνει δυο κόσμους.

Οι χτίστες.

2009-05-23T00:04:00.003+03:00

Πέρασε το γεφύρι κρατώντας προσεκτικά το φαγητό που του είχε ετοιμάσει για κολατσιό, κυκλώνοντάς το με τις χούφτες για να μην διαφύγει η ζέστα, την αρπάξει ο αέρας και την σκορπίσει σε μέρη αδειανά. Δυο άνδρες, ξενομερίτες σίγουρα γιατί έκαμαν στην άκρη να περάσει, συζητούσαν ορθοί, φαίνεται από ώρα. Πρόσεξε ότι άλλαζαν πόδι. Τον είδε από μακριά να υψώνει την μάντρα βάζοντας την πέτρα πάνω στην πέτρα. Ο άνδρας της ήταν μάστορας καλός και δεν δυσκολεύτηκαν να στήσουν ένα μικρό νοικοκυριό στον καινούργιο τόπο. Τον παρατήρησε όσο έτρωγε κουνώντας κι αυτή ασυναίσθητα τα χείλη, ξεροκαταπίνοντας πού και πού. Επιστρέφοντας ήταν ακόμα εκεί, όρθιοι συνέχιζαν να μιλούν. Πέρασε ξυστά και αυτή την φορά, ίσως επειδή η φιγούρα της είχε εντυπωθεί στην μνήμη τους να περνά πριν λίγη ώρα, παρέμειναν ακίνητοι όπως παραμένεις ακίνητος σε ένα σύννεφο που περνά. Σκέφτηκε ότι αυτοί οι δυο έκτιζαν κι αυτοί τον κόσμο αλλά με λόγια.

υγ. Αφιερωμένο στον Διονύση.

Κατεβαίνοντας την Αλεξάνδρας.

2009-05-15T00:16:00.009+03:00

Κατεβαίνω την Αλεξάνδρας.
Η Αθήνα σφύζει από ζωή.
Στο ραδιόφωνο παίζει ένα κομμάτι του Ελβις. Μ΄αρέσει και το βάζω δυνατά. Και στα άλλα αυτοκίνητα παίζουν μουσική. Ολα τα παράθυρα ανοιχτά. Το βάζω πιο δυνατά και οδηγώ τώρα ένα αεροπλάνο. Η λεωφόρος ανοίγει και λάμπουν τα φτερά. Στρέφω το κεφάλι. Δίπλα μου τσουλά ήσυχα ένα κίτρινο ασθενοφόρο του Ε.Σ.Υ.
Ο Ελβις.
Εγώ. Το αεροπλάνο μου.
Και ο ασθενής κατεβήκαμε χθες παρέα την Αλεξάνδρας.

Καλοκαιρινά.

2009-05-14T00:30:00.001+03:00

Ηλθε το καλοκαίρι.
Εβγαλαν τα καφενεία και οι ταβέρνες τα τραπεζάκια έξω.
Εγώ όμως δεν ενδιαφέρομαι γι αυτά τόσο όσο για τα ρούχα τα καλοκαιρινά που έβγαλαν οι άνθρωποι και τα φορούν σαν σαλιγκάρια.
Πολύχρωμοι έγιναν ξαφνικά οι δρόμοι και το μαύρο χτυπά άσχημα στο μάτι.
Η σάρκα των ανθρώπων είναι ακόμα λευκή.

Σε ένα μήνα οι άνθρωποι θα πάρουν πάλι την συνηθισμένη τους όψη.
Εχουν αυτό το ιδίωμα τα πρώτα καλοκαιρινά. Να μοιάζει η πόλη λίγο με κρεοπωλείο.

2009-04-12T20:45:00.002+03:00

Καλό Πάσχα!

Ο παρατατικός.

2009-03-14T01:07:00.005+02:00

Ο φίλος μου, ο Διονύσης μιλά σε χρόνο παρατατικό.
Γιατί ποιητή τον χρόνο τον εξακολουθητικό λατρεύεις με την γραφίδα σου τόσο;
Δεν είναι ο κόσμος τούτος, του παρόντος;
Ξάφνου τον σπας με έναν αόριστο
Σταματά τότε ο τροχός στις ράγες
Λίγο μένουν να αιωρούνται οι καταλήξεις
Και ψεύδομαι, να λέω ότι ζω σε χρόνο ενεστώτα.

Ο "μάρτης¨" και άλλα εδώδιμα.

2009-03-02T17:47:00.009+02:00

Πρώτη του Μάρτη χθες και θυμήθηκα τον "μάρτη" με τις πολύχρωμες κλωστούλες που βάζαμε στον καρπό μας μικρά για να μην μας κάψει ο ήλιος.

Μαζί με εμένα ξύπνησαν και τα κανάλια σύσσωμα και ανέσυραν βινίλιο με την οκά. Οπερέτες με γλυκιές παρθένες, έρωτες, κλιματαριές, ανθισμένες αμυγδαλιές και στάμνες βγήκαν στα ερτζιανά και η τηλεόραση από κοντά με τα καλαματιανά και τις σερπαντίνες.

Πάσχα και Αποκριά ο ¨Ελληνας" θυμάται τις ρίζες του χωρίς πρόβλημα καθώς φαίνεται. Τις υπόλοιπες μέρες είναι "αλλιώς"αλλά το κρύβει ο αφιλότιμος. Ο νέος είναι ωραίος μα ο παλιός είναι αλλιώς.

Βρε τι μασκαράς είσαι ω-ρέ Ελληνα!

Ξεχωριστό γεγονός παραμένει βεβαίως ότι και όλες οι επίσημες γαμήλιες δεξιώσεις με τις πολυόροφες τούρτες και τις σαμπάνιες καταλήγουν τις πρωϊνές ώρες με τον γαμπρό να χορεύει ζεμπέκικο και την νύφη ξυπόλυτη στο τσιφτετέλι.

Από νώρις για λαγάνα λοιπόν, ταραμοσαλάτα και άλλα εδώδιμα αγαπητά.

Και του χρόνου!

Φέτος τις αποκριές...

2009-02-26T21:16:00.004+02:00

Φέτος τις αποκριές,
θα αποκρέψω*. Άνθρωπο κανέναν δεν θα δοκιμάσω. Οι άνθρωποι είναι κρεάτινοι όπως εξ άλλου κι εγώ και πρέπει να νηστέψω. Κανένας άνθρωπος δεν θα φαγωθεί λοιπόν, θα δοκιμάσω μόνο ό,τι είναι από αυτούς άλλο από κρέας, δεν ξέρω τι να φάω τότε, κι ίσως όλη την περίοδο της σαρακοστής αυτό να πρέπει να εξετάσει κανείς, τι είναι κατάλληλο να φαγωθεί σε περίπτωση που έχει τέτοια επιθυμία.

Τη μάσκα μου θα φτιάξω με λίγο χαρτόνι χρωματιστό, τρύπες θα ανοίξω στη θέση των ματιών να δείξω πώς ανοίγουν τα λουλούδια μάτια μου στον κόσμο γιατί ξημερώνει πια νωρίς σχεδόν σαν καλοκαίρι. Έχεις ακούσει τα πουλιά πώς τ αναγγέλλουν; Φόρεμα ύστερα θα διαλέξω ανασύροντας μέση λεπτή, ντεκολτέ μια ψαλιδιά βαθιά στο στήθος, με ρουμπινί κραγιόν τα χείλη μου θα βάψω, χρώμα ουράνιο της αυγής, ταιριάζει μια χαρά και στο αριστερό το πέτο θα καρφιτσώσω κάθε σκέψη για περίπτωση επιστροφής στη θλίψη, εκεί θα μείνει όλες τις ώρες της γιορτής να σκέπτομαι μην ξεκαρφιτσωθεί και την χάσω. Στα πόδια θα βάλω ένα ζεύγος σανδάλια παράταιρα, αρχαιοπρεπή, να τους μπερδέψω.

Μετά...

....μετά θα βγω στον δρόμο.Σε οποίον ρωτά τι έχω ντυθεί θα πω «μάντεψε, μάντεψε» και θα ξεφύγω.

*αποκρ(ε)εύω = απέχω από το κρέας.

Σταθερά ερωτήματα.

2008-12-24T16:49:00.009+02:00

Οπως κάθε χρόνο παραμονή Χριστουγέννων πήγα να ανάψω το καντηλάκι του Πατέρα.

Αναπαύεται μέσα στο δάσους κάτω από τον Υμηττό.

Τον πρώτο καιρό μου φάνηκε παράξενο να βλέπω το όνομά του πάνω στο μάρμαρο.

Υπέφερα ώσπου να καταλάβω ότι η τελευταία του κατοικία δεν ήταν η κρύα πέτρα αλλά εγώ. Ομως λόγια που είπε ξεπηδούσαν σε δύσκολες περιστάσεις της ζωής μου. Περισσότερο προσπαθούσα να καταλάβω πώς θα αντιδρούσε εκείνος σε ένα δίλημμα. Ακόμα και τώρα που όλα δείχνουν ότι τα πάντα έχουν μετακινηθεί από την θέση που κατείχαν για αιώνες ανατρέχω στην δική του στάση ζωής. Γιατί πόσα είναι άραγε τα σταθερά ερωτήματα που ταλανίζουν την ψυχή μας;

Καλά Χριστούγεννα σε όλους!

Οταν η γυναίκα είχε έρμα.

2008-12-01T23:02:00.003+02:00

Ο Δεκέμβρης είναι γεμάτος γιορτές.
Σήμερα 2 Δεκεμβρίου είναι " Η φανέλα του Στρατιώτη΄".
Αναφέρεται στην εποχή που η γυναίκα δεν ήταν "γκομενάκι".

Ενα πορτοκαλί καπέλο.

2008-11-16T20:09:00.004+02:00

Δεν μιλώ με τους ανθρώπους στο Μετρό αλλά χθες μίλησα στην γυναίκα με το πορτοκαλί καπέλο. Το μετρό είναι γρήγορο και αδιάφορο πια. Είναι πολύ καθαρό, μού δίνει την ικανοποίηση ότι λειτουργεί με ακρίβεια σαν να είναι ο καθρέπτης του συστήματος, όμως είναι μια ψευδαίσθηση γιατί μόλις βγεις από τα έγκατα της γης, η πόλις έχει αδυναμίες. Είναι ένας εικονικός κόσμος που σου δημιουργεί όσο είσαι στις αποβάθρες του ένα συναίσθημα ίδιο με εκείνο των virtual παιγνιδιών.

Το πορτοκαλί καπέλο με αφύπνησε. Η γυναίκα δεν το φορούσε στο κεφάλι, το κρατούσε στο χέρι. Μου φάνηκε σαν ξόρκι ενάντια στην μουντάδα της αποβάθρας. Είχε γεμίσει χρώματα καφετιά, γκρίζα και μαύρο με την πρώτη ψύχρα του χειμώνα.

Εαν ένας άνθρωπος φορά πάνινο πορτοκαλί καπέλο μέσα στη γενική καταχνιά πρέπει να του μιλήσεις. Εάν δεν το φορά και το κρατά έτσι διστακτικά στο χέρι πρέπει να μιλήσεις σε δυο ανθρώπους. Στον άνθρωπο που το φόρεσε το πρωί μπροστά στον καθρέπτη του και στον άνθρωπο που το έβγαλε όταν ήλθε σε επαφή με την πόλη.

Πολύ ωραίο καπέλο, είπα. Είναι μια νότα φαντασίας μέσα στην καταχνιά της αποβάθρας. Με κοίταξε με φανερή έκπληξη και το πρόσωπό της έβαψε από ευχαρίστηση. Το καπέλο έγινε αυγουστιάτικο φεγγάρι. Ταξιδέψαμε αμίλητες δίπλα- δίπλα όταν ήλθε ο συρμός. Το βαγόνι γέμισε από άσκεπους ανθρώπους.
Εξ άλλου τι άλλο έμενε να πούμε;
Χαθήκαμε στις σκάλες.

Αν ήμουν δένδρο.

2008-10-03T02:05:00.001+03:00

Οπως και η μητέρα του Καλλιφατίδη, η μητέρα μου έχει το κομπόδεμά της για το τελευταίο ταξίδι. Δεν παραλείπει να μου δίνει οδηγίες για το πώς θέλει να είναι η κηδεία της και τακτοποιεί τις εκκρεμότητες του σπιτιού για να μην πελαγώσω όταν πεθάνει. Τέτοιες εκκρεμότητες είναι τα παλιά της φορέματα, καπέλα περασμένης μόδας και μια καθόλου ευκαταφρόνητη αλληλογραφία όπου εμφανίζονται κάποιες παλιές «ντροπές» της οικογενείας. Δυσκολεύεται εκεί αν θα έπρεπε να καταστραφούν ολοσχερώς ή αν θα έπρεπε να περάσουν δικαιωματικά στα χέρια των απογόνων. Φροντίζει κατά καιρούς να μας προϊδεάσει σχετικά, ύστερα σταματά σαν από ένα είδος αδυναμίας να αποφανθεί για τους προγενέστερούς της. Να διαχειριστείς το παρελθόν ίσως είναι δυσκολότερο από ό,τι το μέλλον.

Ετσι όλα περιμένουν. Σκέφτομαι ότι όταν θα πεθάνει η μητέρα, όλα τούτα τα πράγματα, τα άυλα κυρίως, θα περιέλθουν στην δικαιοδοσία μου. Οσο ζει παίζει ρόλο φράγματος προφυλάσσοντάς με από τον θάνατο. Μετά θα βγω εγώ μπροστά για τους απογόνους μου.

Επαναστατώ όταν αναφέρεται με φυσικό τρόπο στον θάνατό της, μοιάζει με παραίτηση από αυτό τον ρόλο του προπετάσματος. Σαν να έχει κουραστεί πια να τον κατέχει.. Συγχρόνως με κοιτά να δει πώς θα αντιδράσω. Αλλά πάντα της λέω ότι δεν είναι καιρός ακόμα. Δεν ξέρω αν θα έλθει κάποια στιγμή που θα είμαι έτοιμη να την διαδεχθώ. Υπάρχει μια παράκληση καμιά φορά στο βλέμμα της. Η, ερωτηματικό και πάντα ακολουθεί μια στιγμή αμηχανίας. Μια σιωπή.

Αντιγράφω από το βιβλίο του Καλλιφατίδη:

«....έχει ζήσει τόσα που πρόλαβε τον θάνατο. Δεν τον φοβάται. Αλλά το ταξίδι κοστίζει. Οι αρχαίοι βάζανε νομίσματα στον τάφο για να πληρωθεί ο πορθμέας του Αδη. Ακόμα ένα παράδειγμα ότι η μητέρα μου ζει στον ελληνικό μύθο πιστεύοντας ότι ζει την δική της πραγματικότητα. Ακόμα μια φορά βλέπω ότι ο μύθος του θανάτου είναι ισχυρότερος από τον ίδιο τον θάνατο. Ακόμα μια φορά καταλαβαίνω ότι η μητέρα μου είναι η αληθινή πατρίδα μου. Αν ήμουν φρούτο, εκείνη θα ήταν το δένδρο μου. Αν ήμουν δένδρο, θα ήταν η γη. Αν ήμουν γη, εκείνη θα ήταν ο ουρανός μου».

Μητέρες και γιοι.
Θοδωρής Καλλιφατίδης
Εκδ. Γαβριηλίδης.

Πάει το Καλοκαίρι.

2008-09-20T23:38:00.010+03:00

Ενας ατέλειωτος χαβαλές είναι το Καλοκαίρι.
Χριστούγεννα και Πάσχα και Αποκριές, όλα μαζί, δεν το φτάνουν.

(ε! ψιτ, καλοκαιράκι, γύρνα πίσω!)

Απορία.

2008-07-07T00:14:00.005+03:00

Κάθισα κάποτε δίπλα στην Θάλασσα
Και είχα την πλάτη μου γυρισμένη
Στο ηλιοβασίλεμα.

Πιο ελκυστικό φάνηκε στα μάτια μου
Ένα από τα πλοία της γραμμής.

Αυτός έμοιαζε με Ινδιάνο
Ηταν μελαψός
Μια πετσέτα είχε.
Σαν μανδύας ήταν λοξά ριγμένη πάνω του.
Το χρώμα δεν το θυμάμαι, ήταν όμως ζωηρός
Σαν τον βηματισμό του.

Dont turn your back on the west,
είπε
κι απομακρύνθηκε εννοώντας το ηλιοβασίλεμα
ή είπε
on the best?

Μού έμεινε η απορία.

Ο Ξύλινος Ιππότης (μέρος 2).

2008-05-13T23:05:00.003+03:00

Η μάχη.

-Δεν φοβάμαι, δεν φοβάμαι είπε από μέσα του ο ψεύτικος ιππότης με μισή φωνή. Το στέρνο πρόβαλε, το χόρτινο. Το προσωπείο το ξύλινο, το ψεύτικο κατέβασε. Στήθηκε έτσι αρματωμένος, πανέτοιμος για την πρώτη του μάχη, την αληθινή. Να δεις τα μάτια του ήταν γεμάτα νύχτες και μέρες και πάλι νύχτες που είχε ονειρευτεί μια αληθινή μάχη και ο αληθινός ιππότης τα ένιωθε να τον διαπερνούν μέσα από το ψεύτικο προσωπείο, το ξύλινο και προς στιγμή δεν ήξερε αν είχε κάνει καλά να δεχτεί μια πρόσκληση από ένα αλλόκοτο ιππότη σαν και τούτο. Δεν είναι καν ιππότης, σκεφτόταν, τούτος ο περίεργος μασκαράς, γιομάτος φύλλα και ξύλο του δάσους. Μυστήριος του φάνηκε, ζωντόβολο και ξωτικό του μπήκε η ιδέα ότι ήταν κι ωστόσο ήταν αργά να κάνει πίσω και λίγο μούδιασε σαν τα σκέφτηκε όλα αυτά κι αμέσως πάλι αναθάρρησε σαν αναλογίστηκε ότι είχε λόγχη από σίδερο και αστραφτερό σπαθί. Ορμησε τότε με βουή. Σύννεφο μεγάλο σηκώθηκε, θαρρείς δέκα ιππότες μαζί ήταν καθώς έστριψε την μούρη του αλόγου του προς τον ιππότη τον ψεύτικο και τα εμβλήματά του άστραψαν στον ήλιο όλο μάλαμα σαν να τον σκέπαζε χρυσή βροχή.

Τούτος άντεξε στη σέλα του.
Την ορμή στο τεντωμένο του στέρνο ένιωσε και τον αγέρα να εισχωρεί από παντού στις φλούδες της πανοπλίας του αλλά δεν έπεσε. Αντέκρουσα, είπε σιγανά. Δεν φοβάμαι κι η ψυχή του έτρεμε κάτι τις σαν είδε το βαρβάτο άλογο του αληθινού ιππότη να ξαναγυρνά, την φοβερή λόγχη, την σιδερένια, του αντιπάλου του να τον ζυγίζει πάλι με την μύτη την σουβλερή. Ορθός στήθηκε ακόμα πιο πολύ και το σπαθί του έβγαλε σαν έσπασε η λόγχη του, ω! κόπηκε στα δυο, όλο φλούδες κι αγκίδες έπεσε πάνω στην γη. Και ο άλλος ιππότης, ο αληθινός - μεγάλη του τιμή- σαν το είδε αυτό, υπάκουσε στους κανόνες της μάχης και την λόγχη του πέταξε κι εκείνος και το σπαθί έπιασε και όρμησε ως όφειλε να κάνει, γιατί η νίκη ήταν σε όποιον κατορθώσει να πετάξει τον αντίπαλο από το άλογο κι ωστόσο και οι δυο στα άλογα ήταν ακόμη, ένας ιππότης αληθινός σιδερόφραχτος και ένας ψεύτικος όλο χόρτους και ξύλα, καμώματα της ονειροφαντασίας, τίποτα της προκοπής.

Τότε, ο ψεύτικος έστριψε με τέχνη το κορμί και δεχόταν το άλογό του όλες τις σπαθιές μέχρι που το σπαθί του αντιπάλου του έσπασε στα δυο, σαν αστείο σπαθί έγινε, παιδικό, καθότι το άλογο ξύλινο δεν υπέφερε ενώ το άλλο το αληθινό, γεμάτο αίμα ήταν και πόναγε πολύ. Σε λίγο λύγισε αιμόφυρτο από τις ξύλινες σπαθιές, το βλέμμα του απλανές κοίταζε το άλλο το ψεύτικο που στεκόταν ακίνητο, λύγισε τέλος κι έπεσε ρίχνοντας στο έδαφος τον αναβάτη του βαρύ.

Τότε, ο ψεύτικος ιππότης πήδηξε από το άλογο και με την μύτη του ξύλινου σπαθιού του, το προσωπείο σήκωσε του αντιπάλου του. Το πρόσωπο του ηττημένου όφειλε να δει κατά το έθιμο κι ο άλλος ιππότης, ο αληθινός, στα χέρια του ήταν τώρα και στην μεγαλοσύνη του αν θα του πάρει ή αν θα του χαρίσει την ζωή.

-Γενναίε ιππότη είπε, που με έριξες στη γη, ένα μόνο σε παρακαλώ αν θελήσεις να μου πάρεις την ζωή. Το όνομά σου θέλω να ξέρω, να μάθω μόνο ποιος με νίκησε. Γιατί αν είσαι ιππότης ξακουστός μεγάλη μου θα είναι τιμή. Αν είσαι όμως
ιππότης φτωχός, τότε τίποτα δεν έμαθα τόσους χρόνους που περιπλανιέμαι πάνω στη γη.

Ο ιππότης μας δαγκώθηκε. Τούτο δεν το είχε σκεφτεί. Οτι δεν είχε όνομα κανένα, δηλαδή. Σκέφτηκε λίγο και ζύγισε τα λόγια του και είπε με προσοχή: με λένε Ξύλινο Ιππότη. Ναι,Ξύλινο Ιππότη επανέλαβε και του άρεσε αυτή η παρήχηση του "υ/ι/ι/η". Εβαλε μετά το ξίφος στην θήκη του και βροντόφωνα είπε: σου χαρίζω την ζωή.

-Αληθινός Ιππότης είσαι, είπε τότε ο άλλος σαν μου χαρίζεις την ζωή. Κι ήταν έτσι το έθιμο, ιππότης σωστός ποτέ να μην σκοτώνει ηττημένο πεσμένο στην γη παρά μόνο την περιπέτεια να συλλέγει για να την πει αργότερα σαν γεράσει στην Αυλή.

-Τα όπλα μου δέξου, είπε ο ιππότης που του είχε χαρίσει την ζωή. Κύριός μου είσαι και δάσκαλός μου από την περιπέτεια αυτή. Εμαθα να μην περιγελώ ιππότη όταν σε μάχη με καλεί. Ακόμη και ξύλινος ιππότης, ψεύτικος, αληθινός σαν και του λόγου σου μπορεί να αποδειχθεί. Αλογο δεν έχω να σου δώσω γιατί το έχασα στη μάχη από την ανοησία μου την τρομερή. Τα όπλα σου τα ξύλινα θα κρατώ όμως με τιμή κι έβγαλε την πανοπλία, την λόγχη παρέδωσε στον νικητή. Κάθισε τώρα στο δάσος να περιμένει άλλον ιππότη να κερδίσει τα όπλα του πάλι από την αρχή.

Ετσι έγινε και ο Ξύλινος Ιππότης απέκτησε άρματα αληθινά. Τα όπλα δέχτηκε και την πανοπλία φόρεσε και κίνησε δρόμο μακρύ. Βάδιζε αργά και τρέκλιζε λίγο από το βάρος το πολύ. Το κορμί του ήταν γερό μα δεν είχε ακόμα συνηθίσει σε πανοπλία αληθινή.
Βάδιζε, βάδιζε ολημερίς. Την νύχτα μόνο την έβγαζε λίγο να ξεκουραστεί, για προσκέφαλο είχε τώρα την μαλαματένια ασπίδα, το αληθινί σπαθί.
Πρώτα είχα ένα άλογο ξύλινο σκεφτόταν, που δεν βημάτιζε μπιτ. Ακίνητο άλογο ήταν και ψεύτικα όπλα είχα και ψεύτικη πανοπλία και ψεύτικες μάχες έδινα που με πήγαιναν πολύ μακριά. Μέχρι το Κάαμαλοτ πήγαινα και την Μεγάλη Αίθουσα έβλεπα και τους Ιππότες ένα γύρω και τις ιστορίες άκουγα και τις δεσποσύνες έβλεπα που με κερνάγαν γλυκό κρασί. Τώρα έχω αληθινά όπλα και μια αληθινή μάχη έδωσα, ωστόσω όσο περπατώ τόσο το Κάαμαλοτ απομακρύνεται πιο πολύ.....

Ετσι σκεφτόταν ο ιππότης μας αναλογιζόμενος το ξύλινο άλογο που του είχε τόσο καλά σταθεί. Βάραινε από τις σκέψεις καθώς όδευε προς το Κάαμαλοτ, βάραινε η πανοπλία, βάραιναν τα όνειρα....

Πρέπει να γυρίσω πίσω,σκεφτόταν κάθε πρωί. Στο ξύλινο άλογο.Δεν είμαι παρά ένας Ξύλινος Ιππότης που απέκτησα αληθινά όπλα από την ανοησία ενός τυχαίου ιππότη. Αν αποκτήσω και αληθινό άλογο, τι άραγε θα συμβεί;

Κι όλο βάδιζε συλλογισμένος προς το Κάαμελοτ, πρέπει να γυρίσω πίσω, σκεφτόταν.

Μα όλο βάδιζε πάνοπλος το πρωί, βαρύς – βαρύς.....

Ο Ξύλινος Ιππότης.

2008-05-11T16:33:00.006+03:00

Τα πολύ παλιά χρόνια,
τότε που υπήρχαν ακόμα ιππότες σιδερόφραχτοι
με πανοπλίες και σιδερένια προσωπεία

ώστε να είναι απρόσβλητοι από την λόγχη του εχθρού,
υπήρχε ένας άσημος ιππότης που όνειρό του ήταν να γίνει ξακουστός.

Φτωχός ιππότης ήταν.
Μόνο στο μυαλό ήταν επιτήδειος
και φανταζότανε πολύ.

Ολοι οι ιππότες της επικράτειας διότι,
έναν πόθο είχαν
καημό μεγάλο!

Ηθελαν όλοι τους μια πριγκιπέσσα σωστή.
Να την πάρουν γυναίκα ήθελαν
να κατοικούν σε κάστρο.
Ηθελαν απογόνους όλους αρσενικούς.
Να φοβερίζουν τον εχθρό
να τον απωθούν με τις λόγχες και το σπαθί.
Να φυλάττουν τα πλούτη
και την σοδειά της γης.
Κι ακόμα ο πρώτος, ο πρωτότοκος, να φέρει μια μέρα με δόξα ως ικανός ιππότης, το όνομα του Αφέντη, σαν ο γέρος άρχων του παλατιού αποδημήσει στο Ουράνιο Παλάτι.

Τούτος, ο δικός μας ιππότης σκερτσόζος ήταν. Διέφερε πολύ.
Ηθελε λέει όχι γυναίκα, όχι γιους αλλά την Αίθουσα την ξακουστή.
Να την πατήσει ήθελε μια μέρα έχοντας αφήσει έστω τα όπλα του έξω στη αυλή.

Τούτη η Αίθουσα πανόρια ήταν.
Μέσα στο παλάτι ήταν, ενός βασιλέα ξακουστού που όλοι ήξεραν το όνομά του από την φήμη του την πολλή.

Κι ήταν στο Κάαμελοτ. Κι ο βασιλιάς που είχε θρόνο μέσα σ αυτήν, λεγόταν βασιληάς Αρθούρος, ο μέγας στρατηλάτης.

Τούτος είχε ιππότες πολλούς.
Αλλοι κάθονταν στο κάστρο να το φυλάττουν. Οικόσιτοι ήταν αλλά όλοι ικανοί. Αλλοι έφευγαν από νωρίς, να γυρίζουν ήθελαν τα άγνωστα μέρη. Να ψάχνουν περιπέτεις ήθελαν.

Στην Αιθουσα την Μεγάλη κάποτε γύριζαν γέροι πολύ. Το κορμί τους είχε πληγές. Τα εμβλήματά τους είχαν από τον χρόνο θαμπώσει. Σαν πέρναγαν όμως στην Αίουσα την ξακουστή, όλοι έκαναν κύκλο γύρω τους να ακούσουν τις ιστορίες που είχαν μαζέψει ολούθε μέσα στην ψυχή.

Ενα τραγούδι στηνόταν τότε. Εβγαινε από τα χείλη σαν δροσερή πηγή. Οι δεσποσύνες έφερναν συνεχώς κρασί και κανείς δεν ήταν σίγουρος αν η γλυκιά μέθη που πλημμύριζε τις καρδιές ήταν από τα κατορθώματα των ιπποτών ή από το γλυκόπιοτο κρασί.

Λέγεται ότι ακριβώς από αυτό ήταν το Κάστρο το Κάαμελοτ απόρθητο. Από τις ιστορίες των ιπποτών και όχι από τα τείχη.

Τούτο το όνειρο είχε λοιπόν ο δικός μας Ιππότης. Μια μέρα ανάμεσα στους λαμπρούς ιππότες να σταθεί. Ιστορίες να πει.

Ηταν όμως φτωχός και αλαφροϊσκιωτος. Να φανταστείς άλογο δεν είχε. Πανοπλία δεν είχε. Ούτε σπαθί. Ούτε λόγχη. Ηταν πλέον φανερό ότι με τα όνειρα που έκανε θα μπορούσε να τον θεωρεί κανείς, ο οποιοσδήποτε, απλώς πότη και καθόλου ιππότη.

Να δεις που μια μέρα από τον μεγάλο καημό που είχε για την Μεγάλη την Αίθουσα στο Κάαμαλοτ, κίνησε και πήγε στο δάσος.

Εκεί βρήκε ένα κορμό και τον πελέκησε και με αυτόν έφτιαξε μια ξύλινη λόγχη και ένα σπαθί. Εσκυψε μετά και γεμάτος περισσυλλογή χόρτους μάζεψε κι έφτιαξε μια πανοπλία ψεύτικη να γελάς, ίσαμε να καλύπτει το κορμί με φλούδες και φύλλα και άνθη. Τη κουφάλα του δένδρου είδε μετά και την επεξεργάστηκε με μαεστρία είναι αλήθεια . Την έσκαψε κι άλλο και την κοιλότητα βάθυνε και σκάρωσε άλογο ξύλινο με όμορφη περήφανη κεφαλή.

Σαν έκαμε τούτα πλησίασε τη λίμνη και το φεγγάρι φώτισε και επιτέλους είδε την εικόνα του ζηλευτή. Τον αγέρα στοίχισε να είναι κόντρα και την λόγχη ζύγισε καλά προς ένα φανταστικό αντίπαλο και τις σπαθιές του έριξε στο πυκνό φύλωμα των δένδρων κι έτσι όλη μέρα μάθαινε μοναχός την τέχνη του πολέμου. Μέχρι που μέθυσε.

Μια μέρα, μόλις που είχε πάλι καβαλικέψει και ζωστεί το σπαθί οπλές αλόγου άκουσε, οπότε στάθηκε στητός περιμένοντας ποιος θα φανεί.

Ενας ιππότης κανονικός ήλθε και πρόβαλε μέσα από το δάσος. –Σε προσκαλώ σε μάχη, φώναξε αμέσως με βροντερή φωνή και η ψυχή του φτερούγισε από την προσμονή. -Ε, μα πώς,είπε ο νεοφερμένος που είχε όπλα αληθινά και άλογο από πραγματικό ψαχνό. Είσαι ψεύτικος! Το μουστάκι του έτρεμε λίγο μέσα από το προσωπείο, γέλαγε κρυφά. Τέτοια αστεία πρόσκληση μάχης δεν είχε ξαναδεχτεί. – Και τι πειράζει,είπε ο δικός μας. Δοκίμασε και θα δεις!

Αρχισε τότε η μάχη. Αρνηση σε κοντορρομαχία ήταν μεγάλη ντροπή σαν ήσουν ιππότης διότι.Τι έμελλε τώρα να συμβεί; Από την μια ένας ιππότης αληθινός και από την άλλη ένας αστείος ιππότης ψεύτικος μπιτ;

<συνεχίζεται>

Αφιερώνεται στο Γούφα σαν αντίδωρο για τα "Χαρις μένα" του. Τον παρακαλώ να το εικονογραφήσει προσεκτικά. Είναι ένα παραμύθι για μικρά παιδιά και το έγραψα για το μοναδικό μου ανηψάκι που για οικογενειακούς λόγους δεν βλέπω συχνά. Είναι μόνο 5 χρονών αλλά έχει ήδη πάθος με τους ιππότες. Η εικονογράφιση Γιάννη πρέπει να είναι με το δικό σου ιδιαίτερο ύφος. Πάντα πίστευα ότι τα παιδικά βιβλία έχουν κακή εικονογράφιση επειδή δήθεν τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν από τέχνη. Ομως τα ίδια κάνουν τέχνη όταν ζωγραφίζουν ελεύθερα και ένα παιδί αυτής της ηλικίας έχει το δικό του πρότυπο της φιγούρας ενός ιππότη συχνά ακαταλαβίστικο σε μας τους ενήλικες. Το παραμυθάκι θα το εκδόσω και τα κέρδη θα τα μοιραστούμε. Καλές μας πωλήσεις.... Τι λες; Συμφωνείς;

Υγ το χαρίζω και στον μικρό του ΑΝΕΜΟΥ που είχε τα γεννέθλιά του πρόσφατα. Χρόνια πολλά μικρέ. Από τέτοιον μπαμπά σίγουρα θα βγείς πότης-ιππότης.

Το πέπλο.

2008-03-23T02:04:00.002+02:00

-Τι έκανες τόσους χρόνους που έλλειπα, ρώτησε στρίβοντας καπνό στο λεπτό τσιγάρο του.
-Έγραφα, <είπε>.
-Δεν ύφαινες; Δεν ξήλωνες την νύχτα;
-Μόνο όσο το απαιτούσαν οι ανάγκες των χαρακτήρων, είπε μετά από μια στιγμή δισταγμού. Έγραφα την ημέρα. Την νύχτα έσβηνα. Ξέρεις την νύχτα οι χαρακτήρες γίνονται απαιτητικοί, δεν επιζούν με τα εφόδια της ημέρας....
-Οι μνηστήρες είναι τότε ένα ψέμα, απόρησε.
-Όχι, είναι εκεί έξω. Αυτούς ποτέ μου δεν τους πείραξα. Μου ήταν απαραίτητοι, <είπε>. Πρέπει να υπάρχουν και να με διεκδικούν κι εγώ να ανθίσταμαι, αλλιώς ο μύθος καταρρέει. Δίχως αυτούς αληθινά δεν θα έγραφα. Ούτε καν το πέπλο δεν θα είχα εφεύρει...
- Της φαντασίας σου είναι κι αυτό;
- Αφού κανείς δεν το έχει δει. Εγώ το περιέγραψα. Είπα είναι λεπτό, νυφικό, άσπρο. Κι εκείνοι το πίστεψαν. Περίμεναν να το υφάνω....
- Κάποτε θα τελείωνε ωστόσο. Πώς το σκέφτηκες; Μέχρι πότε νόμισες μπορούσες να τους ξεγελάσεις;
-Ω, δεν ξέρω! Το μακραίνω, τους έλεγα κάθε φορά που ρωτούσαν. Θέλω να είναι πέπλο βασιλικό. Έτσι διέφυγα της προσοχής τους, σε λίγο ξέχασαν το σκοπό που το ύφαινα....Το πέπλο, τους έλεγα κάθε που ρωτούσαν. Το πέπλο, έλεγαν κι εκείνοι, ξεχάστηκε ο γάμος .....
-Όμως είναι ο Αργος, τον είδα, υπάρχει αυτός. Με αναγνώρισε....
-Ναι, υπάρχει. Πρέπει να γαβγίσει όταν σε δει....
- Εστω! Ο Τηλέμαχος, τι έχεις να αντιγυρίσεις γι αυτόν; Είναι δικός μας γιος!
- Όμως, μόνο εγώ γνωρίζω ποιος είναι ο πατέρας του!
- Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι αυτό το νησί είναι η Ιθάκη. Ότι πατώ τα χώματά της και ότι αυτό είναι το παλάτι μου που άφησα χρόνια πριν....
- Πράγματι υπάρχουν ! Και το νησί και το παλάτι στο μέτρο που το επιτρέπει η ιστορία μου! Τόσους χρόνους σχεδιάζω την επιστροφή σου!
- Δεν υπάρχω λοιπόν. Είμαι ένα δημιούργημα της ονειροφαντασίας σου, θλιβερή βασίλισσα....
- Όχι, δεν υπάρχεις! Κοίτα, να, τι έγραψα: «ο Οδυσσέας ποτέ δεν έφυγε. Ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατόν ποτέ να επιστρέψει». Δεν είναι τούτος ο σκοπός ενός ήρωα; Να στοιχειώνει μια ιστορία για να υπάρξει το χέρι που την γράφει;

Ω, μην τσακώνεστε, είπε το χέρι που έγραφε. Μου φαίνεται καλό. Τελεία.

Οι μνηστήρες έξω στη αυλή σταμάτησαν άξαφνα το γλέντι. Επαψε ο θόρυβος του αργαλειού, είπε ένας μέσα στην άβολη σιωπή. Το πέπλο, είπε ένας δεύτερος δείχνοντας τα βασιλικά παράθυρα. Πέταγε μακρύ, αραχνοΰφαντο στο δειλινό σπρωγμένο από το ελαφρύ αεράκι.....

Ο εξομολογητής.

2008-02-21T23:00:00.002+02:00

Εγώ: πάτερ, κάνω τόσο άσχημες σκέψεις για τους ανθρώπους που σιχαίνομαι τον ίδιο μου τον εαυτό. Είμαι ένας άνθρωπος τιποτένιος σαν τις σκέψεις μου.

Ο εξομολογητής: τέκνο μου είσαι ταπεινός άνθρωπος που το παραδέχεσαι αυτό. Ακόμα και οι άγιοι της Εκκλησίας μας, οι άγιοι Απόστολοι και ο ίδιος ο Κύριός μας είχαν πάντα τον πειρασμό του Έξω από δω....

Εγώ: πάτερ, δεν είμαι άγιος, απόστολος, Ιησούς Χριστός. Δεν είμαι ταπεινός. Είμαι ένας απλός άνθρωπος γεμάτος σκουλήκια που κατατρώγουν ό,τι καλό υπάρχει γύρω του. Για την ακρίβεια, δεν βρίσκει τίποτα καλό γύρω του αλλά και αν είναι, το μαγαρίζει με την σκέψη του.

Ο εξομολογητής: το Κακό τέκνο μου το ελέγχουμε με την διδασκαλία του Κυρίου μας. Είναι αμαρτήματα εν διανοία αυτά, σημασία έχουν οι πράξεις....

Εγώ: οι πράξεις μου είναι καλές Πάτερ! Όλοι οι άνθρωποι με θεωρούν καλόν άνθρωπο αλλά εμένα η ψυχή μου είναι κατάμαυρη. Είμαι ένας ποταπός άνθρωπος με κακές σκέψεις και καλές πράξεις.

Ο εξομολογητής: ο Θεός τέκνο μου θα σε ανταμείψει για τον αγώνα σου...

Εγώ: δεν θέλω να με ανταμείψει όταν πεθάνω. Θέλω τώρα να απαλλαγώ και να γίνω άνθρωπος με καθαρή διάνοια. Έχω χάσει την αθωότητά μου.

Ο εξομολογητής: ζητάς το αδύνατο τέκνο μου. Όλη η ζωή είναι ένας αγώνας με το Κακό.

Εγώ: μα εγώ είμαι το Κακό. Ο εαυτός μου είναι κακός. Το Καλό είναι άλλο από μένα. Ξένο, πλαστό. Το πράττω από φόβο.

Ο εξομολογητής: ....να πράττεις το μέτρο.

Εγώ: ποιος είσαι εσύ που μιλάς μέσα μου;

Ο εξομολογητής: είμαι ο Σωκράτης.

Εγώ: τι είναι μέτρο;

Ο εξομολογητής: να πράττεις εναλλάξ το κακό με το καλό.

Εγώ: το "καλό" και το "κακό"; Δεν είναι έννοιες μεταγενέστερες αυτές;

Ο εξομολογητής: ναι, είναι. Αντικαταστήσανε το «μέτρο» του αιώνα μου.

Εγώ: εσύ, Σωκράτη έπραξες το μέτρο που ήπιες το κώνειο;

Ο εξομολογητής: ...να κλέψεις την φωτιά τότε και να γίνεις δυνατός.

Εγώ: ποιος είσαι εσύ;

Ο εξομολογητής: είμαι ο Προμηθέας.

Εγώ: τι θα πει δυνατός;

Ο εξομολογητής: αυτός που βάζει μόνος του τους κανόνες. Τους θεσπίζει.

Εγώ: εσύ τι κέρδισες που θέσπισες την δική σου φωτιά;

Ο εξομολογητής: το αιώνιο Πυρ!

Εγώ: τι είναι αυτό;

Ο εξομολογητής: είναι ένας γύπας γαμψός που σου κατατρώγει τα σπλάχνα. Γεννιόνται όμως ξανά και ξανά και ζεις μέσα από αιώνιες αμφιβολίες.

Εγώ: δεν μου φαίνεται πολύ ωραίο αυτό....

Ο εξομολογητής: ....τότε να ζεις μόνο μέσα από τις αναζητήσεις των καρπών.

Εγώ: ποιος είσαι εσύ πάλι;

Ο εξομολογητής: είμαι ο καρποσυλλέκτης....

Εγώ: και πού βρίσκεις τους καρπούς;

Ο εξομολογητής: ολούθε, δεξιά –αριστερά, πάνω και κάτω, χωμένοι στη γη, κρέμονται από τα δένδρα, κυλιούνται κάτω και τους πατάς.....

Εγώ: δεν βλέπω τίποτα ....κανένα δένδρο....

Ο εξομολογητής: λογικό μου φαίνεται. Είσαι πάνω στο δένδρο, εσύ, ο ίδιος ο καρπός του.

Εγώ: ναι, βλέπω γύρω μου φύλλα πράσινα. Θροΐζουν. Γιατί το δένδρο μου δεν έκαμε άλλους καρπούς;

Ο εξομολογητής: έκανε, πώς δεν έκανε. Εγώ τους έκοψα. Είμαι .....ο καρποσυλλέκτης!

Εγώ: θα μαζέψεις τώρα και μένα. Βλέπω το καλάθι σου. Ω! είναι αδειανό! Γι αυτό είσαι εδώ λοιπόν; Πεινάς και ήλθες να κόψεις τον μοναδικό καρπό....

Εξομολογητής: δεν πεινώ.

Εγώ: τότε γιατί ήλθες, γιατί κουβαλάς το καλάθι σου;

Ο εξομολογητής: χρειάζομαι τους σπόρους σου.

Εγώ: τους σπόρους μου;

Ο εξομολογητής: ναι, μαζεύω τον τελευταίο καρπό από κάθε δένδρο και τους φυλάω σε αυτό το καλάθι. Έτσι δεν θα χαθεί ποτέ κανένα δένδρο.

Εγώ: ω! θα με λιώσεις λοιπόν; Θα με κόψεις στα δυο! Θα με τεμαχίσεις για να πάρεις τους σπόρους μου; Ωωωωω, πονώ, ήδη νιώθω το μαχαίρι σου στην τρυφερή μου σάρκα, το άρωμά μου στεγνώνει από τη σκιά σου που ρίχνεις πάνω μου....

Ο εξομολογητής: πρέπει να το κάνω.

Εγώ: ω, άσε με τουλάχιστον για τελευταία φορά να δω το δένδρο που κατοίκησα! Πρώτη φορά ακούω το απαλό του θρόισμα......είναι τόσο γλυκό, σαν κι εμένα....

Ο εξομολογητής: έτσι είναι. Σε έθρεψε με τους χυμούς του.

Εγώ: είμαι τότε η ουσία του!

Ο εξομολογητής: είσαι η πεμπτουσία του για την ακρίβεια!

Εγώ: ω! είναι παρήγορο αυτό...λίγο....

Ο εξομολογητής: και για μένα .

Εγώ: και για σένα; Γιατί για σένα;

Ο εξομολογητής: είσαι το Καλό. Το καλό του Δένδρου.

Εγώ: είμαι το Καλό του Δένδρου! Πώς δεν το έβλεπα τόσον καιρό;

Ο εξομολογητής: χρειάζεσαι πάντα κάποιον άλλον για να δεις ότι είσαι το Καλό.

Εγώ: ω! Δίκιο έχεις! Κι εγώ που νόμιζα ....Άρα αν με κόψεις, θα κόψεις το Καλό! Και θα το φυλάξεις;

Ο εξομολογητής: ναι, θα το φυλάξω να μην χαθεί από τα Δένδρα.

Εγώ: μου το υπόσχεσαι ότι θα το κάνεις αυτό; Στο λόγο της τιμής σου;

Ο εξομολογητής: μα είναι και δικό μου συμφέρον! Αν χαθεί το Καλό, τι καρπούς θα συλλέγω;

Εγώ: κόψε με τότε. Σηκώνω την χαίτη μου.
Προβάλλει δες λευκός ο αυχένας μου!
Μια ηλιαχτίδα χρυσή πώς παιγνιδίζει στον λαιμό μου,
ω! είναι όμορφο να σε κόβουν από τέτοιο σκοπό!
Γλυκαίνει πιότερο η μυρωδιά μου,
δες μια ηλιαχτίδα χρυσή πώς παίζει στο λαιμό μου,
προβάλλει πάλλευκος σαν κύκνος ο λαιμός μου.......

Ο εξομολογητής: ....χρατςςςςςςςςςςς!

Το μασκαροχιόνι.

2008-02-18T21:59:00.002+02:00

Φαίνεται ότι η πόλη μου το πήρε κατάκαρδα που της είπα ότι είναι μουντζουρωμένη και αποφάσισε να ...μασκαρευτεί...

...όπως τον πρώτο καιρό των παγετώνων, σκέφτηκε, ο Ανθρωπος δεν έχει τίποτε να τραφεί.

Την ημέρα έριξε χιόνι πάνω από τα σπίτια ...

και τη νύχτα συνέχιζε με ρυθμό δριμύ...μέχρι που τα κάλυψε όλα...

Οι άνθρωποι κλείστηκαν μέσα και σκέφτηκαν την παλιά εκείνη εποχή όπου τα πράγματα ήταν φτωχικά, χωρίς φως και που όλοι περίμεναν το χιόνι για να έχουν νερό...

Η πόλη σκεφτόταν κι εκείνη και συχνά τρύπωνε από την καμινάδα για να ζεσταθεί...κρύωνε πολύ. Η καρδιά της ήταν άδεια...

Οι άνθρωποι κάθισαν μαζί της στην φωτιά και σκέφτηκαν τι μπορούσαν να κάνουν για να ζεστάνουν την πόλη τους ...

μερικοί θυμήθηκαν τα παλιά έθιμα ...

άλλοι έπαιξαν με τους πάγους της προσπαθώντας να συμφιλιωθούν μαζί της...

άλλοι ονειρεύτηκαν μια πόλη όπου οι άνθρωποι θα χόρευαν μέσα στο κρύο αψηφώντας τα άδεια της μάτια..

Τα τείχη.

2008-02-08T01:55:00.000+02:00

Γυρίζουμε λευκοί και άοσμοι μέσα σε μια μουντζουρωμένη πόλη.

Τα πνεύματα.

2008-01-30T13:20:00.000+02:00

Πεθύμησα τους τόνους και τα πνεύματα.

Ηταν κάτι μικρά σημαδάκια πάνω από τα φωνήεντα που μας ταλαιπωρούσαν. Εδιναν όμως ένα μυστήριο στην γλώσσα. Ισως να ήταν εκείνο το ακατανόητο στοιχείο που διέφευγε παρά τις εξηγήσεις της κυρά- Γραμματικής, όπως ακριβώς γίνεται με μια γυναίκα που στολίζεται με πολύ συγκεκριμένα πράγματα αλλά με έναν δικό της τρόπο τελείως προσωπικό ώστε το αποτέλεσμα να κρατά πάντα ένα στοιχείο κρυφό.

Η λέξη «τόνος» μας προδιέθετε για την χρησιμότητά του μα όπως και οι σημερινοί μαθητές, περνούσαμε ώρα πολλή πάνω από τις πρώτες αράδες μας συλλαβίζοντας μεγαλόφωνα ώσπου να καταλήξουμε πού θα τον τοποθετήσουμε. Οι απόπειρές μας συχνά κατέληγαν σε διφορούμενα αποτελέσματα που μαζί με τις ανορθογραφίες μας προξενούσαν γέλιο στους μεγαλύτερους. «Κάλλη χρόνια» αντί για «καλή χρονιά» τους έκανε πιθανότατα να σκεφτούν ότι τα πρώτα δεν πάνε με τα δεύτερα ενώ ο σωστός τονισμός αποκαθιστούσε τα πράγματα.

Αφού ξεπεράσαμε αυτό το στάδιο, υπήρχε πρόβλημα με την περισπωμένη. Εκτός από την καλλιγραφίας της- υπήρχαν όλων των ειδών, καμπυλωτές σαν ναζιάρικο φρύδι, κυματιστές ή τελείως λιτές πάντα όμως έπεφταν σαν κεραυνός πάνω στην συλλαβή- έπρεπε να γνωρίζεις κάποιον κανόνα για να την χρησιμοποιήσεις, ειδεμή η αμφιβολία σε κατέτρωγε. Το θέμα ήταν να καταλάβεις γιατί τα «μήλα» παίρνουν οξεία ενώ το «μήλο» περισπωμένη. Συνήθως μετά το πέρας του διαγωνισμού διαπιστώναμε ότι κατά την κλίση των ονομάτων τις είχαμε τοποθετήσει λάθος. Η βαθμολογία έπεφτε κατακόρυφα και σου έμενε κατά νου ες αεί ότι «μακρό προ μακρού οξύνεται» ενώ «μακρό προ βραχέως περισπάται».

Τα πράγματα ήταν ολοφάνερα δύσκολα με τα πνεύματα. Δασεία, ψιλή, τι να βάλεις δεν ήξερες. Και η λέξη «πνεύμα» είχε από μόνη της κάτι το τρομακτικό. Ωστόσο υπήρχε μια ομοιομορφία σε ορισμένες περιπτώσεις. Φερ ειπείν,ήξερες ότι οι λέξεις από ύψιλον δασύνονται. Κανείς ωστόσο εκείνα τα χρόνια δεν στάθηκε στην έννοια της λέξεως «δασύς». «Πυκνός» και όσον αφορά στην προφορά «φωνήεν που συνοδεύεται από εκπνοή αέρα», κάτι που εξηγεί γιατί τα δάνεια από την ελληνική γράφονται με το δασύ λατινικό h αντικαθιστώντας το αρχικό δασύ φωνήεν της ελληνικής, helicoptere, hymne και λοιπά. Ηταν μια παράλειψη αυτό. Θεωρεί κανείς ότι τέτοιες εξηγήσεις είναι δυσνόητες για τα κεφαλάκια της πρώτης μαθησιακής ηλικίας. Ωστόσο ήταν πολύ πιο βαρύ το φορτίο των ανεξήγητων κανόνων. Στηρίζονταν στην τυφλή αποστήθιση ταλαιπωρώντας μας ακριβώς όπως εκείνοι οι αμέτρητοι κανόνες του savoir-vivre, πώς πρέπει να χαιρετούμε τους μεγαλύτερους, πώς να τρώμε στο τραπέζι ή να φυσούμε την μύτη μας. Ολες οι εξηγήσεις που τους φώτισαν αργότερα αποκάλυψαν έναν ιδιαίτερο κόσμο πλήρη φαντασίας, πολύ πιο κοντινό στην ιδιοσυγκρασία της παιδικής ηλικίας. Το να απλουστεύεις τα πράγματα είναι σαν να τα γδύνεις από την ουσία τους. Και είναι λογικό όταν χάνεται η ουσία να καταντά το απλό δυσνόητο. Από κει κρατά η δυσφορία που ένιωθα χρόνια ολόκληρα για την γραμματική. Ομως πώς γλυκαίνει η γλώσσα όταν την εξηγείς και την νιώθεις σωματικά, σαν πνοή. Θυμάμαι την έκπληξη που δοκίμασα με τα σύμφωνα, όταν τα ξεχώρισα σε χειλικά που προφέρονται με τα χείλη, οδοντικά και του λάρυγγα. Νιώθεις σαν πνευστό, όργανο που χρησιμοποιεί η γλώσσα και όχι το αντίθετο. Συνήθως το ξεχνούμε αυτό με την μητρική μας. Δεν θυμόμαστε πια την εντύπωση που μας έκαναν οι ήχοι στην βρεφική μας ηλικία. Μπαίνουμε στην διαδικασία ξανά με τις ξένες γλώσσες σαν βρεθούμε μπροστά σε ήχους ασυνήθιστους που δεν έχει η μητρική μας. Τότε γινόμαστε ξανά ηχείο. Κι η γλώσσα αποκτά εκ νέου την γοητεία της. Πρέπει να την προσεγγίσεις με τον δικό της τόνο και την δική της μουσικότητα, κάτι που γίνεται και με τις τοπικές διαλέκτους της μητρικής μας. Πολλοί κοροϊδεύουν τα “επαρχιώτικα”. Κι όμως είναι ένας άλλος τρόπος να ακούσεις ξανά όπως όταν πρωτάρχισες να αφουγκράζεσαι την μητρική σου για να μιλήσεις. Πολλές φορές ζήτησα από ανθρώπους άλλης εθνικότητας να μου πουν πώς ακούγεται στο αυτί τους η ελληνική. Εχω την εμπειρία των ξένων γλωσσών, πώς ηχούν, για την δική μου που την μιλώ δεν την έχω. Πρόκειται για ένα είδος κουφαμάρας, σχεδόν αναπηρίας να μην ακούς την γλώσσα σου. Είμαστε λίγο καλύτερα από τους κωφούς που δεν ακούν τίποτα.

Η κατάσταση ήταν λίγο καλύτερη με τα τηλέφωνα. Η χροιά της φωνής περνώντας μέσα από τα καλώδια, άλλαζε και δοκίμαζε κανείς την έκπληξη ακούγοντας μια γνωστή φωνή διαφοροποιημένη. Γίνονταν και φάρσες με μαντήλια μπροστά στο στόμα, καζούρες ή άλλα της καρδιάς που δεν τολμούσαν να εμφανιστούν στο φυσικό τους. Υπήρχε και ένα παιδικό παιγνίδι «το σπασμένο τηλέφωνο» όπου οι λέξεις άλλαζαν δραματικά από παίκτη σε παίκτη καταλήγοντας σε ασυνεννοησία. Ποιος θα το πίστευε ότι θα γίνουν κάποτε τα τηλέφωνα κινητά και ότι θα συνεννοούμαστε σιωπηλά μέσα από μηνύματα. Υπάρχουν τα νοήματα χωρίς τον ήχο. Το γέλιο που σηματοδοτείται από μια συντομογραφία (lol), η θλίψη από μια ηλεκτρονική emoticon. Νιώθεις λίγο θλιβερά διαβάζοντας, δεν υπάρχει καν ο γραφικός χαρακτήρας όπως στα παλιά μηνύματα που άφηνε κάποιος στην πόρτα σου. Και είναι λίγο σαν κοινή αρρώστια από την οποία υποφέρετε και οι δυο σαν απαντάς. Μια διευκόλυνση σαν εκείνες που σου κάνει η τράπεζα ή ριπή από τον κόσμο της τεχνολογίας που ξεριζώνει σιγά-σιγά την γλώσσα σου.

Η κατάργηση του πολυτονικού σήμανε μέσα μου ένα μικρό συναγερμό. Χωρίς να ξέρω γιατί. Σαν προπομπός κάποιου κακού. Πολλοί είπαν για εθνικιστικές αξίες και για την μάχη που έγινε στην Γαλλία για την cedille. Δεν με έπειθε όμως καμιά τέτοια θεωρία. Τώρα καταλαβαίνω βλέποντας την μονοτονική παράταξη των φθόγγων ότι ήταν θέμα αισθητικής. Τα πολυτονικά κείμενα μου φαίνονται πιο μεστά μόνο και μόνο από το πλήθος και την πολυμορφία των τόνων τους. Μου δίνουν την αίσθηση του χορτασμού. Και καταλαβαίνω ότι αυτή η αισθητική ήταν ταιριαστή με το σημαινόμενο. Απογυμνώνοντας την γραφή από τους τόνους δεν ένιωσα απλούστευση αλλά ανοστιά. Κι όλα αυτά για να μην χάνεται ώρα με άχρηστα πνεύματα που δεν αντιστοιχούν σε τίποτα πια, είπαν. Ο όγκος των γνώσεων ήταν τόσος που έπρεπε να καταργηθούν τα περιττά. Πώς χάνεται η ώρα με το περιττό; Δεν είναι η νόστα της ζωής το περιττό;

Και να, που οι συναντήσεις και το απλό τηλεφώνημα φαντάζουν περιττά κι αυτά. Ϊσως με τις νέες προόδους της τεχνολογίας, πέραν του msn messenger και των ηλεκτρονικών μηνυμάτων με τις αθόρυβες γραμματοσειρές, να σιωπήσει περισσότερο ο άνθρωπος. Να προσομοιάσει όλο και περισσότερο εκείνη την άυλο κατάσταση που με τρομοκρατούσε λίγο όταν συνέχεα τα «πνεύματα» της γραμματικής με τα πνεύματα της ονειροφαντασίας που τα περίμενε κανείς να εμφανιστούν ασώματα μέσα από χαλάσματα και πύργους. Τώρα έχουν εκσυγχρονιστεί κι αυτά και προβάλλουν σιωπηλά μέσα από οθόνες παντός είδους.

Ο κύριος Τοματέν.

2008-01-24T23:41:00.000+02:00

Το όνομά του δεν ήταν έτσι αλλά έχω ένα αδελφό που έχει χιούμορ. Επειδή τον είχα σε μεγάλη υπόληψη τον κ. Καθηγητή, σκέφτηκε ο αθεόφοβος να παραποιήσει το όνομά του το οποίο βέβαια δεν θυμόταν και πολύ καλά αφ ενός γιατί ήταν γαλλικό αφ ετέρου επειδή δεν δίνουμε συνήθως ιδιαίτερη σημασία στους καημούς των άλλων.

Ο κ. Καθηγητής ήταν τύπος αδιάφορος. Παρότι είχαμε φροντίσει να ξυπνήσουμε νωρίς ώστε την δεδομένη ώρα να ήμαστε στο μάθημά του, εκείνος εμφανιζόταν νυσταλέος, ελαφρά αχτένιστος, πολλές φορές το καταλάβαινες ότι μετά βίας είχε παστρέψει το πρόσωπό του με δυο ξουραφιές, μην και τον καφέ του δεν είχε προλάβει να πιει γιατί αναζητούσε επίμονα έναν στο πρώτο διάλειμμα. Ολη την παράδοση ζήτημα να τον βλέπαμε κατάματα ένα ή δυο φορές, έγραφε με την πλάτη του γυρισμένη και όπως ήταν πασπαλισμένος τόπους-τόπους με σκόνη κιμωλίας έμοιαζε να κουβαλά το φορτίο της γνώσης του σε μορφή άσπρων κόκκων που κανείς δεν είχε φροντίσει να απομακρύνει με κάποια βούρτσα ή τίναγμα, κάποια γυναίκα σύντροφος, αδελφή ή έστω μια αφοσιωμένη οικονόμος. Γιατί τέτοια εντύπωση έδινε. Οτι δεν ήταν ικανός να φροντίσει τον εαυτό του και δεν μπορεί, κάποιος κάποια θα έπρεπε να τον πάρει υπό την σκέπη του. Μπα! Μόνος του ήταν. Και έμενε σε ξενοδοχείο! Βιβλίο δανειζόταν από τα πρώτα έδρανα, μια φορά ήλθε με ένα αλλά σκόρπισαν οι σελίδες του στο ελαφρό αεράκι απ΄ το παράθυρο.

Πρέπει να αισθανόταν μόνος μέσα στην απέραντη άγνοια των φοιτητών του. Ισως δε για να μπορέσει να προβιβάσει κάποιους από μας είχε γράψει ένα μικρό βιβλίο, άσπρο θυμάμαι με πράσινη μπορντούρα στο εξώφυλλο, μια σχεδόν εκλαϊκευμένη γραμματική. Σε αυτό ανέτρεξα κι εγώ πολλές φορές ευγνωμονώντας τον.

Οταν μιλάμε για αρχαία γαλλικά δεν εννοούμε τίποτα περισσότερο από μια γλώσσα διαμορφωμένη γύρω στον 13ο αιώνα, κατ ευθείαν απόγονο της λατινικής. Διέφερε από την σύγχρονη γαλλική φωνητικά, γραμματικά, συντακτικά, ορθογραφικά και εννοιολογικά. Ηταν μια άλλη γλώσσα με κοινό στοιχείο μόνο το αλφάβητο. Ομως μου άνοιξε τον δρόμο για έναν άλλο πολιτισμό, παρεξηγημένο, τον Μεσαίωνα. Η «σκοτεινή περίοδος» αποδείχθηκε «φωτεινή». Τα κείμενα της μελέτης μου, ήταν ό,τι κληρονομήσαμε από κείνη την περίοδο, τα ιπποτικά μυθιστορήματα ή καλύτερα τον ιπποτικό πολιτισμό, κυρίως όπως εμφανίζεται μέσα από τον Κύκλο του Βασιλιά Αρθούρου και τις παραλλαγές του.

Σε σύντομο σχετικά διάστημα παρατήρησα ότι υπήρχε μια όσμωση ανάμεσα στον κ. Τοματεν και το αντικείμενό του. Είναι δυνατόν, αναρωτήθηκα. Φαίνεται όμως ότι εκείνη η λεπτομερής ενασχόλησή του με λέξεις ενός άλλου πολιτισμού κρατούσε κάτι από το φυσικό περιβάλλον τους που ήταν ένα σύμπαν άπειρου δυναμικού. Οι λέξεις αν και ανασύρονταν μια - μια διατηρούσαν την αύρα του. Σκέφτηκα ότι ίσως είναι διαφορετικό να κατεργάζεσαι ένα διαμάντι από το να δουλεύεις το σίδερο. Και ότι ίσως ο αργυροχόος να αποκτά την λάμψη του αργύρου όπως ο σιδεράς τη ρώμη του σιδήρου.

Είχα πάντα ριζωμένη μέσα μου μια αμφισβήτηση για τους πολύ ευγενείς ανθρώπους. Πίστευα ότι μπορεί να οφειλόταν σε προσεγμένη ανατροφή ή ίσως σε μια αναγκαία συνθήκη προς διευκόλυνση της ζωής, ιδίως στους δυτικούς λαούς και ότι δίχως άλλο αυτοί οι άνθρωποι θα είχαν προφανώς και τις στιγμές της αγένειάς τους. Εκείνο που δεν ήξερα ήταν τι πιθανόν μπορούσε να τους εκνευρίσει τόσο ώστε να φερθούν αγενώς.

Στον μεσαιωνικό κόσμο η αγένεια είχε σαν συνέπεια την μονομαχία. Η τιμή ήταν αγαθό και η αγένεια προσβολή. Ομως αυτό γινόταν μόνο ανάμεσα στους ευγενείς. Υπήρχε ιεραρχία. Δεν μπορούσε να σε προσβάλει παρά άνθρωπος της τάξης σου. Θα ήταν γελοίο να μονομαχήσουν δυο βιλαίν, δηλαδή δυο άνθρωποι που εργάζονταν τη γη ως υποτελείς. Είχαν άλλους τρόπους να λύσουν τις διαφορές τους. Ιππότη λοιπόν μπορούσε να προσβάλλει μόνο άλλος ιππότης και η χειρότερη προσβολή ήταν η ανικανότητα στα όπλα. Χάρη δινόταν στους μαθητευόμενους οι οποίοι μάλιστα επεδίωκαν την μάχη με τους παλαιότερους για να διδαχθούν την τέχνη στο ακόντιο.

Σκέφτηκα ότι ο κ. Τοματέν είχε τόσο εντρυφήσει σε αυτόν τον πολιτισμό που το δίχως άλλο το πιο αδύνατο σημείο του ήταν η σπουδή του, τόσο ώστε να γίνει αγενής αν κατά τύχη τον προκαλούσα με τον αδέξιο τρόπο μου.

Ηταν η περίοδος που θα παρέδιδα την εργασία μου. Την είχα καθαρογράψει φροντίζοντας να έχω τα σωστά διαστήματα ανάμεσα στις γραμμές, το απαιτούμενο περιθώριο για τις διορθώσεις, ό,τι είχα πληροφορηθεί για μια αξιοπρεπή εμφάνιση εκτός από το περιεχόμενο.Συνηθισμένη από το κακότροπο ύφος των δικών μας καθηγητών και την αλαζονεία τους, μπήκα στο γραφείο του δυο βδομάδες αφού του την παρέδωσα, έτοιμη να ακούσω λογιών-λογιών παρατηρήσεις και σχόλια για την οπτική μου.

Είχε πράγματι κρατήσει λεπτομερείς σημειώσεις. Δεκάδες τόξα, βέλη, καμπύλες ανορθόδοξες είχαν πέσει πάνω στο γραπτό μου με την μυτερή τους μύτη πληγώνοντάς το ανεπανόρθωτα. Μου είπε ότι καταφανώς αγαπούσα αυτό που έκανα. Εκαμε μερικές παρατηρήσεις στα πιο αδύνατα σημεία και έτριψε κουρασμένος τα μάτια του δείχνοντάς μου φανερά ότι είχαμε τελειώσει.

Πολλοί μαθητές μου με αγάπησαν γι αυτόν τον λόγο. Κάθε φορά έφερνα στον νου το γραφείο του κ. Τοματεν. Εμένα απέναντι. Θυμάμαι τα μπλε μάτια του καθώς μίλαγε. Πίσω τους υπήρχε ένας Ωκεανός κι εγώ μόλις είχα ακούσει το κελάρυσμα του πρώτου ποταμού από πολύ μακριά. Εφυγα πλήρης δέους σχεδόν στις μύτες των ποδιών.

Μετά από χρόνια έλαβα μια χαρτοσακούλα από τον αδελφό μου. Ηταν μια απλή χαρτοσακούλα μανάβη με γραμματόσημο. Απ έξω έγραφε «φρούτα εποχής». Του είχα στείλει ένα μικρό ποίημα μου, το πρώτο μου και με ενθάρρυνε να γράψω κι άλλο. Διάβασα πάνω της έκπληκτη το όνομα του αποστολέα: κ. Τοματέν.

Κατόπιν παραγγελιάς της in the sky
αναρτώ το ποίημα και την επιστολή του "κ. Τοματεν"

Το Ελάφι.

To ελάφι έχει μεγάλα μάτια γεμάτα μελαγχολία.
Η κόρη τους έχει το βάθος των κρυστάλλινων πηγών
και την αθωότητα των απάτητων μονοπατιών.
Δεν κοιμάται σχεδόν ποτέ.
Στέκει μόνο του στην άκρη του δάσους
δίπλα σε μια κουφάλα δένδρου ή σ ένα ξέφωτο
με τεντωμένο λαιμό.
Δεν μπορείς να το πλησιάσεις από κοντά
όσο κι αλαφροπάτητος κι αν είσαι.
Με τον παραμικρό θόρυβο ξεχύνεται στη πεδιάδα
γιατί του αρέσει η άνεση και η ελευθερία.

Λένε ότι κάποτε, όταν τα ζώα έπρεπε να διαλέξουν αρχηγό, παρουσιάστηκαν δύο υποψήφιοι:το ελάφι και το λιοντάρι.

Τα ζώα τότε τους ζήτησαν να πουν με ποιο τρόπο θα διοικούσαν.
Το ελάφι είπε ότι με τα κέρατά του μπορούσε ν ανιχνεύει κάθε είδους κίνδυνο και ότι με τα γρήγορα πόδια του μπορούσε να πηδάει πάνω κι από τις πιο ψηλές παγίδες και ν αφήνει πίσω του πολλά μέτρα όλους τους επίδοξους εχθρούς του.
Κατά τη γνώμη του αυτό θα έπρεπε να διδαχθούν όλα τα ζώα του δάσους.
Το λιοντάρι γέλασε. Δεν αρκούσε ν αγνοεί κανείς τους ενοχλητικούς μα να τους εξοντώνει απ΄ όπου κι αν προέρχονταν. Έτσι μπορείς εύκολα να εξασφαλίσεις το ζωτικό σου χώρο και να επιστρέψεις ήσυχα στον ύπνο σου. Με τη πλούσια χαίτη του μπορούσε να υπνωτίζει κάθε εχθρό του. Με τη βαριά παλάμη του ποδιού του μπορούσε έπειτα να τον λιώσει δίχως δυσκολία. Κατά τη γνώμη του αυτό θα έπρεπε να διδαχθούν όλα τα ζώα του δάσους.

Τα ζώα διάλεξαν το λιοντάρι . Από τότε πολλά ζώα το έχουν μετανιώσει.

Ο μαζεύοντας σκουπίδια.

2008-01-22T14:20:00.000+02:00

Ολη μέρα γυρίζει και ψάχνει στα σκουπίδια. Δεν είναι ρακοσυλλέκτης. Υποφέρει από ένα ζωύφιο που κατατρώγει τα σπλάχνα του. Είναι σαν την ταινία. Το ταϊζει όλη μέρα και ποτέ δεν χορταίνει την πείνα του.

Συχνά ξυπνώ το ξημέρωμα. Ανοίγουν τα μάτια μου από ένα εσωτερικό ρολόι. Ακούω τότε ένα ελαφρύ θόρυβο από τον δρόμο. Είναι ακόμα νύχτα και οι λάμπες δεν έχουν σβήσει. Στην αρχή νόμισα ότι είναι οι σκουπιδιάρηδες ή κάποιο πεινασμένο ζώο που χαρχαλεύει τα σκουπίδια.

Σηκώθηκα μια φορά και τον είδα. Ηταν ένας φτωχοντυμένος άνδρας. Στα χέρια του φορούσε μάλλινα γάντια χωρίς τα δάκτυλα. Φορούσε ένα σκούφο μέχρι τα μάτια και το πρόσωπό του ήταν σκυμμένο. Δεν μπορούσα να δω τα χαρακτηριστικά του αλλά γύρισε μια στιγμή προς τα μένα σαν να είδε την κίνηση στο παράθυρό μου. Μου έριξε ένα βλέμμα αστραπιαίο και μετά συνέχισε να ψάχνει τον κάδο. Τραβήχτηκα πίσω ταραγμένη, τρέμοντας λίγο που τον είχα πιάσει στα πράσα. Σκέφτηκα ότι κανονικά εκείνος θα έπρεπε να ντραπεί όμως δεν τόλμησα να σκύψω μπροστά να δω αν είχε φύγει ή αν ήταν ακόμα εκεί.

Κάθισα έτσι μαγκωμένη αρκετά λεπτά πίσω από τις κουρτίνες. Δεν άκουγα τίποτα πια. Γύρισα στο κρεβάτι μου. Με πήρε ο ύπνος με την μορφή του στα μάτια μου. Ηταν όμορφος. Η φιγούρα του ήταν όμορφη. Τον σκέφτηκα να ανεβαίνει τον δρόμο ψάχνοντας με το σακούλι του όλους τους κάδους. Ηθελα να τρέξω πίσω του.

Ηταν ο καλλιτέχνης.

Υγ. Ο Διονύσης μου πέταξε το γάντι για τους καλλιτέχνες και την σχέση τους με τις κοινωνικές επαναστάσεις. :) Στη προηγούμενη συζήτηση όλοι οι συνομιλητές είπαν πολύ ωραία πράγματα για την τέχνη, την προέλευσή της, τον σκοπό της, τον ρόλο της στην κοινωνία. Για μένα ο καλλιτέχνης είναι ένα ιερό τέρας, φοβερά ερωτικό πάνω απ όλα. Αμα θέλετε γράψτε την γνώμη σας.

Αντισταθείτε.

2008-01-19T20:15:00.000+02:00

Λαμβάνοντας την πρόσκληση της Faraona πολλά ποιήματα μου ήλθαν στον νου.

Επειδή όμως είναι μια πράξη αντίστασης στην ασχήμια που επικρατεί τον τελευταίο καιρό στην χώρα μας- φανταστείτε να έβγαιναν όλοι οι έλληνες στο μπαλκόνι τους λέγοντας δυνατά ένα ποίημα- σκέφτηκα ότι το ποίημα που θα αναρτήσω δεν μπορεί να προέρχεται παρά από τον χώρο που γεννήθηκε η ιδέα και όπου περνώ τον περισσότερο ελεύθερο χρόνο μου τον τελευταίο καιρό. Συγχρόνως θέλω να διαδώσω την ιδέα ότι όλοι εμείς που γράφουμε εδώ στο διαδίκτυο, διαθέτουμε το δικό μας οπλοστάσιο. Δεν διαβάζουμε μόνο ποίηση, γράφουμε επίσης, επομένως διαμαρτυρόμαστε με τα δικά μας μέσα.

Διαλέγω λοιπόν το ποίημα ενός συνταξιδιώτη μας.

The Return

Η Μεγάλη Απάτη.

Είχε μαζευτεί οσαύτως όλη η ανθρωπότητα
Έξω απο το ψιλικατζίδικο και διεμαρτύρετο,

βάζαν όλοι τις φωνές,

Πρόκειται για απάτη, απεφάνθησαν τελικώς

Με ένα στόμα και κοιτώντας με κάποια

ελπίδα.

Μην και δεν είναι απάτη, οι επενδύσεις μας

Επ'αυτής της ζωής ήταν επί κινουμένης

άμμου,

Αναγνώρισαν ελλειπτικώς και δραματικώς,

Τα τούτα και τα κείνα μας τα προβάλαμε

όσο μπορούσαμε

Αποκρύπτοντας εντέχνως τα άλλα μας

Ωστόσο δεν λάβαμε υπ'όψη πως κι οι

άλλοι

Μέγα μέλημα είχαν να επιδείξουνε σαφώς

Τα δικά τους τούτα και τα κείνα τους

Και ν'αποκρύψουν φυσικά τα άλλα τους

Όμως το παιγνίδι δεν συνεστήθη με τους

πλέον κατάλληλους όρους

Ότι υποδοχή των όλων προτεταμένων μας

Δεν συναντήσαμε από την άλλη πλευρά

Αντ' αυτού

Είδαμε μόνον προεξοχή και συνεπώς

Τα εύσημα του κύρους δεν εδόθησαν

πρεπόντως

αλλά προχείρως

αν όχι μηδαμώς

Τούτα συνεπλάκησαν με τούτα κι ακόμα

Κείνα συνεσφάγησαν με κείνα ταχέως

Λάθος πιστεύσαμε πως η προεξοχή του άλλου

Μια δική μας θα'τανε υποδοχή λάθος μεγάλο

Ότι χώρος για τους επισήμους δεν υπήρχε

Σε αυτή την βιαστική τελετή για την οποία

τόσα όνειρα θρέψαμε,

δεν υπήρχε χώρος για τους επισήμους,

Επανέλαβαν με ξαφνική αδιαθεσία ενώ

Ο ψιλικατζής μοίραζε ασπιρίνες,

Χώρος για τους επισήμους δεν υπήρχε,

Ξαναείπανε με υπομανιακό τρόπο,

δεν υπήρχε,

Εψώνισαν εν τέλει τα προαποφασισμένα

Ψιλικά τους

και ωδεύσαν πιθανώς προς τα σπίτια τους

πάλι

Ο δε ψιλικατζής τους κοιτούσε με βλέμμα

Στοργικό.

Με την σειρά μου καλώ τους:
για οσο τα ροδα
ioannisxen
ggl
mplim mplom
meril
hollow sky
γουφας
λευτυρακη

ΙΙΙ

2008-01-18T14:53:00.001+02:00

Αυτός είναι ένας κενός χώρος αφιερωμένος στη συνέχεια της διήγησής μου. Θέλω να υπάρχει ανάμεσα στα γραπτά μου.

Φλυαρώντας.

2008-01-16T01:14:00.001+02:00

ΙΙ

Γίναμε φίλες όταν πήρα το πτυχίο μου. Ανάμεσά μας δεν υπήρχε απόσταση. Μιλούσαμε για τα πάντα.

Αγαπούσε πολύ τα παιδιά, θύμιζε παιδί και η ίδια, έτσι ανεπιτήδευτη που ήταν μα είχε πέσει σ έναν άνδρα που δεν τα ήθελε. Αυτός βέβαια είχε ένα γιο από άλλο γάμο. Χωρίς να το θέλει, έλεγε. Η άλλη γυναίκα τον είχε παγιδεύσει. Κι έτσι πλήρωσε εκείνη τα σφάλματα μιας άλλης γυναίκας. Θυμάμαι μια φορά πόσο ταράχτηκε όταν είδε μια παλιά της φοιτήτρια ετοιμόγεννη. Σταμάτησε καταμεσίς στο δρόμο, της έπεσε η τσάντα και με τις δυό της χούφτες αγκάλιασε την φουσκωμένη κοιλιά όπως αγκαλιάζουμε όλοι στα όνειρά μας τους πόθους μας ελπίζοντας ότι δεν είναι όνειρο και που δίνει στο πρόσωπό μας αυτό το χαζό χαμόγελο.

Δεν κατάλαβα ποτέ πώς μπόρεσε και κάθισε δίπλα του μα δεν της έλεγα ποτέ τη γνώμη μου γι αυτό. Οτι δηλαδή, ποτέ στα χρονικά δεν είχε ακουστεί γυναίκα να μείνει με τον άνδρα που την ανάγκασε να ρίξει το παιδί. Να φύγει και να το κρατήσει ναι, να το ρίξει και να φύγει ναι….. μα να συρθεί στο χειρουργείο και μετά να μείνει μαζί του ….δεν το χωρούσε ο νους μου. Το έκανε. Απορρώ γιατί. Δυναμική ήταν. Εξυπνη ήταν. Και πανέμορφη. Μα ήταν και για κακή της τύχη τίμια. Να κρατήσει ένα παιδί που δεν ήθελε κι εκείνος δεν το θεωρούσε σωστό. Περισσότερο σύντροφο, περισσότερο ερωμένη έβλεπε τον εαυτό της νομίζω… δεν ήταν από τις γυναίκες που ξεγελούν για να κάνουν το ποθητό παιδί. Ισως πάλι ναχε πια μεγαλώσει και να ένιωθε ανασφάλεια να απομείνει μόνη γιατί πλησίαζε τα 40 όταν της έλαχε αυτό.

Το είχαμε αναλύσει πολύ το θέμα του έρωτα. Το βλέπαμε πρώτα πεζά, σαν συναίνεση. Μια σιωπηρή συμφωνία ανάμεσα στο ζευγάρι. «Εγώ σε θεωρώ άξιο να με γονιμοποιήσεις, λέει η γυναίκα κι εγώ σε θεωρώ άξια να θρέψεις το γόνο, απαντά ο άνδρας». Μετά το εξυψώναμε λίγο. «Αυτό που αφήνω μέσα σου την ώρα της εκσπερμάτωσης δεν είναι σπέρμα λέει ο άνδρας, είναι το μεδούλι μου, η πεμπτουσία της ύπαρξής μου». Με ένα ποτηράκι κρασί φτάναμε στον λυρισμό. «Δυό ερωτευμένοι άνθρωποι που κάνουν έρωτα είναι σαν να αποδίδουν τιμές στο άλλο φύλο». Η, την ψυχανάλυση. «Είναι ένα άφημα, μια συγκατάθεση για τη διαχείρηση του εαυτού μας. Το τέρμα μιας αναζήτησης να βρεις κάποιον να αφήσεις τον εαυτό σου ακάλυπτο». Μην σε ξεγελά η ευχαρίστηση, έλεγα εγώ. Πρόφαση είναι της φύσης. Κι ύστερα μερικοί υποστηρίζουν ότι η γυναίκα μόνο τίκτει ενώ ο άνδρας γεννά. Δεν είναι αλήθεια! Ολο αυτό το μυστικό ανακάτωμα ..λίγο από μένα λίγο από σένα, η γλυκιά φιλοξενία μέσα στη μήτρα, η θρέψη δεν είναι γέννηση, δημιουργία; Μόνο λοιπόν η στιγμή του τοκετού αναφέρεται στο τίκτω. Κι έτσι το είχαμε πια κοιτάξει και από την άποψη της λεξικολογίας. Το φινάλε μας ήταν ότι την στιγμή της εξώθησης σπρώχνεις στον έξω κόσμο έναν μικροσκοπικό Ερωτα με τα συστατικά του αγαπημένου και τα δικά σου! Πάρε Θεέ τον πόνο μου και τα υπόλοιπα μου ανήκουν. Πώς δεν είσαι θεός και η ίδια την στιγμή που ακούγεται το κλάμα του; Τον υποδέχεσαι λοιπόν πάνω στη κοιλιά σου και τον παρηγορείς. «Μη κλαις, είσαι καρπέ, η απόδειξη μιας ευτυχούς συγκαιρίας, όταν συνάντησα το ταίρι μου και πιάσαμε μαζί το τραγούδι του έρωτα, ενάντια στον θάνατο». Τελεία.

Αυτά λέγαμε διακωμωδώντας τα θέματα που μας απασχολούσαν γιατί δεν ήταν η κλάψα της ψυχοσύνθεσής μας. Ερωτας δεν υπήρχε και πολύς γύρω μας. Η πόλη ήταν αντιερωτική και τα ρούχα των ανθρώπων και οι άνθρωποι οι ίδιοι και τα σπίτια τους είχαν μια επίφαση ευτυχίας. Για την γλώσσα δεν γινόταν λόγος. Το αντιπαρερχόμαστε το θέμα. Ούτε πάει να μιλάς σε μια μη ερωτική γλώσσα για τον έρωτα. Πάει; Και ύστερα βρίσκαμε ότι είμαστε λίγο εκτός σχολής. Αλλά είχαμε πείσμα.

Ετσι περάσαμε για πολλά χρόνια. Πηγαίναμε σινεμά και μετά σχολιάζαμε κι άμα το έργο είχε ψωμί αναρωτιόμασταν πώς δεν το είχαμε πρωτύτερα σκεφτεί. Τα καλοκαίρια θάλασσα συνήθως αμίλητες.

Κέρδιζε όμως λίγα και η σχέση της είχε ξεφτίσει. Από πλευράς μου πνιγόμουν. Ολη τη ώρα ξυπνούσα το ξημέρωμα και σκεφτόμουν ότι πρέπει να υπάρχουν κι άλλα πράγματα από την οικογένεια. Υποψιαζόμουν ότι αυτές οι στενές αγάπες με τις οποίες δενόμουν, του αίματος, κάποτε δεν θα έφταναν για να μου δώσουν εκείνη την ασφάλεια που έχει ένα γυμνό δένδρο στην μέση του κάμπου. Επρεπε με κάποιο τρόπο να γυρίσω σε εκείνη την κατάσταση που ήμουν πριν με μπολιάσει ο έρωτας, πριν κάνω παιδιά πριν έχω άνδρα. Μα τέτοια πράγματα μόνο οι άγιοι τα καταφέρνουν που δεν έχουν καμιά πρόβλεψη για τον εαυτό τους, κανένα μέτρο δεν λαμβάνουν παρά κοιτάζουν συνεχώς τους άγνώστους και τους υπηρετούν. Ηξερα ότι ποτέ δεν θα το κάνω και ακόμα ήξερα ότι ακόμα κι αυτό το σκεφτόμουν για να προφυλάξω τον εαυτό μου από τον φόβο του θανάτου, την ερημιά και ένα σωρό άλλα των γηρατειών, της απώλειας. Ημουν ένα τέρας εγωισμού κι ακόμα είμαι.

Κάναμε μια συμφωνία. Αμα ξέρεις τι θα πει και πώς θα φερθεί ο άλλος είναι σαν να είναι δίπλα σου. Δεν είναι εδώ αλλά είναι κιόλας. Πέταξε μακριά. Εμεινα.

Η φωνητική.

2008-01-12T23:16:00.001+02:00

Λένε ότι οι αγγελίες διαβάζονται από τον άγγελο.

I

Την γνώρισα στο αμφιθέατρο, όταν ξανάπιασα να σπουδάζω. Η πρώτη μου εντύπωση ήταν ότι μπήκε στην αίθουσα ένα ελάφι, τόσο τεράστια και γλυκά μάτια είχε. Αρχισε αμέσως να μιλά εξηγώντας τα μυστήρια της αρχαίας γαλλικής γλώσσας, στρέφοντας τον ψιλόλιγνο λαιμό της, παρασύροντας τα μάτια μας περισσότερο στην αέρινη κίνηση των μαλλιών της παρά στον μαυροπίνακα, με αποτέλεσμα να μας πιάσει ένας μικρός πανικός που είχε φτάσει ήδη στη μέση της παράδοσης χωρίς νάχουμε κρατήσει καμία σημείωση πάνω στα λευκά χαρτιά μας.

Αρχισα να ζωγραφίζω όσα έβλεπα στον πίνακα. Ηταν κινέζικα. Μιλούσε σιγά κι έγραφε μικροσκοπικά γράμματα λεπτότατα αναγκάζοντας και τους πιο ανοιχτομάτηδες να σκύβουν μπροστά. Μετά τα έσβηνε γρήγορα. Βιβλία δεν είχαμε. Εγχειρίδια υπήρχαν στην βιβλιοθήκη μα ήταν πολύ πιο δύσκολα. Μελετούσα αμέτρητες σελίδες δυσνόητες για να καταλάβω το μάθημά της που ήταν σαφώς πιο χαμηλών απαιτήσεων. Πείσμωσα. Μια ανάγκη φούντωσε μέσα μου να ανταποκριθώ.

Ενα δύσκολο σημείο ήταν η επιθυμία μου να καταλάβω χωρίς όμως να χάσω το παραμικρό από τον τρόπο της. Οχι μόνο εκείνη την ιδιαίτερα «καθαρή» γλώσσα των πανεπιστημιακών αλλά και τους αδιόρατους μορφασμούς που την συνόδευαν σαν να την περιγελούσε. Αυτό αποτελούσε ένα ύφος και αμφιταλαντευόμουν πού να ρίξω το βάρος. Στην πραγματικότητα δεν είχα επιλογή, με κέρδιζε κάθε μέρα περισσότερο το δεύτερο.

Σαν έγινε αυτό αφέθηκα. Η γλωσσολογία λειτουργούσε πλέον σαν υπόκρουση και βρέθηκα να μελετώ τον άνθρωπο παρά το αντικείμενο. Γεννήθηκαν οι πρώτες απορίες πιότερο για να έχω ευκαιρία να της απευθύνω τον λόγο. Οι απαντήσεις που έλαβα μετά δυσκολίας κατόρθωναν να φωτίσουν μια γωνιά του μυαλού μου αλλά επέμενα για να δω μια φορά ακόμα την έκφραση του προσώπου της, τόσο αθώα που ήταν πια πασιφανές ότι η μάθηση ήταν κάτι προσιτό και ευκολοχώνευτο. Αναμφισβήτητα το λάθος ήταν δικό μου. Αδιαφορώντας για το γενικό πανικό που επικρατούσε γύρω μου, τα επικριτικά σχόλια για την διδασκαλία της και τις διαμαρτυρίες για την χαμηλή βαθμολογία που έπαιρνε το σύνολο της τάξης μεταθέτοντας το μάθημά της από έτος σε έτος, υιοθέτησα την συνήθεια να την έχω σαν μπούσουλα μόνο για το τι έπρεπε να διαβάσω και λεηλάτησα τα ράφια της βιβλιοθήκης. Μετά από αμέτρητα ξενύχτια η ζωγραφική μου πήρε σχήμα. Δεν ήταν παρά φωνήεντα μακρά και βραχέα, σύμφωνα που έπεφταν στο πέρασμα των αιώνων σχηματίζοντας συμπλέγματα μουσικά που δεν είχαν να κάμουν με την ορθογραφία αλλά με την φωνητική. Ηταν μια παρτιτούρα. που εξελισσόταν. Ένας κώδικας από ήχους.

Η γλώσσα υπήρξε πρώτα προφορική. Ενιωσα βαθιά ευχαρίστηση όταν συνειδητοποίησα ότι κατανοούσα τα σύμβολα που αντιστοιχούσαν στους ήχους κι άρχισα να μελετώ τις λέξεις διαχρονικά σημειώνοντας την φωνητική τους εξέλιξη, γράφοντας παραπλεύρως τον αντίστοιχο αιώνα, να συμβολίζω την θέση και τα πάθη τους χρησιμοποιώντας τα ανάλογα σημεία. Ηταν πράγματι παρτιτούρα κι εγώ ήμουν σε θέση να την διαβάζω μπαίνοντας κατ αυτό τον τρόπο σε έναν κόσμο ακατανόητο για τους πολλούς. Κατείχα ένα εργαλείο που μου έδινε τη δυνατότητα να παίζω με τις ώρες ψάχνοντας το τελικό αποτέλεσμα και λέξεις της καθομιλουμένης αποκάλυψαν την μυστική τους ταυτότητα . Σε λίγο καιρό απέκτησα την συνήθεια να σκοτώνω την πλήξη μου με την φωνητική όπως κάποιος άλλος λύνει σταυρόλεξα και ακόμα παρηγορήθηκα λίγο βλέποντας τις αλληλουχίες των μετατροπών που δεν τα κατάφερα ποτέ με τα μαθηματικά. Εμοιαζαν με λυμένες εξισώσεις! Αρχισα να βοηθούμαι στη ορθογραφία . Οι κανόνες που είχα μάθει μηχανικά για να γράφω σωστά βρήκαν την εξήγησή τους. Δεν χρειαζόμουν πια την αποστήθιση της γραμματικής αλλά κάθε φορά που αμφιταλαντευόμουν ανέτρεχα στον φωνητικό κανόνα. Ενιωσα μια μορφή αυτονομίας από τους γραμματικούς που φάνταξαν στα μάτια μου αυστηροί νομικοί για την μάζα! Ηταν μια μορφή απελευθέρωσης που μου σήκωσε την μύτη ψηλά και το καταδιασκέδαζα. Σαν να είχα ένα μυστικό όπλο!

Τελικώς κατέληξα ότι όπως οι νότες είναι ήχοι που πρέπει να τοποθετούνται σωστά στο πεντάγραμμο έτσι και οι λέξεις είναι ήχοι που πρέπει να γράφονται με ορθογραφία. Με αυτό το επιχείρημα αντέκρουσα αργότερα άπειρες φορές την μουρμούρα των μαθητών μου αλλά και των παιδιών μου, δικαιολόγησα επίσης το μικρό σοκ που παθαίνω με τους ανορθόγραφους. Είναι σαν εκείνους που μην γνωρίζοντας μουσική, σημειώνουν τις νότες με αριθμούς προκειμένου να εκτελέσουν ένα κομμάτι παπαγαλία.

Ετσι έγινε λοιπόν και δέθηκα για πρώτη φορά με τα πλοκάμια της μάθησης. Ημουν τότε σχεδόν τριάντα πέντε χρονών. Ολα τα προηγούμενα χρόνια του σχολείου που υποτίθεται μάθαινα δεν μου απέφεραν τίποτα παρ εκτός ένα χαρτί. Μαθαίνουμε με την καρδιά. Το μυαλό είναι δυσκίνητο κι έχει φραγμούς. Η καρδιά μου άνοιξε τυχαία από μια ντελικάτη γυναίκα λίγο ατημέλητα κομψή. Αν δεν την είχα συναντήσει ίσως να έμενα με το χαρτί. Δεν ήξερα τότε σε τι περιπέτειες έμπλεκα. Η μάθηση αλάφρυνε. Εγινε και αυτή μια υπόθεση ντελικάτη λίγο ατημέλητη που την είχα ανάγκη για να γλιτώσω από το μυαλό μου.

Περιμένοντας τον Καινούργιο Χρόνο.

2008-01-06T00:06:00.003+02:00

Και τι θα κάνεις γιαγιά παραμονή πρωτοχρονιάς, ρωτούσα για να την δοκιμάσω.
– Ε, τσούπρα μου τίποτα, έλεγε, θα πλαγιάσω να κοιμηθώ.
Η απάντησή της μου έφερνε απελπισία.
–Και δεν θα περιμένεις τα μεσάνυχτα, επέμενα. Που θα αλλάξει ο Χρόνος και τόνιζα το Χρόνος για να δείξω την σπουδαιότητα της στιγμής.
– Ε, ο χρόνος θα αλλάξει, μου έλεγε ήσυχα κι εγώ θα σηκωθώ το πρωί να πάω στην εκκλησιά μου......και συνέχιζε τις ασχολίες της χωρίς να ιδρώνει το αυτί της.

Ενιωθα τότε ότι άλλαζε ο ρους των πραγμάτων. Πώς μπορούσε να πέσει να κοιμηθεί; Μέσα μου φύτρωνε άθελά μου, ο σπόρος της αμφισβήτησης για τις φωταψίες και τα στολίδια του κόσμου μου. Συγκρίνοντάς τα με τη λιτότητα και τη σκοτεινιά του δικού της, με κεντούσε η υποψία ότι κάτι μου έκρυβε που έπρεπε οπωσδήποτε να ανακαλύψω. Στην ουσία μια γιορτή κατρακυλούσε από το βάθρο της και έμενε απλή και απέριττη μόνο με το χριστιανικό της ντύμα. Αυτό όμως είναι μια σκέψη τωρινή. Τότε τα λόγια της λειτουργούσαν πάνω μου σαν κρύο ντους, όπως όταν οι προσδοκίες σου διαψεύδονται Το έκανε άθελά της. Ετσι ζούσε!

Επλεξε κατ αυτό τον τρόπο γύρω από το μυαλό μου την θεώρηση ενός άλλου κόσμου που επειδή δεν μπορούσα να τον καταλάβω στον πυρήνα του, με φόβιζε λίγο και αυτό του έδινε ένα παραμυθένιο στοιχείο από το οποίο αντλώ σήμερα ενήλικη. Επανέρχεται αποσπασματικά. Εικόνες, λόγια, μυρωδιές. Βρίσκει τώρα την εξήγησή του αλλά κρατά την μαγεία του. Ηταν ένας κόσμος, αγροτικός. Διαφορετικός από τον μεσοαστικό όπου ανήκα. Μόνο αυτό: διαφορετικός. Το γεγονός ότι η διαφορετικότητά του συνέπεσε με ένα περιεχόμενο ζηλευτό πρέπει να είναι ευτυχής σύμπτωση και θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό συγκρίνοντας τον πλούτο που κατέχω σαν εγγονή αγρότισσας με την φτώχεια που θα προκύψει από τις γιαγιάδες της σημερινής εποχής.

Τι άραγε θα θυμούνται τα εγγόνια μου; Πώς θα σταθώ εγώ απέναντι στο μέλλον; Κοιτώντας γύρω μου βλέπω ήδη γιαγιάδες αστές που ακολουθούν την εποχή των παιδιών τους μην έχοντας να παραδώσουν τίποτα το ξεχωριστό στα εγγόνια τους. Υπάρχει σύγκλιση των γενεών και αυτό με τρομάζει. Σε τι διαφέρει σήμερα μια εξηντάρα γιαγιά από την τριαντάρα κόρη της; Ντύνονται το ίδιο, βάφουν τα μαλλιά τους, μακιγιάρονται. Εχουν μοντέρνες αντιλήψεις, καπνίζουν, οδηγούν. Νεάζουν. Με άλλα λόγια απαρνούνται τα γηρατειά τους. Γηρατειά σημαίνει ότι ανήκω σε μια άλλη εποχή και φέρω τα δείγματά της. Το ντύσιμο, το στήσιμο, τα λόγια, την συμπεριφορά. Και ότι με όλα τούτα πλέκω το παραμύθι. Καταφανώς η γιαγιά μου δεν μου είπε κανένα. Γιατί ήταν η ίδια παραμύθι.

...

2007-12-24T12:03:00.001+02:00

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ.

Η μάντρα.

2007-12-20T20:59:00.002+02:00

Από βραδύς έβαλε τα ρούχα της στο έβγα της κάμαρης να μην ξυπνήσει τους άλλους. Δεν είχε να πάει για δική της έγνοια -και είχε μπόλικες αλλά για του Γιαννιού της. Κάτι τελευταία μαζέματα τα έκαμε όλο κι αυτά και απόκαμε από νωρίς στο παραγώνι να τρίβει τα χέρια της στους κόμπους, την σούβλιζαν κι αυτά και όλα τα κόκαλά της, έτριζε πολλές φορές σαν σαπιοκάραβο αλλά σημασία δεν έδινε, απεναντίας όσο βογκούσε ο σκελετός τόσο ξαμολιόταν στις ρούγες ροβολώντας σαν την πέρδικα ξεχνώντας τα δικά της -να την έβλεπες ένα περίεργο πράγμα έλεγες κι εκείνη την ήξερε την κακεντρεχειά τους και φορούσε κατάσαρκα το σκόρδο, μια σκελίδα δαγκωμένη βαθιά.

Ο Γιαννιός της ήταν γέρος απόγερος, ήγουν είχε περάσει τα χρόνια εκείνα που το γήρας είναι υποφερτό. Τα στερνά τα –ήντα πρόβαλλαν δυσοίωνα και πήγαινε για τα εκατό προ πολλού, μπορεί και να τα είχε ξεπεράσει καθότι εκείνες τις χρονιές που ήντουσαν όλοι τους νιοί, ληξίαρχοι δεν υπήρχαν και έγραφαν την γέννηση στο ξώφυλλο της Γραφής. Το δικό της ήταν τελευταίο μετά από δώδεκα παιδιά, δωδέκατη τρίτη από τα γεννημένα γιατί είχαν πεθάνει τρία πριν από κείνη άρα δωδέκατη από τα ζωντανά γι αυτό και καλότυχη. Και γάμο έκαμε και παιδιά ένα τσούρμο όλα εν ζωή. Τον Γιαννιό της τον ξέχασαν και δεν τον έγραψαν, θαρρείς ήταν γεννημένος λάθρα. Ζωή που την είχε καλύτερα να μην την γράψεις ούτε για παραμύθι να τρομάζεις τα νιάνιαρα να τρώνε το φαγί τους. Πρώτα δουλευτής στα χωράφια αλλά τραυλός, όσο να πει βράδιαζε για τούτο και αντίρρηση καμιά δεν έφερνε, όλα τα έκαμε κι έπαιρνε ό,τι του έδιναν, φαγητό, ρούχο και τα ρέστα ο κόπος του καθότι το τραύλισμα οι χωριανοί το λογαριάζανε για βλαμμένο μυαλό αλλά εκείνος δεν ήταν, όχι τα είχε τετρακόσια. Απόκαμε πήγε στην πόλη βοηθός χτίστη, έπιανε το ζύγι αλφάδιαζε, την λάσπη, την πέτρα κουβαλούσε έμαθε την τέχνη της έγινε τεχνίτης πρώτος, η τραύλα τραύλα. Δεν εμπόδιζε ωστόσο. Άμα έχεις τέχνη φαίνεται στο έργο. Ανάσανε. Τότε του ήλθε να κάμει γάμο. Δεν ήθελε την μοναξιά. Όλη μέρα μοναχός ήταν με το ξεροβόρι και με το λιοπύρι. Η λάσπη έπεφτε μαστόρικα από το μυστρί κι έκαμε θάματα. Θάμα είναι άμα μεταμορφώνεις το υλικό που σου δίνεται σε πλάσμα. Πλάσμα είναι άμα αυτό που φτιάχνεις έχει δική του ζωή και οι μάντρες του Γιαννιού είχαν. Περνούσαν ανθρώποι και πέθαιναν κι εκείνες έστεκαν ακόμα γεμάτες κουφάλες σκαμμένες από τα μερμήγκια.

Κι ο Γιαννιός της στέκει ακόμα. Η κοπέλα δεν τον θέλησε. Είπε είναι χτίστης και θα με κτίσει μέσα στην κάμαρη. Κείνος έκτισε την μοναξιά του αφού δεν τον θέλησε. Το σκέφτηκε και το βρήκε σωστό. Όλα τα σπίτια που τον φωνάζουν συλλογίστηκε, έχουν γύρω μια μάντρα. Το δικό του όχι, δεν θα είχε αλλά θα ήταν ανοιχτό σε όλους τους καιρούς. Κι απόμεινε να χτίζει τις μάντρες των άλλων.

Μετά γέρασε. Στην ραχούλα του φύτρωσε μια καμπουρίτσα. Τότε ήλθε πίσω με το σακούλι το πάνινο. Μέσα ήταν το μυστρί και το βαρίδι που αλφάδιαζε. Το κρέμασε στο καρφί στην αυλόπορτα και δεν μεταδούλεψε. Ήταν ακόμα τραυλός.

Τα απόδειπνα τα πέρναγε στον καφενέ. Καθόταν με τους άλλους γέρους που έπαιζαν την πρέφα. Δεν έπαιζε αλλά είχε το κομπολόγι. Σαν γυρνούσε κοντοστεκόταν να ζυγιάσει με το μάτι τις μάντρες του χωριού. Τώρα μαστόρους σαν του καιρού του δεν είχε. Είχε ξένους που μιλούσαν άλλη γλώσσα κι άλλη τέχνη είχαν. Εκείνοι έκτιζαν, οι γυναίκες τους είχαν άλλη δούλεψη σε γέρους σαν και του λόγου του. Άναβαν τις φωτιές. Οι γέροι τον χειμώνα κρυώνουν πολύ. Σαν έχει χιόνι έξω δεν ημπορούν να βγουν για ξύλα. Μερικοί κατάκοιτοι από την δουλειά από χρόνια. Τούτες οι γυναίκες παίρνουν τα σπίτια τους με την σειρά και ανάβουν τις σόμπες. Άλλη δουλειά δεν κάμουν νωρίς μόλις φέξει από τούτη. Γυρίζουν στα σπίτια των γέρων, ρίχνουν το δαδί και πετάνε το σπίρτο. Οι στόφες καίνε και οι γέροι ζεσταίνονται. Ο Γιαννιός της τής είπε ότι δεν τον πειράζει τώρα που η γυναίκα δεν τον θέλησε. Κι αυτοί χτίστες δεν ήταν, είπε, αλλά πάλι μοναχοί τους απέμειναν με μια ξένη γυναίκα που την πληρώνουν για να ζεσταθούν. Απ όσα παιδιά που έχουν και γυναίκες που πήραν και μάντρες που έκτισαν γύρω από το σπιτικό τους, πάλι όλοι τούς έφυγαν και χρειάζονται τώρα τούτες τις άλλες για να ζεσταθούν, τις ξένες.

Είναι κάμποσοι στο χωριό. Τους λογαριάζει έναν- έναν τους με τα ονόματά τους. Ο Γιαννιός της, ο Χριστάκος της, ο Μιχαλιός της..... ο Λιάς της...ναι και καμιά δεκαριά ακόμα και είναι όλοι τους που δεν θέλουν να ανάβει η φωτιά τους με πληρωμή και τρέχει να τους προλάβει σήμερα ξημερώνοντας Χριστούγεννα, μια φορά τον χρόνο να ανάψει η φωτιά τους με μια κουβέντα.....

Το διήγημα.

2007-12-13T00:57:00.001+02:00
Σε μια ξύλινη βιβλιοθηκούλα που έχω στην αποθήκη φυλάω τα παλιά βιβλία των παιδιών από τότε που πήγαιναν γυμνάσιο....απ όπου ανέσυρα αυτές τις 15 γραμμές αφήγησης..

Επίσκεψη.

Όλη μέρα πάστρευε το σπίτι σφουγγάριζε τα πατώματα γυάλιζε τα μπρούντζινα και ασβέστωνε τα πεζούλια. Προς το βράδυ απόκανε κι έκατσε στη γωνιά της να ξαποστάσει με μισό φλιτζάνι καφέ και μισό παξιμάδι. Τότε ήλθε ο Άγγελος του Κυρίου και της χαμογέλασε γλυκά κι εκείνη ντράπηκε κι έλυσε την ποδιά της και την έκρυψε βιαστικά κάτω από το πανέρι με τ΄ασπρόρουχα. Ύστερα τον κοίταξε στα μάτια ανήσυχα κι ο Άγγελος του Κυρίου κατάλαβε και πήρε ένα παλιό λαϊκό περιοδικό που βρισκόταν πάνω στο κομοδίνο και το ξεφύλλιζε κάνοντας πως διαβάζει. Πετάχτηκε τότε στην κουζίνα και ζέστανε το φαΐ κι ύστερα βγήκε στην αυλή και μάζεψε τα σεντόνια που είχε απλώσει από το πρωί για να στεγνώσουν δίπλωσε βιαστικά τις κάλτσες κι έστρωσε το τραπέζι. Σαν τελείωσε κι αυτό φόρεσε τη ζακέτα της και στάθηκε καρτερικά δίπλα στην πόρτα. Κι ο Άγγελος του Κυρίου παράτησε το περιοδικό πάνω στο κομοδίνο και βγήκανε μαζί στον δρόμο. Κι εκείνη κλείδωσε την πόρτα κι έβαλε όπως πάντα το κλειδί μέσα στην γλάστρα.

( από την Ποιητική Συλλογή «Ιστορίες για τον Σέργιο» - Σπύρος Τσακνιάς. 1976)

Του Αγίου Σπυρίδωνος.

2007-12-12T00:15:00.001+02:00
Αύριο του Αγίου Σπυρίδωνος και γιόρταζε ο πατέρας. Αναμνήσεις από τις νεανικές του γιορτές δεν έχω, θυμάμαι όμως τις στερνές ονομαστικές του. Διοργάνωναν μικρές συνεστιάσεις με την μητέρα και από μέρες πριν επικρατούσε στο σπίτι μια αναμπουμπούλα από ψώνια που έσπαγε την καθημερινότητα. Καθόταν κάθε απόγευμα μπροστά στην τηλεόραση την ώρα των ειδήσεων και αν είχε καουμπόικο και μετά. Όταν πέθανε μου φάνηκε πολύ βαθιά η πολυθρόνα του – δεν ήθελα να το δεχτώ ότι το ονομά του ήταν φαρδιά πλατιά γραμμένο πάνω στην ταφόπλακα. Είχε αλλάξει θέση και ήταν απίστευτο πώς έσπασε η ρουτίνα με τον θάνατό του όχι από κάτι άλλο.

Είχε μεγάλο ενδιαφέρον ο τρόπος που γίνονταν οι προσκλήσεις. Τηλεφωνικώς και έρχονταν όλοι αφού πρώτα έπρεπε να απαντήσουν μέχρι την Τρίτη ή την Τετάρτη κι ύστερα πάλι τηλεφωνικώς μαθαίναμε ότι έφυγαν.

Σ αυτές τις συγκεντρώσεις οι κυρίες κάθονταν στο σαλόνι γιατί ήταν απλώς κυρίες και τους προορίζονταν αυτοί οι χώροι με το πιάνο και τα καλά σερβίτσια ενώ οι άνδρες κάθονταν πιο δω στο καθιστικό όπου μπορούσαν να μιλούν πολιτικά με ζωηρή φωνή τόσο που να νομίζεις ότι διαφωνούν και πράγματι συνέβαινε αυτό αν τυχόν είχε προσκληθεί κάποιος λίγο παράταιρος στις πολιτικές πεποιθήσεις αλλά ο καυγάς πάντα αναχαιτιζόταν από κάποιο τηλεφώνημα ευχετήριο ή την παρέμβαση της μητέρας που καλούσε να περάσουν να σερβιριστούν στο διπλανό δωμάτιο. Υπήρχε αυτή η ετικέτα. Πρώτα οι κυρίες, το χειροφίλημα, το παλτό που έπρεπε να κρατήσει ο σύζυγος για να το φορέσει η κυρία του, το ποτό αν εόρταζε άνδρας, ανθοδέσμη αν ήταν κυρία ή γλύκισμα χειροποίητο σε καλή πιατέλα -καμιά φορά δεν έφταναν τα βάζα δημιουργείτο το αδιαχώρητο στο ψυγείο...

Ετικέτα είναι τώρα, τότε ήταν τρόπος να ζεις. Ενα ερώτημα στριφογύριζε στο νου μου: αν ήταν όλοι εκείνοι οι γιορτινοί άνθρωποι έτσι και στην καθημερινή τους ζωή, μεταξύ τους τα ζευγάρια πώς φέρονταν όταν ήταν με τις πιζάμες τους, όταν δεν ήταν οι άλλοι μπροστά πώς μιλούσαν και πώς τα κανόνιζαν στις διαφορές τους. Γιατί πρέπει να υπήρχαν. Πρέπει να είχαν νεύρα. Αντιρρήσεις. Διαφορές. Ηξερα από το δικό μου σπίτι ότι υπήρχαν πράγματα που κρύβονταν από τον κόσμο γιατί έπρεπε να κρυφτούν. Ηταν μια διαφορετική θεώρηση ζωής όπου μοιράζονταν μόνο τα ανώδυνα. Ιδιαίτερα ο πόνος έπρεπε να κρατηθεί κρυφός. Αργότερα έμαθα ότι αυτό το είπαν μικροαστισμό. Μπορεί. Ο πόνος, η εκδήλωσή του ήταν επιτρεπτός μόνο στην ύπαιθρο. Η έννοια της φιλίας που θα επέτρεπε το μοίρασμα δεν υφίστατο. Υπήρχε η φιλία αλλά εκδηλωνόταν περισσότερο με χειρονομίες που την υποδήλωναν παρά με εκμυστηρεύσεις. Ανθρωποι σκληροτράχηλοι που άντεξαν σε λογής-λογής σκαμπανεβάσματα της ιστορίας, τα καταχώνιασαν μέσα τους, απ όπου αντλούσαν μια βεβαιότητα για το τι θα ψηφίσουν, πώς θα αναθρέψουν τα παιδιά τους, ποιον θα θεωρούν φίλο και ποιον εχθρό.

Ηταν η Ελλάδα τότε ένα απέραντο στρατόπεδο αιχμαλώτων ο καθένας από διαφορετική πατρίδα. Κράτησε ο εμφύλιος χρόνια ατελείωτα. Τον πρόλαβα κι εγώ. Ο πατέρας πέθανε ένα καλοκαιρινό ξημέρωμα στο Λαύριο. Κοντά στην θάλασσα. Λες και ήταν συμβολικό. Μαζί του είχε πάρει μια τσάντα γεμάτη από έγγραφα, σημειώσεις από την Πολιτεία του Πλάτωνα. Αλαφραίνει η ψυχή μου όταν το σκέφτομαι αυτό. Εκανε τόσα πράγματα για μένα που φοβόμουνα μην δεν πρόφτασε να κάμει κάτι και γι αυτόν. Ηταν μια καφέ τσάντα φουσκωτή με ασημί κούμπωμα και μέσα ήταν ο Πλάτωνας. Την άνοιξα και το είδα και σεβαστικά την ξανάκλεισα ήσυχη πια.

Ζητείται φίλη.

2007-11-26T23:44:00.000+02:00
Να είναι λεπτή.
Να μην έχει γνωρίσει πολλούς άνδρες στη ζωή της.
Να της αρέσει η λογοτεχνία.

Για το Πολυτεχνείο δεν λέμε τίποτα.

2007-11-16T22:39:00.000+02:00
Για το Πολυτεχνείο δεν λέμε τίποτα.
Είναι η μόνη επέτειος που έχω αναμνήσεις.
Οι νεότεροι ας κάνουν τις δικές τους.

Τέρας.

2007-11-03T00:31:00.001+02:00
Για να αντιμετωπίσεις ένα τέρας πρέπει να γίνεις κι εσύ τέρας.

Αξίζει τον κόπο; Και για ποιό αντίτιμο.

Υγ. Στο κουβάρι που μπλέκεσαι, υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που σε βοηθούν με μια φράση τους (τύπου sentence τις ονομάζω) να το ξεμπερδέψεις.

Το τεφτέρι.

2007-11-01T22:32:00.000+02:00
Φοβάμαι τον θάνατο γιατί δεν υπάρχει κανένας τρόπος πια να πεθάνω ηρωικά.
Για να μην φοβάσαι τον θάνατο πρέχει να έχεις να του αντιπαραθέσεις κάτι πιο μεγαλιώδες. Ομως τι είναι αυτό;

Παλαιότερα πέθαιναν για την πατρίδα, για τον θεό, την οικογένεια, την φιλία, τον έρωτα, την ελευθερία. Δεν ξέρω αν αυτά είναι πιο μεγαλιώδη από τον θάνατο αλλά όσοι πέθαναν γι αυτά έτσι ακριβώς τα θεωρούσαν.

Υπάρχει επομένως ανάγκη να καθορίσει κανείς το "ηρωικό" πεδίο μέσα στο οποίο ζει για να μην φοβάται να πεθάνει.

Η Σουρεκλεμέ είχε ένα τεφτέρι.Δεξιά έγραφε τους αποθαμένους ευχαριστημένους.Αριστερά όσους θα ήθελαν να επιστρέψουν. Πού το ξέρεις της έλεγα. Δεν ξέρω, μου απαντούσε. Δεξιά - ζερβά τους βάζω, προβάροντας τον δικό μου θάνατο.

Φετίχ.

2007-10-19T21:32:00.003+03:00

Πολύ πριν μάθω την έννοια του φετίχ, κάτι που σαν λέξη και μόνο μου δημιουργεί μια ανατριχίλα στην ραχοκοκαλιά, είχα συνειδητοποιήσει την αδυναμία μου στα παπούτσια. Στην αρχή νόμιζα ότι οφειλόταν στα λόγια της μητέρας που από μικρή μου επεσήμανε ότι η κομψότητα στην γυναίκα εξαρτάται από το παπούτσι της και το χτένισμά της. Το θεώρησα στην αρχή μικροαστικό κατάλοιπο και κάπως το περιφρονούσα σαν κριτήριο αλλά με τον καιρό διαπίστωσα ότι το υπόδημα μέσα στο οποίο κατέληγε το άκρο συνέβαλε αποφασιστικά ακόμα και αν το ένδυμα ήταν απλό, επί πλέον έδινε χάρη στο περπάτημα αν ήταν το σωστό. Το ίδιο ίσχυε και για τους άνδρες. Τριζάτο καλογυαλισμένο παπούτσι συχνά επιδιόρθωνε ένα κουστούμι ελαφρώς τριμμένο όπως και η τσάκιση του παντελονιού, εξ ου το πλήθος των λούστρων με τα κασελάκια τους την δεκαετία του 60, στην Ομόνοια, έξω από τα υπουργεία, μικροί αμούστακοι διάβολοι των δρόμων μαζί με τους κουλουρτζήδες, τους καστανάδες και τους τσατσαράδες που πουλούσαν εκείνο το χτενάκι με τα σφιχτά δόντια για την εσωτερική τσέπη του σακακιού. Ποιος άνδρας δεν είχε;

Έφηβη αλλά ακόμα και τώρα, δεν υπάρχει άλλο κριτήριο για τον χαρακτήρα του άνδρα που με σαγηνεύει -εκτός των δακτύλων- από τα παπούτσια του. Θα έλεγα ότι πριν ακόμα κατέβει το βλέμμα, ξέρω ότι θα μου αρέσουν.

Σήμερα έχοντας γνώση αυτής της παραξενιάς, επιδίδομαι δις το χρόνο σε ένα είδος συντήρησης των παπουτσιών μου σαν να είναι μνημεία. Βάψιμο, εφημερίδα στο εσωτερικό για να μην τσακίζουν, βουτιά στο κουτί τους, φύλαξη. Οσο δουλεύω τα εξετάζω νιώθοντας ένα μικρό τρόμο αν δω ότι μετά βίας την βγάζουν άλλη μια περίοδο. Το θέμα της αντικατάστασης εκτός από το πρόβλημα του αποχωρισμού, δημιουργεί ερωτήματα για τo αν θα με βολέψουν τα καινούργια χωρίς να πληγιάσουν τα πόδια μου, προ πάντων αν θα γίνουν αμέσως τα «καθημερινά μου», εκείνα που εμπιστεύεσαι από την πρώτη στιγμή νιώθοντας τον πειρασμό να τα φορέσεις ακόμα και με το πιο καλό σου φουστάνι κι ας είναι παράταιρα. Γι αυτό ίσως πιο πολύ αγαπώ τα καλοκαιρινά μου γιατί είναι παπούτσια ξέγνοιαστα που σε παραδίδουν ανάλαφρα στην ξυπολησιά χωρίς να μουτρώνουν. Τα βρίσκεις παρατημένα χώρια στις γωνιές του σπιτιού, ανάποδα πολλές φορές να περιμένουν πότε θα τα θυμηθούν τα πόδια σου να τα φορέσουν κι αν πάλι όχι, δεν έτρεξε τίποτα, δέχονται να τα κρατάς και στο χέρι, να τα βουτάς στην θάλασσα, να τα παρατάς στα παγκάκια, αναγνωρίζουν κοντολογίς το δικαίωμα να ζήσεις λίγο μακριά τους σαν τους πρώτους ανθρώπους ή τους πολύ φτωχούς. Τα γυρίζω και από κάτω να δω σκαλωμένες πετρούλες, ίχνη χώματος, άμμο καμιά φορά που ξέφυγε από τα δάκτυλα. Πέφτουν τότε από πάνω τους οι καλοκαιρινοί μήνες, βραδιές σκόρπιες εδώ κι εκεί, εξερευνήσεις, χοροί σχηματίζοντας στο δάπεδο έναν μικρό σωρό από ιστορίες που ξεθωριάζουν καθώς το σπίτι παίρνει σιγά-σιγά την χειμερινή του όψη. Κάτι σαν κάθαρση υφίστανται πριν μπουν στο κουτί. Καθαρίζονται εσωτερικά, εξωτερικά, αναπαύονται μετά για κάμποσους μήνες κλεισμένα στο σκοτάδι. Το επόμενο καλοκαίρι θα ζήσουν άλλη μια ζωούλα, τρεις μήνες, τέσσερις ίσως λίγο περισσότερο αν αργήσουν οι βροχές. Μερικά φυλάσσονται για πάντα. Τα παπούτσια του πατέρα είναι ακόμα εκεί. Αδειανά.

Θυμάμαι μια φορά έφυγα από το νησί αφού παρέταξα όλα τα παπούτσια στην ξύλινη σκαλίτσα που έχω σε μια γωνιά στο λουτρό γι αυτό τον σκοπό. Ένα ζεύγος περίσσεψε. Ήταν τόσο χαλασμένο που έπρεπε να πεταχτεί. Το πήρα μαζί να το κρατώ με την βαλίτσα κι ένα σωρό άλλα πράγματα της στιγμής. Στο λιμάνι πριν μπω στο καράβι το άφησα εκεί στην μέση της προβλήτας, τελείως μοναχό, ήταν θυμάμαι Νοέμβρης και η θάλασσα έτριζε τους κάβους. Σκοτεινιά, παντού υγρασία από το κύμα. Για να ξαναγυρίσω, είπα. Αδύνατον να τα πετάξω στο κάδο παρά πέρα. Σάλπαρε το καράβι κι εγώ κοιτούσα τα παπούτσια μικροσκοπικά κάτω από το φανάρι τελείως εξωπραγματικά. Την άλλη χρονιά που γύρισα τα είχαν πάρει. Εγώ όμως όλο τον χειμώνα τα φανταζόμουν να στέκουν εκεί μαύρα καλοκαιρινά πέδιλα να με περιμένουν...

Το τίμημα.

2007-10-05T10:01:00.000+03:00
"Ο στρατιώτης της βιρμανέζικης χούντας πυροβολεί εξ’ επαφής τον Ιάπωνα φωτορεπόρτερ Κέντζι Ναγκάι. Αυτός σωριάζεται κάτω, δεν αφήνει την βιντεοκάμερα να του πέσει, την κρατά γερά και η πρώτη του, αστραπιαία, ενστικτώδης κίνηση είναι να αλλάξει χέρι από το δεξί στο αριστερό, προκειμένου να συνεχίσει να καταγράφει την Ιστορία, που συνεχίζει να διαδραματίζεται μακριά από τα μάτια του που κοιτάζουν πια τον ουρανό, αλλά όχι και μακριά από τον φακό του. Λίγο μετά πεθαίνει.
Ο φωτορεπόρτερ που μια ζωή κυνηγούσε την ιστορική φωτογραφία, ενσωματώθηκε στο πάθος του κι έγινε ο ίδιος η ιστορική φωτογραφία, αφού φωτογραφήθηκε και βιντεοσκοπήθηκε από κάποιον άλλο, που είτε είχε το ίδιο πάθος είτε βρέθηκε συμπτωματικά εκεί".
Περισσότερα εδώ

Διάβασα κάποτε για έναν συγγραφέα ο οποίος προκειμένου να αφηγηθεί στο βιβλίο του μια ιστορία ληστείας, αποφάσισε να λάβει μέρος σε μια πραγματική. Σκοτώθηκε.Εδώ δεν πρόκειται για τέτοια ακραία περίπτωση σκηνοθεσίας αλλά για την ίδια την ζωή. Ωστόσο η κατάληξη είναι η ίδια....

Το τίμημα της αλήθειας και της αληθοφάνειας είναι ο θάνατος.

Με το ίδιο θάρρος.

2007-07-29T11:59:00.001+03:00
Αντιπαθείς κάποιον και δεν μπορείς να το κρύψεις.
Τον βλέπεις από μακριά και αλλάζεις δρόμο.
Πέφτεις πάνω του τυχαία και τρομάζεις.
Η μούρη του είναι σκοτεινή και στο βλέμμα του μέσα υπάρχει ένα καρφί.
Πιο πολύ τρομάζεις με την δική σου την μούρη γιατί κι αυτή ίδια είναι.
Υπάρχουν λόγια μεταξύ σας που ποτέ δεν θα ειπωθούν.

Σε αντιπαθώ.
(όπως σ αγαπώ).

Η Παράκαμψη.

2007-05-25T18:47:00.000+03:00

Στα μισά του δρόμου αποφάσισα να εγκαταλείψω την εθνική και να καταφύγω στην παλαιά οδό κάνοντας παράκαμψη.Όσο και αν είναι ταχείς οι σύγχρονοι μεγάλοι δρόμοι, περισσότερο ασφαλείς ίσως, δεν παύουν να είναι πληκτικοί, μια ευθεία όπου το μάτι δεν βλέπει τίποτα άλλο από την άσπρη γραμμή, το κιγκλίδωμα και τα αυτοκίνητα που τρέχουν δίπλα σου.Μόλις έστριψα στην έξοδο από την εθνική παίρνοντας την ελαφρά καμπύλη ανάμεσα στους ελαιώνες η διάθεσή μου άλλαξε. Ο δρόμος στένεψε και η προσοχή μου επικεντρώθηκε στα αυτοκίνητα που έρχονταν από το αντίθετο ρεύμα, συχνά μεγάλα φορτηγά που εμφανίζονταν στο βάθος με τον όγκο τους. Και το προσπέρασμα επίσης είναι πρόβλημα σε τέτοιους δρόμους που σέρνονται σαν φίδια. Συχνά κολλάς πίσω από κάποιον αργοκίνητο ηλικιωμένο ή σακαράκα του 60 ή αντίθετα σε πάει με την ψυχή στο στόμα κάποιος μανιακός που έρχεται κολλητά πίσω σου επειδή θέλει να τρέξει με 100 σε ένα δρομάκι 5 μέτρα. Μπαίνεις - βγαίνεις με το φλας, ρίχνεις εν ανάγκη και καμιά μούντζα. Διόδια δεν έχει. Ούτε μπλόκα. Αυτά είναι για τους άλλους δρόμους, τους συνεπείς. Εδώ στην παλιά εθνική οδό, όλα επιτρέπονται ή σχεδόν όλα. Πρώτα- πρώτα επιτρέπονται τα τοπία. Βουνά. Κάμποι. Χαράδρες. Ρυάκια. Μια πηγή. Ενας μεγάλος πλάτανος. Εχει απ όλα ο στενός δρόμος. Διαβάσεις τρένου. Γιοφύρια μικρά που λες θα πέσουν αν βρεθείς να τα διασχίζεις μαζί με το φορτηγό που πάτε παρέα. Έχει πορτοκαλιές και σακιά στο δρόμο από τους ντόπιους παραγωγούς στημένα στην άκρη του δρόμου 2 ευρώ και ενενήντα εννιά λεπτά το κιλό αλλά παίρνεις όλο το σακί ένα εικοσαράκι. Έχει διάφορους ήρωες του 21, μάχες, ενέδρες, λημέρια. Μοναστήρια όπου επιτρέπεται να μπεις μόνο με περιβολή κόσμια. Χωριά που τα διασχίζεις αργά ένεκα της ταμπέλας με τα δυο παιδάκια, καφενέδες με γέροντες που ξεχάστηκαν σε αυτόν τον αιώνα, έχει αν πεινάς και καλαμάκι σουβλάκια. Αλλά πάνω απ όλα έχει τις αρχαιότητες. Οι Μυκήνες φερ ειπείν είναι ένας τόπος γλυκός όλο καμπύλες και αδρές γραμμές που εποπτεύουν έναν κάμπο όλο ελιές. Τις κυκλώνουν οι αέρηδες. Η αρχαιολογική υπηρεσία τις έχει περιφράξει με κάγκελο μαύρο αλλά η ψυχή καβαλά το κάγκελο και βρίσκεται αλλού μόλις τις αντικρίσεις. Μια μακριά ουρά από ποικιλόχρωμους προσκυνητές σού ψιθυρίζει βαθιά ότι δικαίως άφησες τον σύγχρονο δρόμο, μισή ώρα δρόμο μόνο από τον πολιτισμό και είσαι άλλος άνθρωπος.Ο,τι αξίζει στη ζωή, η παράκαμψη....
Πάρτε τους παλιούς δρόμους. Εχουν ψυχή.
Οι άλλοι έχουν άσφαλτο.

Αγγελοι.

2007-04-13T23:30:00.001+03:00
Εκτός από τα χαλάσματα, στο χωριό συναντάς κάποιος γέρους πολύ γέρους που σου διηγούνται αν τους τσιγκλήσεις λίγο τις ιστορίες του μεγάλου πολέμου που οι μεν ονόμασαν "ανταρτοπόλεμο" και οι δε "εμφύλιο".
Υπάρχει ένας φόβος ν' αγγίξεις αυτές τις ιστορίες γιατί όταν αρχίζουν να μιλούν είναι σαν να ακούς να τρίζουν στο δρόμο οι ρόδες ενός κάρου φορτωμένο ψυχές. Κάθε τόσο σταματά και ξεφορτώνει μπροστά στην πόρτα κάθε σπιτιού -μα κάθε σπιτιού- τους ανθρώπους που πήρε το μίσος. Είναι μια διανομή απόκοσμη όπου ο καθένας βρίσκεται στη θέση που είχε πριν αρχίσει το μακελειό και ζητούν τότε οι ψυχές αυτές να ζήσουν ξανά επειδή τις κορόιδεψε η Ιστορία. Τραγικότερη θέση έχουν αυτοί που έμειναν πίσω, για πολλά χρόνια νεκροζώντανοι κορμοί σαν να τους έκοψε κάποιος τα πιο ζωτικά κλαριά τους, πατέρα, αδελφό, γιο, πολλές φορές και όσους είχαν σχέση με αυτούς αρραβωνιάρες, αδελφές, μανάδες, κόρες...

Μια από αυτές δέκα έξι χρονών τότε θυμάται:
με κάλεσε ο νωματάρχης να με ρωτήξει αν είχα αδελφό αντάρτη. Του αποκρίθηκα ότι είχα έναν αδελφό στο βουνό και τρεις αδελφούς στρατευμένους. Είπε ότι δεν περίμενε τέτοια απάντηση από ένα κορίτσι δεκάξι χρονών και με άφησε... δούλευα στα χωράφια με τα χέρια, το μυαλό μου γύριζε στα αδέλφια μου, δεν ήξερα τι να ευχηθώ, όποιος και να επικρατούσε θα είχα έναν λόγο να θρηνώ....ο αδελφός μου «χάθηκε» αργότερα στις εκκαθαρίσεις που πραγματοποιούσε ο τακτικός στρατός στον οποίο υπηρετούσαν οι υπόλοιποι. Τέτοια χρόνια να μην ξανάρθουν ποτέ αλλά πρέπει η ιστορία τους να λέγεται. Αυτές οι ψυχές ίσως βρίσκουν μια ανακούφιση όταν δεν ξεπέφτουν στην λήθη.

Ετσι είπε.Μου άρεσε ο τρόπος που μοίρασε τα πράγματα. Πώς έδειξε ότι βρέθηκαν και η ίδια αλλά και οι δικοί της άνθρωποι γρανάζι σε μια κατάσταση που τους υπερέβαινε. Και δεν είπε "άνθρωποι". Είπε "ψυχές" περνώντας τους κατά αυτόν τον τρόπο, στην αιωνιότητα. Σήμερα είναι 75ετών. Αγρότισσα. Ζει με τον γέρο της 80 ετών, στη διπλανή πόρτα. Κι έχουν και οι δυο τους μια γλύκα στο πρόσωπο που μόνο τέτοιες ιστορίες μπορούν να δώσουν.

Τι θα απογίνουμε όταν πεθάνουν και οι τελευταίοι μάρτυρες εκείνης της εποχής; Πού θα βρούμε τέτοιες ερμηνείες εσωτερικής συμφιλίωσης; Δεν είναι τα έργα, δεν είναι οι τόποι μήτε τα κείμενα που ερμηνεύουν την Ιστορία. Είναι οι άνθρωποι που συμφιλιώθηκαν μαζί της. Αυτοί που πέθαναν κι αυτοί που πέθαναν και συνέχισαν να ζουν.

Η Λαζαρίνα.

2007-03-31T00:03:00.000+03:00

"Τσιντσιρό γαϊτάνι μαϊκου μ΄κι αργύρο κουϊμπί μωρ και αργύρο κουϊμπι
Έχασα του χαϊμάλι μου ποιά του βρηκίτι μωρ ποιά του βρηκίτι
Σαν του βρήκις μωρ Βάσιλω δος μας του νά ζεις μωρ δος μας του νά ζεις
Ματου στίμμα του φιγγάρι δεν του βρηκά ιγω μωρ δεν του βρηκά ιγω
Βρε Μάνωλη Μανωλάκη κι κάλου πίδι μωρ κι κάλου πίδι
Τι κάλη γυναικά ποχείς κι δε χαιρίσι μωρ κι δε χαιρίσι
Που την είδες που την ξερεις και την μολούγας μωρ και την μολούγας..... "

Τραγουδιέται και χορεύεται από τις «Λαζαρίνες» την ημέρα του Λαζάρου στην Αιανή Κοζάνης. Οι Λαζαρίνες είναι ομάδες κοριτσιών που φορούν ειδικά ρούχα ανάλογα με την ηλικία τους. Το Σάββατο του Λαζάρου μαζεύονται στο σπίτι μιας κοπέλας, το λεγόμενο κονάκι, κι από κει ξεκινούν ανά ομάδες (μπλίκι) για τα σπίτια του χωριού όπου λέγουν αυτοσχέδια τραγούδια ( κάλαντα λαζαριάτικα) ανάλογα με τα σπίτια που επισκέπτονται. Για παράδειγμα, αν το σπίτι έχει ανύπαντρη κόρη, λένε ευχές για την κόρη, αν υπάρχει κάποιος γραμματιζούμενος λένε ανάλογα στιχάκια. Το απόγευμα όλες οι ομάδες μαζεύονται στην πλατεία του χωριού για να χορέψουν το «Τσιντσιρό». Τραγουδούν και χορεύουν χωρίς μουσική -εξ ου και ο ιδιαίτερος τονισμός του τραγουδιού που δίνει τον ρυθμό-και δεν λαμβάνουν μέρος καθόλου άνδρες.

Η λαογραφία, εντάσσει τα λαζαριάτικα κάλαντα στους αρχαίους αγυρμούς από τους οποίους έμειναν και τα Χελιδονίσματα, κάλαντα για το καλωσόρισμα των χελιδονιών. Οι Λαζαρίνες συνδέονται με τους κήπους του Αδώνιδος, ενός αρχαίου θεού. Όλα αυτά τα έθιμα αργότερα οι άνθρωποι τα περιέβαλαν με ένα χριστιανικό μανδύα και συνέδεσαν τους κήπους του Αδώνιδος με την Ανάσταση του Λαζάρου.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι οι ομάδες των κοριτσιών που αποτελείτο πάντα από ανύπαντρα κορίτσια, συνοδεύονταν από την Λαζαρίνα η οποία ήταν μια γυναίκα που έπρεπε 1. να έχει παντρευτεί 2. να έχει γνωρίσει την μητρότητα 3. να έχει γευτεί τον θάνατο, να είναι δηλαδή χήρα.Τα καθήκοντά της δεν αφορούσαν μόνο το Σάββατο του Λαζάρου αλλά όλο το έτος κατά τη διάρκεια του οποίου ήταν υπεύθυνη να τα μυήσει στην ζωή.

***

Είναι ένα σκεπτικό πολύ διαφορετικό από το σημερινό όπου για τα παιδιά είναι υπεύθυνη μόνο η οικογένεια. Τότε ήταν ένα πρόσωπο εκτός αυτής επιλεγμένο από την ίδια την ζωή, δηλαδή κάποιος που είχε γνωρίσει κυριολεκτικά στο «πετσί» του τόσο την χαρά όσο και τον πόνο. Πρόκειται για έναν «ειδικό» επομένως.

Σήμερα, την εποχή της ειδίκευσης και της εξειδίκευσης, η κοινωνία μας δεν διαθέτει ειδικό για τα παιδιά διότι όσο και να σκεφτώ δεν μπορώ να αντιστοιχίσω στην διάρθρωσή της, το πρόσωπο που αναλογεί στην Λαζαρίνα. Μπορεί να είναι η μάνα αλλά διαθέτει πάντα την πείρα που προσφέρει το παραπάνω τρίπτυχο και προ παντός τον χρόνο; Το ίδιο ισχύει και με τον δάσκαλο.

Ας σημειωθεί ότι παλαιότερα κύριος πόρος ζωής για την οικογένεια ήταν η γη, τομέας όπου ειδικά η αναπαραγωγή και ο θάνατος διδασκόταν εξ ορισμού στο παιδί μέσα από την παρατήρηση των φυτών και των ζώων. Σήμερα αντίθετα, η εργασία όχι μόνον έχει μεταφερθεί σε άλλους χώρους, «αποστειρωμένους» όσον αφορά αυτά τα δυο αλλά έχει αποκοπεί και από τον φυσικό χώρο του παιδιού, την οικογένεια. Ο πατέρας/μητέρα κάνει ένα άγνωστο επάγγελμα στο οποίο το παιδί δεν έχει καμιά συμμετοχή. Συχνά δεν γνωρίζει τι ακριβώς σημαίνει « επιχειρησιακός ερευνητής» ή κάποιο άλλο από τα σύγχρονα επαγγέλματα. Τα χρήματα κερδίζονται μυστηριωδώς όπως μυστηριωδώς γεννιούνται και τα αδελφάκια τους σε πολυτελείς κλινικές ή πεθαίνουν οι παππούδες τους στα δαιδαλώδη νοσοκομεία. Το παιδί ανήκει πλέον σε ένα ξεχωριστό κόσμο τελείως αποκομμένο από τον κόσμο των ενηλίκων, δηλαδή τον πραγματικό κόσμο για τον οποίο πληροφορείται μόνο μέσα από τα media ή από τους υπερβολικά υπερπροστατευτικούς γονείς του. Οι τελευταίοι φροντίζουν ώστε να διδαχτεί γράμματα, ξένες γλώσσες, αθλητισμό και μουσική πληρώνοντας τους ανάλογους ειδικούς. Για τον έρωτα και τον θάνατο η σημερινή κοινωνία όμως δεν διαθέτει κανέναν ειδικό. Εν άλλοις, προετοιμάζονται οι νέοι για μια ανταγωνιστική κοινωνία βασισμένη σε εφόδια που δεν έχουν να κάνουν με την ουσία της ζωής.

Δεν υποστηρίζω ότι τα παραπάνω εφόδια δεν είναι απαραίτητα για την διάπλαση του παιδιού και την επιβίωσή του εν γένει ως αυριανός ενήλικας αλλά θεωρώ ότι δεν ανταποκρίνονται στο κεφάλαιο κορμί, δηλαδή ό,τι έχει να κάνει με το αρχέγονο στοιχείο. Καλλιεργούμε το πνεύμα, αναπτύσσουμε τον νου, γυμνάζουμε το κορμί όπως ακριβώς λιπαίνουμε, κλαδεύουμε και μπολιάζουμε ένα δένδρο, τις ρίζες του όμως δεν τις φροντίζουμε, γιατί ρίζα είναι βέβαια ό,τι σχετίζεται με το αρχέγονο, όπως και ο τρόπος που το διαχειριζόμαστε. Και βέβαια αν η ρίζα δεν είναι γερή, το δένδρο κάποια στιγμή θα κλονιστεί, εξ ου και οι νευρώσεις που συχνά χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο άνθρωπο.

Κάλαντα του Λαζάρου θα βρείτε εδώ Στοιχεία για το έθιμο πήρα από το Λύκειο Ελληνίδων.

Πλάνες.

2007-03-27T23:28:00.000+03:00

«Λέγεται μάλιστα πως ήταν αυτός ( ο Θηραμένης) που σκηνοθέτησε την παρέμβαση των συγγενών των ναυαγών οι οποίοι εμφανίστηκαν με τα πρόσωπα πασαλειμμένα με στάχτη εις ένδειξη πένθους, κατά την διάρκεια της δίκης και με τους θρήνους και τους ολολυγμούς τους επηρέασαν την καταδικαστική απόφαση- οι αναγνώστες της αρχαίας τραγωδίας γνωρίζουν καλά την πολιτική δύναμη του πένθους.

Σημ.7. Μετά τη ναυμαχία στις Αργινούσες, το 406 πχ, την τελευταία νικηφόρα εμφάνιση του αθηναϊκού στόλου στο θέατρο του πολέμου, ορισμένοι κατηγόρησαν τους στρατηγούς ναυάρχους ότι δεν περισυνέλεξαν τους ναυαγούς και τους τραυματίες. Αυτοί παρότι είχαν δώσει εντολή σε δυο πλοιάρχους να επιστρέψουν στο σημείο της ναυμαχίας ώστε να φροντίσουν για τα δέοντα, απέδωσαν την ατυχή έκβαση της επιχείρησης στις αντίξοες καιρικές συνθήκες. Οι στρατηγοί κάλυψαν έτσι τους πλοιάρχους όμως εκείνοι επειδή φοβήθηκαν τις ευθύνες τους, τους κατηγόρησαν ότι ευθύνονται προσωπικά για την εγκατάλειψη των ναυαγών. Καταδικάστηκαν σε θάνατο ομαδικώς και όταν δυο μέρες μετά η συνέλευση άλλαξε γνώμη, είχαν ήδη εκτελεσθεί. Ο Θηραμένης ήταν ένας από τους δυο πλοιάρχους και αφανής πρωτεργάτης της δικαστικής απόφασης η οποία εννοείται, απάλλασσε τον ίδιο από οποιαδήποτε ευθύνη. Ο δεύτερος κατήγορος, κάποιος ονόματι Καλλίξεινος, ο οποίος εκτέθηκε στην συνέλευση υπέρ της καταδίκης των στρατηγών, λέγεται ότι όταν μερικά χρόνια αργότερα επέστρεψε στην Αθήνα από τον Πειραιά, πέθανε μισότρελος από την πείνα, γιατί κανείς δεν του απηύθυνε τον λόγο και κανείς δεν ήθελε να του δώσει ούτε ένα κομμάτι ψωμί. Στην υπόθεση αυτή αναφέρεται λεπτομερώς ο Ξενοφών στα Ελληνικά του, ο οποίος δεν χάνει ευκαιρία να περιγράψει τη δημοκρατία σαν μια κινούμενη άμμο αποτελούμενη από ανεξέλεγκτα και ευμετάβλητα συναισθήματα και λοιπά δυσοίωνα ανθρώπινα υλικά. Ας σημειωθεί ότι ο μόνος Αθηναίος που αντέδρασε στην εκδίκαση της υπόθεσης ήταν ο Σωκράτης ο οποίος την ημέρα εκείνη ως πρόεδρος των πρυτάνεων επικαλέσθηκε έναν νόμο που απαγόρευε τις ομαδικές δίκες».

Τάκης Θεοδωρόπουλος, Το Μυθιστόρημα του Ξενοφώντα, εκδ. Ωκεανίδα, σελ.18-19.

Από το παραπάνω κείμενο, το οποίο πιστεύω είναι διαχρονικής σημασίας, μου έκαναν εντύπωση τα εξής σημεία, χαρακτηριστικά μιας τραγικής δικαστικής πλάνης που αφορά όμως την δημοκρατία.

1. η συγκάλυψη των υπευθύνων από τους ανωτέρους τους. Πόσες φορές δεν το συναντούμε και σήμερα στην πολιτική σκηνή. Τελικώς οι στρατηγοί καταδικάστηκαν για αυτή την « ευεργεσία» τους προς τους πραγματικά υπεύθυνους επειδή προφανώς δεν θα μπορούσαν ποτέ να επικαλεστούν το σφάλμα τους ως αθωωτικό επιχείρημα. Και στις δυο περιπτώσεις δηλαδή, είτε έλεγαν ότι «κάλυψαν» τους πλοιάρχους είτε ότι δεν τους διέταξαν να επιστρέψουν στον τόπο της ναυμαχίας, η απόφαση θα ήταν καταδικαστική επειδή και στις δυο περιπτώσεις θα είχαν διαπράξει έγκλημα κατά της Πολιτείας. Η προδοσία των πλοιάρχων δεν μου προξενεί και τόσο εντύπωση, μιας και ο «ευεργετηθείς» σχεδόν πάντα καταφέρεται εναντίον του ευεργέτη του μόνο και μόνο επειδή δεν θέλει να χρωστά.

2. η στάση των συγγενών των θυμάτων των οποίων ο ανθρώπινος πόνος συνετέλεσε στο να τυφλωθούν και να ταχθούν τελικώς με την μεριά των ενόχων. Παρόλο που με εντυπωσίασε πολύ η στάχτη σαν συμβολισμός πένθους- πραγματικά πολύ δυνατό σαν έκφραση, σχεδόν πρωτόγονο που κάμπτει και την πιο σκληρόκαρδη καρδιά- σε μια δίκη και μάλιστα εθνικού όπως θα λέγαμε σήμερα περιεχομένου, ο συμβολισμός αυτός υποβιβάζεται σε μεταμφίεση που προσομοιάζει το θέατρο και κατά την γνώμη μου θα έπρεπε να έχει αντίθετο αποτέλεσμα στην Συνέλευση. Διότι εκείνο που εκδικαζόταν στην δεδομένη δίκη δεν ήταν η ευθύνη για την μη περισυλλογή συγκεκριμένων νεκρών αλλά μια αξία της Πολιτείας και γενικά του πολεμικού Δίκαιου, η περισυλλογή των θυμάτων του πολέμου ως απόδοση αναγνώρισης και τιμής. Κάτι ανάλογο δηλαδή με την ταφή των νεκρών στην «Αντιγόνη». Η στάση όμως το συγγενών μετατόπισε το βάρος και δυστυχώς όπως αναφέρεται, επηρέασε την κρίση των δικαστών-διότι άλλο το πένθος και άλλο η εκμετάλλευσή του. Το ερώτημα είναι τι δικαστές είναι τούτοι που πέφτουν σε τέτοιες παγίδες. Γιατί σήμερα δεν πέφτουν;

3. η στάση της κοινής γνώμης απέναντι στον Καλλίξεινο πολλά χρόνια αργότερα, η δικαιοσύνη που αποδίδεται δηλαδή από το κοινό αίσθημα που σε αυτή την περίπτωση επιβεβαιώνει αυτό που είπα και παραπάνω, ότι τελικά σε τέτοιες δίκες δεν εκδικάζεται το αδίκημα προς τους συγκεκριμένος νεκρούς αλλά το αδίκημα προς την αξία που αντιπροσωπεύουν. Διότι αν πράγματι όλοι αυτοί που αρνήθηκαν να δώσουν και ένα ξεροκόμματο στον φταίχτη ένιωθαν εξαπατημένοι για τους νεκρούς και τους στρατηγούς, θα μπορούσαν πιθανώς να παραπέμψουν τους πραγματικά ενόχους σε νέα δίκη, πράγμα που δεν έκαμαν. Εκείνο για το οποίο ένιωθαν εξαπατημένοι επομένως και για το οποίο τους είχαν καταχωρήσει στην συνείδησή τους ως ενόχους, ήταν η εξ αιτίας τους εξαπατημένη Δικαιοσύνη, προφανώς ένιωθαν ότι δεν υπάρχει Δικαιοσύνη ως αξία, επομένως πώς να τους παρέπεμπαν πάλι σε μια Αρχή που είχε πέσει στα μάτια τους; Ο θεσμός είχε εκπέσει και η πίστη τους σε αυτόν. Αν επί προσθέτως δεχτούμε ότι πίσω από το πρόσωπο της Δικαιοσύνης κρύβεται ο κάθε ένας από τους πολίτες που την έχει εξουσιοδοτήσει να μιλά για λογαριασμό του, τότε ο κάθε ένας από τους πολίτες που αρνήθηκε να απευθύνει το λόγο στους ενόχους το έκανε διότι ένιωσε ο ίδιος ακυρωμένος- ως εντολοδότης. Μήπως και η ακύρωση της Δικαιοσύνης στις συνειδήσεις δεν είναι και η απαρχή στις μέρες μας της Αναρχίας;

4. τέλος, για την εκτίμηση του κ. Θεοδωρόπουλου όσον αφορά τα «Ελληνικά» του Ξενοφώντα δεν έχω γνώμη, μιας και δεν τα έχω διαβάσει, πιθανώς να είναι έτσι αφού ο Ξενοφών καταγόταν από ολιγαρχική οικογένεια. Αλλά για το ότι «η δημοκρατία (ως πολίτευμα) είναι κινούμενη άμμος αποτελούμενη από ανεξέλεγκτα και ευμετάβλητα συναισθήματα και λοιπά δυσοίωνα ανθρώπινα υλικά» αν το εξετάσω ως γενική θέση δηλαδή, ανεξάρτητα από κάθε θέση του συγγραφέα ή του Ξενοφώντα, έχω να πω ότι δεν θα μπορούσε να ήταν και διαφορετικά, μιας και η δημοκρατία αποτελείται πράγματι από ανθρώπινο υλικό που γνωρίζει το συναίσθημα ειδεμή θα ήταν ένα άκαμπτο σχήμα, σκληροπυρηνικό και «υπεράνθρωπο», υπό την έννοια ότι δεν θα υπηρετούσε τον άνθρωπο αλλά τον πολίτη, εν άλλοις όχι τις αξίες διανθισμένες από συναισθήματα αλλά σκέτες αξίες, τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο φασισμός.

Το Φόρεμα.

2007-03-22T15:40:00.001+02:00

Παλιό, μακρύ, άχρηστο περασμένης μόδας,
το ανέσυρα από το βάθος της ντουλάπας μου
σαν δεν είχα άλλο τίποτα, τίποτα να κάνω.

Επεσε λίγο άχαρα πάνω μου,
άχαρα χαμογέλασε και το είδωλο στον καθρέπτη.
Κοντοστάθηκα έκπληκτη πώς η παλιά του αίγλη
κατέληξε να με κοιτά ζητώντας μου συγγνώμη,
λίγο μπερδεμένη για το αν έφταιγε αυτή
ή το κορμί το είχε άραγε το φόρεμα προδώσει;

Βιαστικά το ψαλίδι πήρα και ψαλίδισα
ένα - δυο άκρες που κρέμονταν,
δυο - τρία λακάκια χαμόγελου
που έπαιζαν στην μέση.

Το ντεκολτέ το άφησα, μάρτυρας είναι σκέφτηκα
για όποια μικρά φιλιά ανηφόρισες από κει
και κύλησαν μόνα τους στην πλάτη.
Αρμονικά τα έραψα κι εγώ με αραιές μικρές θηλιές
στερεώνοντας τα λάθη.

Ιούλης, 2004.

Ταξίδεμα.

2007-03-06T23:31:00.000+02:00

Το αυτοκίνητο τρέχει στην Εθνική. Τα τζάμια είναι ανοιχτά και ο φθινοπωρινός αέρας ορμά μέσα ανακατεύοντας τα μαλλιά μου. Αν ήταν το 60 θα φορούσα ένα μαντήλι για να μη χαλάσει το χτένισμα. Θα φορούσα στενή φούστα σανέλ - ένα όμορφο ταξιδιωτικό ταγεράκι ίσως. Η πόρτα θα άνοιγε ανάποδα. Και το αμάξι θα ήταν ανοιχτό. Θα πήγαινα από το παλιό το δρόμο και περνώντας από τη Κακιά Σκάλα θα είχα την ευκαιρία να φέρω στο νου όλους τους άθλους του Θησέα. Στον Ισθμό θα έπινα σίγουρα ένα καφεδάκι - τούρκικο - και θα έβλεπα τα μεγάλα πλοία με προορισμό το Πρίντεζι ή την Αγκώνα. Η γέφυρα θα τανε στενή και οι άνθρωποι θα έβγαζαν επάνω της μια αναμνηστική φωτογραφία. Ένα παιδάκι θα σκυβε πολύ και η μαμά του έντρομη, θα το κρατούσε από τη φουφούλα. Οι διαφημίσεις δε θα τανε πανοραμικές και θα διαφήμιζαν το κατάμαυρο δέρμα που μπορείτε να αποκτήσετε με τη νέα κρέμα Νιβέα. Πιο έξω στα βουνά, ο στρατός θα είχε ζωγραφίσει σίγουρα το Στέμμα και στα Δερβενάκια ακριβώς δίπλα στον σιδηροδρομικό σταθμό, κάποιος ντόπιος παραγωγός θα είχε ακουμπήσει στη σκιά, μερικά μπουκάλια κρασί Νεμέας. Περνώντας τα στενά θα χαιρετούσα νοερά το Γέρο του Μοριά και θα πιανα σύντομη συζήτηση για τη πανωλεθρία του Δράμαλη και τη στρατηγική των οπλαρχηγών του 21. Μετά το Αργος θα λεγα σίγουρα την ιστορία του Αχλαδόκαμπου, αν δηλαδή, το όνομά του προέρχεται από το επιφώνημα που έβγαλε κάποιος παλιννοστούν εξ Αμερικής: « αχ! Λαδόκαμπος!» ή αν απλά το πήρε από το «κάμπος με τ αχλάδια», πράγμα απίθανο βέβαια γιατί δεν υπάρχει ούτε ένα. Θα ανέβαινα το βουνό αυτό αργά αργά, γιατί ο δρόμος είναι τόσο στενός και τόσο κοντά στον γκρεμό που όταν τον περνάς, οδηγείς δεν οδηγείς, πατάς αυθόρμητα το πόδι σου πάνω σ ένα φανταστικό φρένο δείχνοντας έτσι προς τον οδηγό μια εμφανή αγένεια. Ο δρόμος θα τανε πάλι κλειστός από το λεωφορείο της γραμμής που δε μπορεί να στρίψει. Τα αυτοκίνητα θα έκαναν μια μακριά ουρά και οι οδηγοί των Ι.Χ θα είχαν κατεβεί να δουν πώς πάει το πράγμα. Κάποιος πιο έμπειρος, φορτηγατζής στο επάγγελμα, θα είχε πάρει το ζήτημα προσωπικά και έχοντας τη φήμη του ειδικού, ένεκα παλιοσοφεράντζα, θα φώναζε για ν ακουστεί καλά από τον οδηγό «έλα, έλα πίσω, κόφτο όλα δεξιά, πίσω, πίσω με το κώλο, πάρτο τώρα αριστερά , σταμάτα, καλά είσαι , έλα τώρα μπρος , ανάποδα το τιμόνι, έεεεεεεεεελααα, δως του ακόμα, φεύγαααααααα, πάμεεεε.... φύγαμε. Μετά θα έκανε απότομα μεταβολή και πριν πηδήξει σβέλτα πάνω στο ψηλό κάθισμα του φορτηγού, θα κανε σίγουρα εκείνη τη μεγαλοπρεπή χειρονομία αντάξια ενός λοχία: «άντε καθάρισα για σας, μπείτε στα αμαξάκια σας τώρα τζιτζιφιόγκοι και βουρ...». Ο λεωφοραντζής θα πάταγε τότε το κλάξον τέρμα για να πει ευχαριστώ, απλώνοντας ως πέρα τον σκοτεινό γκρεμό, μια μακρόσυρτη ομοβροντία. Οι επιβάτες θα ξανανέβαιναν, οι γριούλες θα σταυροκοπιόντουσαν αφού διόρθωναν πρόχειρα το τσεμπέρι τους και ο μπάρμπας θα βολευόταν πάλι πίσω από το καλάθι του για έναν ήσυχο υπνάκο μέχρι το χωριό.
Το αυτοκίνητο τρέχει στην Εθνική. Καθώς οδηγώ καμιά εικόνα δε συγκρατείται από το μυαλό. Αδιάφορα πάρκινγκ. Περιπολικά που γράφουν κάποιους ασυνείδητους οδηγούς. Σκούρα τζάμια μέσα από τα οποία δε μπορείς να διακρίνεις τίποτα. Ούτε καν ένα παιδάκι να έχει καθίσει ανάποδα στο πίσω κάθισμα και να σε χαιρετά ή να σου βγάζει τη γλώσσα. Πρέπει να προσέχω για να μη περάσω τον Ισθμό και δυσκολεύομαι αφάνταστα να ξεφορτωθώ την Αθήνα. Πατώ το γκάζι πιο δυνατά και καθώς χύνομαι προς την επαρχία, νιώθω σα να πετώ από τ ανοιχτά παράθυρα τη «σαβούρα».
***
Ταξίδι λίγων ημερών αύριο. Αυτή τη φορά προς την Μακεδονία. Τελικός προορισμός η Φλώρινα. Ενδιάμεσα όμως θα δω την Λεπτοκαριά, αυτή την απέραντη άσπρη παραλία των παιδικών χρόνων, θα περάσω ξυστά έξω από την Βέροια με τα τούρκικα μπαλκόνια όπου γράφτηκα στην ΣΤ δημοτικού, την τελείωσα όμως στον Βόλο. Κι άλλα ονόματα, Πολύκαστρο, Κιλκίς, Εύζωνοι, Σκρά έρχονται κατά πάνω μου από το επάγγελμα του πατέρα. Είναι η Μακεδονία. Θεσσαλονίκη, όπου αγόραζα στην αρχή τα παιγνίδια. Εκεί μου πήραν μέτρα για τον πρώτο στηθόδεσμο όταν παράτησα τις κούκλες. Το παλιό καστράκι του ΝΑΤΟ. Η Αλάνα όπου στήνανε τα αντίσκηνα οι γύφτοι. Μια φορά ξέφυγα από την «υπηρεσία» και παρά λίγο να πέσω στην θάλασσα. Εκεί είπα και το περίφημο «παλιότουρκοι μας πήρατε την γ-ελλάδα μας», όπου ο τούρκος πρόξενος κοκκίνισε κι εγώ εισέπραξα μια τσιμπιά. Παλιά την γύριζα την Ελλάδα, τώρα με γυρίζει αυτή από εδώ και από κει μέσα στους στριφογυριστούς λαβυρίνθους του νου απ όπου ξετρυπώνουν χίλια δυο πράγματα ασήμαντα για τους άλλους πολύ σημαντικά για μένα. Πώς γίνεται και τελικά μεγαλώνοντας γίνεσαι το χώμα που πατάς; Αύριο λοιπόν, ταξίδι.

Τα χαρτιά.

2007-03-04T23:25:00.001+02:00

Κατέφθαναν την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, με κομψά, μαύρα φορέματα - εξώπλατα παρά το τσουχτερό κρύο και στους ώμους τους είχαν ρίξει γούνες γκρίζες άλλοτε σκούρο καφέ, με στητό τρίχωμα, πολύ απαλό, συνήθως ρενάρ που τις αποκαλούσαν με φυσικότητα «η ετόλ μου». Δηλαδή ένα είδος κοντής γούνας σαν εσάρπα που κάλυπτε μόνο τους ώμους. Τα μπράτσα τους πρόβαλαν κατάλευκα καταλήγοντας σε περιποιημένα άκρα στολισμένα με δακτυλίδια και βραχιόλια που έλαμπαν στον καρπό απελευθερώνοντας σε κάθε τους κίνηση ένα ελαφρύ κουδούνισμα. Μου θύμιζαν, έτσι όπως αποτελούσαν ζωηρή αντίθεση μαύρου και λευκού, μαρτιάτικα χελιδόνια που είχαν έλθει πολύ νωρίς. Φορούσαν όλες τους ψηλά τακούνια, μερικές πολύ λεπτά και μυτερά σαν βελόνες. Απορούσα πώς δεν γλιστρούσαν πάνω στο χιόνι, μάλλον επειδή όσο βάδιζαν, οι συνοδοί τους τις κρατούσαν από τον αγκώνα.

Έπαιρνα τις γούνες και τις ακουμπούσα προσεχτικά στο κρεβάτι των γονιών μου αλλά μετά από μερικά κουδουνίσματα και χαρμόσυνα ξεφωνητά στη πόρτα, η επιφάνεια του κρεβατιού γέμιζε από τον σκούρο όγκο τους σκορπίζοντας στη κάμαρη των γονιών μια ελαφρά ζάλη από μπερδεμένα αρώματα. Παρατηρώντας τις να διπλασιάζονται μέσα από τον καθρέπτη της «τουαλέτας» με φόντο τα μπουκαλάκια των καλλυντικών, τ αρώματα και κανένα δυο ζεύγη νάιλον κάλτσες, πρόχειρα πεταμένα επειδή είχαν συλληφθεί να έχουν πόντους στη φτέρνα, φανταζόμουν ότι βρισκόμουν σε πολυτελές καμαρίνι διάσημης ηθοποιού και διαλέγοντας μια στην τύχη την φορούσα παίρνοντας πόζες χωρίς κανείς να παρατηρεί ότι έλειπα πολλή ώρα, γιατί εκεί μέσα στο μεγάλο τραπέζι με τα σκαλιστά πόδια, τα σερβίτσια είχαν σηκωθεί μόλις άλλαξε ο χρόνος και είχανε στήσει στα γρήγορα την τσόχα.

Οι άνδρες κάπνιζαν τσιγάρα ρίχνοντας τη στάχτη τους σε κρυστάλλινα, στρογγυλά τασάκια και πολλές φορές άναβαν πούρο. Έπαιζαν πάντοτε πόκα. Κρατούσαν τα χαρτιά στο ένα χέρι και με το άλλο τα τακτοποιούσαν, αφήνοντας ένα χαρούμενο συννεφάκι καπνού ανάμεσα από τον δείκτη και τον παράμεσο. Τα φρύδια τους τα χώριζε μια ρυτίδα πολύ λεπτή, όλο σκέψη, συχνά σφύριζαν κάτι σιγανά, λίγο αφηρημένα, ιδίως σαν τραβούσαν «μάρκες» από ένα χαμηλό τραπεζάκι με λεπτεπίλεπτα πόδια από κόκκινο ξύλο γυαλιστερό, ζωγραφιστό στο χέρι που το αποκαλούσαν «μπάνκα». Άνοιγε προς τα πάνω, παίζοντας μια μελωδία ιταλική που ταύτισα αργότερα με τις φτωχογειτονιές της Νάπολης και τις γόνδολες στη Βενετία.

Οι κυρίες έπαιζαν Κουν-καν στο «καθιστικό» που επικοινωνούσε με την σάλα από δυο μεγάλα ανοίγματα με συρτές πόρτες και ήταν μάλλον πιο τυχερές γιατί κάθονταν κοντά στη πετρελαιόσομπα. Τότε κεντρική θέρμανση δεν υπήρχε. Όλο το σπίτι ήταν κλειστό και στις κρεβατοκάμαρες έκανε πάρα πολύ κρύο. Αν έβγαζες τα χέρια σου από τα σκεπάσματα, ξύλιαζες. Οι κυρίες έπαιζαν λοιπόν, γύρω από ένα στρογγυλό τραπέζι ντυμένο με τσόχα, έπιναν τσάι κρατώντας υψωμένο το μικρό τους δαχτυλάκι με σκέρτσο χωρίς να παραλείπουν όμως να σχολιάζουν κάπως ειρωνικά όποια αργούσε να κατεβάσει φύλλο, εξ ου και η επονομασία τους, « τσούχτρες». Στους άνδρες στο μέσα τραπέζι, επιτρεπόταν η σκέψη ακριβώς όπως και στους σκακιστές απλώνοντας σε μας που παρακολουθούσαμε λάθρα ένα αδιόρατο ρίγος. Σπάνια μόνο, κάποιες από κείνες τις γυναίκες με τα ψηλά τακούνια και τις μακριές γάμπες, κάθονταν μαζί τους και αυτό ήταν δείγμα μάλλον μεγάλης εξυπνάδας. Το να γίνεις δηλαδή αποδεκτή στην πόκα. Γι αυτό κι εκείνες έπιαναν πουλιά στον αέρα. Ανυπομονούσαν μάλιστα να παίξει ο επόμενος κτυπώντας νευρικά το τακουνάκι τους στο ξύλινο πάτωμα. Η μαμά που συχνά άφηνε κάτω τα χαρτιά ανάποδα σαν ανοιχτή βεντάλια για να περιποιηθεί τους καλεσμένους της, πάντα άσπριζε σε αυτόν τον ήχο αλλά από ευγένεια δεν έλεγε τίποτα , την επομένη όμως τις στόλιζε κανονικά: «την σιχαμένη, μου σακάτεψε το πάτωμα»!

Εμείς, τα παιδία παίζαμε νομίμως 31 σε κάποιο άλλο δωμάτιο όπου μας είχαν βάλει από νωρίς μια ηλεκτρική σόμπα. Αντί για «μάρκες» είχαμε φασόλια. Οι καταφερτζήδες όμως, συνήθως οι κόρες αυτών των διαβολεμένων γυναικών με τα μυτερά τακούνια, πολλές φορές μας πείθανε και τότε χάναμε το μποναμά που μας είχε δώσει ο νονός ή στείλει κάποιος μπρούκλης θείος από το «Αμέρικα»!

Κλέφτης.

2007-01-24T23:16:00.001+02:00

Γύριζε από το παζάρι φορτωμένος τα ζεμπίλια του, όπως κάθε Παρασκευή βράδυ, τακτοποιώντας στον νου του τη πραμάτεια του, έχοντας γραμμένη στο κιτάπι του, δίπλα σε κάθε όνομα, μια μικρή παραγγελία κλεμμένη από το βάθος της ψυχής τους, ακουμπισμένη σαν υποψία στην άκρη των χειλιών τους, κει που σκάει η σκέψη πριν γίνει ακόμη αμαρτία. Αυτό ήταν σκεφτόταν χαμογελαστός. Ηταν η μεγαλειότητά του, ένα αποτυχημένος κλέφτης. Κάποτε, όταν ήταν ακόμη παιδί αμούστακο, φάνηκε στον καταυλισμό ένα κοντός άνθρωπος, ίσαμε ενάμισυ μέτρο, λεπτός, μεσόκοπος, γυρνούσε στα χωράφια έκλεβε φρούτα, άρμεγε ξένες κατσίκες, αλάφρωνε τις φωλιές των πουλερικών, κοιμόταν όπου λάχει δίχως σκέπη, λίγες κουβέντες, όταν τον ζόριζε η ανάγκη έπλεκε καλάθια. Τα Σάββατα κατέβαινε στην πόλη. Από κει έφερνε όλες τις παραγγελιές των γυναικών, είτε μεσοφόρι είτε δακτυλίδι είτε προικιό. Μετά από λίγο καιρό, φέρνοντας και φέρνοντας, μπήκε στην φυλή, αυτός ένας ξένος, από την τέχνη της κλοπής που απλόχερα δίδασκε στον έναν και στον άλλον, κήρυκας της απάτης, μάστορας της ταχυδακτυλουργίας και της μπαμπεσιάς. Από αυτόν τον αξιοσέβαστο δάσκαλο, είχε μάθει για πρώτη φορά ότι καλός κλέφτης γίνεσαι, όταν μάθεις πια να μετράς την επιθυμία στην ψυχή του πελάτη για αυτό που σε παρακαλεί να του φέρεις, όπως ακριβώς ο καλός εραστής ξέρει να υπολογίζει τον πόθο του ερωτικού του συντρόφου.. Τα δάκτυλα του κλέφτη όπως και του εραστή, ακουμπούν τότε έτσι τα πράγματα ώστε να μην του αντιστέκονται. Γίνεται, είχε πει, ο ενδιάμεσος. Και είναι αδύνατον να αποτύχει. Συγκρίνοντας τον εαυτό του τώρα με τον κ. Καθηγητή, έβρισκε δίχως καθόλου να τον αδικεί, ότι είχε ακουμπήσει την Μανού με τρόπο τελείως άξεστο, ακούγοντας μόνο την επιθυμία της καρδιάς του. Και τούτος ο μαυριδερός, ο κουτσοπόδαρος, γιος της τσιγγάνας της τυφλής, που τον είχε τραβήξει έξω στον κόσμο η Μαμή στο Κάτω Ποτάμι, έσερνε το ποδάρι του χρόνια τώρα στα σοκάκια του χωριού με μια μόνη ελπίδα. Να βρεθεί ένα πλάσμα που η επιθυμία του να είναι τόσο δυνατή που να τον κάνει καλόν κλέφτη. Οχι κλέφτη. Καλόν κλέφτη. Θυμάται τώρα πόσες Παρασκευές είχε γυρίσει από το παζάρι με τα ζεμπίλια του γεμάτα πράγματα που είχε αφαιρέσει από τους πάγκους των εμπόρων με μισή καρδιά, πολλές φορές χρησιμοποιώντας φτηνά κόλπα για να τους αποσπάσει την προσοχή και να τα σπρώξει με τέχνη μέσα στο ζεμπίλι του. Ηταν τα καλούδια εκείνα που του είχαν παραγγείλει, σαν ξεψυχισμένες ευχές μελλοθανάτων που ίσα τον κρατάγανε στο επάγγελμα.

Υστερα ήλθε η Μανού. Την έφερε μια μέρα ο Γύφτος ο Καρβουνιάρης.
Και τον είχε κάμει Κλέφτη.

Θε μου, είπε πολλές φορές, επικαλούμενος για πρώτη φορά το όνομά Του, χαδεύοντας με την ανάσα του τις φυλλωσιές στην άκρη του δρόμου, εισερχόμενος, υπεριπτάμενος, σχίζοντας με τη θλίψη του το πέπλο της Νύχτας, πόσο με τραβούνε χαμηλά στης Γης οι πόθοι τους! Τούτα τα βάσανα, οι πόθοι τους που λυγίζουν και χέρια γίγαντα, δεν είναι πλάσμα στο κόσμο τούτο κανένα να πλύνει τις χαρακιές που κάμουν στα χέρια μου, κάποιος να αλείψει με μύρο τα μαύρα σημάδια τους; Δεν υπάρχει έστω για μένα ένας μικρός Ιούδας, προδότης;

***

Ω, ναι! Εκείνη η εποχή ήταν πράγματι η πιο ζοφερή περίοδος της ψυχής μου. Σερνόμουν στην γη κουβαλώντας τις επιθυμίες των ανθρώπων. Ιδιος κουβαλητής με τον Γύφτο τον Καρβουνιάρη. Τι διαφορά είχαμε στα αλήθεια; Ολα έσβηναν μετά από λίγο. Ταξίδευα για μέρες γυρνώντας λογής- λογής παζάρια να ψάχνω τις παραγγελιές τους πάνω στους πάγκους. Και όταν περνούσα επιτέλους το κατώφλι να αραδιάσω στην αυλή τους όσα είχαν ζητήσει, συχνά είχαν αλλάξει διάθεση και η πραμάτεια μου ήταν άχρηστη. Αδεια από τη πρώτη της ζέση. Αυτό ήταν λοιπόν ο Ερωτας! Που κεντούν με το βελόνι οι γυναίκες στο εργόχειρο στολίζοντάς το με σκέψεις. Και σπέρνουν οι άνδρες με το αλέτρι. Ενα χαμόγελο έμενε πάντα από όλα αυτά. Ενας επισκέπτης που ζήτησε να φιλοξενηθεί μια νύχτα μονάχα. Το πρωινό φευγάτος. Ιχνη μόνο εδώ κι εκεί μες το δωμάτιο που έμεινε. Με την Μανού δεν ήταν έτσι. Το «Μανουάλι»! Σωστά! Δουλειά του ήταν να σβήνει τα σωσμένα κεριά, να γίνουν πάλι πρώτη ύλη για άλλα κεριά, άλλες επιθυμίες ανθρώπων. Είχαμε κατανόηση σε αυτό το σημείο. Μπορώ να πω ήταν το σημείο σύγκλισης των δυο μας. Εγώ να ψάχνω για πόθους που έμελλε να σβήσουν κι εκείνη να συντηρεί τις ικεσίες των ανθρώπων. Κατά κάποιον τρόπο κάναμε και οι δυο την ίδια δουλειά. Καντηλανάφτες. Και όλοι εκείνοι οι άνθρωποι, συνοδοιπόροι μας τότε, τούτο μόνο κάνανε: μας έδιναν δουλειά.

Μα όσο ήμασταν μαζί ξεκουραζόμασταν. Ποτέ καμιά επιθυμία που έμελλε να σβήσει δεν ξύπνησε μέσα μας. Εκείνη το έκαμε να είναι έτσι. Να ζούμε μέσα σε μια ελαφρά ζάλη. Από την δύναμη του πόθου μας που ματαίωνε κάθε επιθυμία. Δεν μπορούσα να πω θέλω τούτο ή το άλλο. Ο χρόνος γινόταν ένας δρόμος ατελείωτος όπου πήγαινα και πήγαινα μεθυσμένος από τα τοπία που ξετυλίγονταν μπροστά μου. Πώς μπορείς να επιθυμήσεις κάτι όταν επιθυμείς τα πάντα; Τι να πρωτοδείς, πού να πρωτοσταματήσεις. Και τα αφήνεις όλα έτσι να περνούν μπροστά από τα μάτια σου αρκούμενος μονάχα στο τι θα σου αποκαλύψουν τα ίδια από την ομορφιά τους. Και μετά, ξαφνικά καταλαβαίνεις ότι όλα τούτα τα πράγματα είσαι Εσύ, ο ίδιος που οσφραίνεσαι την δική σου γοητεία. Το δικό σου εξαίσιο πλάσμα από το οποίο είσαι φτιαγμένος. Ω! και γίνεσαι τότε το κάθε τι από όλα αυτά, μην μπορώντας να διαλέξεις τίποτα που να σε αντιπροσωπεύει αλήθεια. Είναι μυριάδες και όλα είσαι Εσύ, το καθένα με την δική του μοσχοβολιά, με το δικό του χρώμα. Είσαι Θεός, μάνα μου, τότε. Είσαι θεός. Και οι θεοί δεν επιθυμούν τίποτα. Απλά στέκουν στο στερέωμα. Αστέρες. Ολος ο Κόσμος περιστρέφεται γύρω από αυτούς. Γύρω από Σένα. Είναι ποτέ ο Νάρκισσος πιο ευτυχισμένος από όταν ζαλίζεται από το ίδιο του το άρωμα; Οταν βλέπει τα φύλλα της ψυχής του ορθάνοιχτα για να καθρεφτιστεί εκεί μέσα, να γείρει να τα φιλήσει ηδονικά, να απολέσει τις αισθήσεις; Ω! αυτός ήταν ο Ερωτας λοιπόν στον Πλανήτη Γη. Μια αιώνια αναζήτηση της Ψυχής μου.

Μα τίποτα δεν γνώριζα απ όλα αυτά πριν συναντήσω την Μανού. Ερωτευόμουν τους ανθρώπους. Ποτέ δεν μου πέρασε από τον νου ότι ήταν οι άνθρωποι εκείνοι που τόσο πολύ αγάπησα, οι ενδιάμεσοι. Οτι ζητώντας τους κάτι, δηλαδή τίποτα εξόν από τον εαυτό τους, τους κατέβαζα στα τάρταρα κολάζοντας τον εαυτό μου. Βλαστημώντας τον Ερωτα. Διαπράττοντας Ιεροσυλία.

Θυμάμαι που γύρισα εκείνη την φορά, μια Παρασκευή απόβραδο, όπως όλες τις άλλες φορές φορτωμένος με τα ζεμπίλια των ανθρώπινων πόθων, θυμάμαι πώς λύγισα και στάθηκα να ξαποστάσω. Ηταν η πρώτη φορά που είδα έτσι την Μανού. Ενα κορίτσι που μου χάριζε την ένωση με τον εαυτό μου. Ηταν η πρώτη φορά που Εγώ ο κουτσοπόδαρος κουβαλητής των πόθων έκλαψα. Τα δάκριά μου ανάβλυζαν ασταμάτητα και η ψυχή μου κατάμαυρη άλλοτε από τους παλιούς πόθους έσπαγε σε εκατομμύρια κομμάτια σαν φωτεινός γαλαξίας. Και αυτό γινόταν μέσα από την μορφή της Μανούς που έστεκε κει άλλοτε παίζοντας την παντομίμα και άλλοτε τον κρασοπούλο. Και την λάτρεψα. Οχι ερωτικά μα σαν δικό μου σπλάχνο.

Ηταν η πρώτη φορά που ένιωσα ότι είχα κάνει πάνω στον Πλανήτη Γη ένα βήμα.

Κι είχα αφήσει κει τα ζεμπίλια μου ανοιχτά, στην έρημη πλατεία, να πάρουν οι άνθρωποι ό,τι ποθούσαν. Εγώ είχα πάρει το δρόμο αριστερά προς την κατηφορίτσα όπου ήταν το σπιτάκι της Σουρεκλεμέ. Ηταν η Μανού εκεί, ο ενδιάμεσος του πόθου μου για μένα.

Jasmin

2007-01-16T20:55:00.000+02:00

Υπάρχει ένας θρύλος που λέει ότι πριν έλθει ο μεγάλος άνεμος της καταστροφής που σαρώνει τα πάντα, τα πλάσματα της γης το καταλαβαίνουν. Τούτο έγινε τις μέρες εκείνες στο Χάλασμα. Ερήμωσε ολούθε κι απέμεινε με τις πέτρες του χάρβαλο, τις τρύπες του να χάσκουν απογυμνωμένες. Λίγες φωνές μικρών νεοσσών εγκαταλείφθηκαν άσπλαχνα από τους γεννήτορες για να σιγήσουν κι αυτές λίγο αργότερα. Τότες βγήκανε τα φαντάσματα της παλιάς ιστορίας κι η νια φάνηκε πάλι μέσα στα χαλάσματα να σαρώνει τις πέτρες της αυλής και να ποτίζει τις γλάστρες. Κανά δυο χωριανοί επιστρέφοντας από τον βάλτο με τα μουλάρια τους φορτωμένα αργά το δείλι, είδαν την σκιά της να σέρνεται πάνω στα φαγωμένα αγκωνάρια κι ο φόβος ο παλιός αναζωπυρώθηκε, απλώνοντας τις νύχτες στο χωριό, ένα δυσάρεστο σούσουρο που τους έκαμε όλους να διπλαμπαρώνονται από νωρίς στα σπιτικά τους.

Τότε ήταν που έβγαινε ο κ. Καθηγητής να πα να πιει κονιάκ διπλό στου καφετζή του Φώτη. Κατέβαινε το δρόμο με την σκιά του να τρέμει πάνω στους τοίχους και πάντα σταματούσε στο ψηλό σπίτι με το χαμηλό παράθυρο για να δώσει το τσιγάρο στον τρελό. Εκείνος το άρπαζε μέσα από τα κάγκελα και μετά του ζητούσε φωτιά. Ο κ. Καθηγητής το ήξερε ότι θα του το ζητήσει αλλά ποτέ δεν του έδινε. Εδινε πρώτα το τσιγάρο. Και περίμενε. Ενα στριφτό τσιγάρο που το είχε ετοιμάσει από πριν γι αυτόν ειδικά. Ο ίδιος δεν κάπνιζε. Στο διάστημα που μεσολαβούσε μέχρι να το βάλει ο τρελός στα χείλη του, τα μάτια τους συναντιόνταν. Ηταν μάτια τρελών που κοιταζόντουσαν με λαιμαργία, σαν μάτια ερωτευμένων που κρατούσε ο ένας το τσιγάρο και ο άλλος την φωτιά κι εκείνο το μικρό διάστημα όπου ο τρελός περνούσε το χέρι μέσα από τα κάγκελα πασπατεύοντας πυρετωδώς την χούφτα του για το τσακμάκι, ήταν αρκετό στον κ. Καθηγητή να διαβάσει μέσα στις κόρες του την λάμψη της προσμονής για την ευχαρίστηση που θα ελάμβανε. Τα μάτια του κ. Καθηγητή τότε γίνονταν ένα μικρό ηφαίστειο που κάπνιζε από εσωτερική φωτιά, σχεδόν μισάνοιγε τα χείλη του, σπρώχνοντας προς τα έξω μια αόρατη λάβα που ξερνούσαν τα πνευμόνια του, ζαλισμένα από την φανταστική ρουφηξιά και μετά πάλι τα έκλεινε περνώντας τη γλώσσα από πάνω τους για να τα δροσίσει. Τότε άνοιγε επιτέλους τα δάκτυλα στον τρελό και εκείνος άναβε. Η ίδια ιεροτελεστία επαναλαμβανόταν κάθε φορά, ίσα-ίσα για να ξεδιψά μέσα από τον τρελό την ηδονή που του αρνιόταν η Μανού. Κατηφορίζοντας τον δρόμο, το μυαλό του μουδιασμένο ακόμα από κείνη την δανεική ηδονή, τον άφηνε για λίγο ήσυχο και τότε επιτάχυνε το βήμα μέχρι την πόρτα του καφενείου όπου θα το παρέδιδε στην πνιγερή ατμόσφαιρα της αίθουσας. Φροντίζοντας πάντα να έχει την πλάτη στραμμένη στο μέρος όπου είχε σταθεί η Μανού να δώσει την μικρή της παράσταση, παράγγελνε ένα κονιάκ, ήσυχος ότι κατεβάζοντας σιγά- σιγά το ποτό, οι σκέψεις του θα στριμώχνονταν στις γωνιές του μυαλού, αφήνοντας χώρο για ένα φαρδύ διάδρομο, όπου θα μπορούσε να σουλατσάρει αδιάφορος, χωρίς να κτυπά στις κόγχες τους. Σε λίγη ώρα, πίνοντας ήδη το δεύτερο διπλό, μπορούσε να αλωνίζει σε μια τεράστια αίθουσα με ελαστικούς τοίχους, όπου μετά μεγάλης χαράς, χτυπούσε με το κεφάλι του σαν σε τοίχωμα μαλακής μήτρας που ξεχείλωνε κάθε φορά, ανάλογα την δύναμη και το σχήμα του κρανίου του δίχως να τον πονά τίποτα. Επαιζε έτσι αρκετή ώρα μέχρι που το κεφάλι του γινόταν μια εύπλαστη μάζα πλαστελίνης κι όταν πια ένιωθε τις χούφτες του να καίνε από το ζεστό υλικό, παραδινόταν σε ένα ελαφρύ εσωτερικό μουρμουρητό, ακατάληπτο που έκαμε το σώμα του πανάλαφρο. Σηκωνόταν τότε, όμοιος με νεαρό και με το παλτό του ξεκούμπωτο, ανέβαινε ξανά το δρόμο, νιώθοντας το τσουχτερό κρύο δροσερό αεράκι στα μάγουλα, άνεμο που κυκλοφορούσε ελεύθερος μέσα στα αδειανά κελιά του μυαλού.

***

Ετσι γίνονταν τα πράγματα κάθε βδομάδα, κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε στιγμή από τότε που θυμάται ότι αρρώστησε η Μανού, που εκείνος έφταιγε που αρρώστησε ή ίσως ο δικηγοράκος ή ο Αμερικάνος ή το δηλητηριασμένο φρούτο ή ίδια η βασίλισσα που το έδωσε στον ιππότη ή ο ίδιος ο ιππότης που έπεσε νεκρός.

Καμία δικαιοσύνη ωστόσο ανθρώπινη ή θεία δικαιοσύνη από κείνη που έλεγε η παπαδιά στις απλοϊκές γυναίκες ή άλλη που δεν είχε γνωρίσει ακόμα, δεν του έλεγε γιατί εκείνο το σούρουπο κατηφορίζοντας το δρόμο, λίγο κουτσαίνοντας, τόσο ώστε να θυμίζει την περπατησιά του Κολοβού, κρατώντας το τσιγάρο στο χέρι, ανάλαφρα, τόσο ώστε να νιώθει το τρίμμα του καπνού να παίζει με την γραμμή της ζωής του, σαν παλιός γνώριμος, σαν παλιός σύντροφος που ξεμύτιζε μέσα από το άσπρο χαρτί, ναι, δεν του είπε γιατί δεν ήταν εκεί ο τρελός, ήδη με τα δυο του χέρια να αγκαλιάζουν τα κάγκελα, να του δώσει εκείνη την λίγη ηδονή που χρειαζόταν για να συνεχίσει το δρόμο του μέχρι το καφενείο, να γίνουν τα πράγματα όπως κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε στιγμή από τότε που θυμόταν ότι αρρώστησε η Μανού.
Θυμάται ότι έσκυψε μέσα, όσο του επέτρεπε το σκουριασμένο κιγκλίδωμα, ερευνώντας με μάτια τρελού τον σκοτεινό χώρο, μυρίζοντας την μπόχα από το παλιοκαιρινό άχυρο, μη βλέποντας άλλο τι από ένα σπασμένο βαγένι, μια μεγάλη πέτρινη ταϊστρα για άλογα και σπασμένα πήλινα, πιθανώς από παλιά κιούπια. Το έκαμε πολλές φορές, ανοίγοντας διάπλατα τις κόρες του, μην και διακρίνουν κάτι στο σκοτάδι και φώναξε πολλές φορές το όνομά του, μην και ήταν ριγμένος κάπου άρρωστος ή βυθισμένος σε ύπνο και μην παίρνοντας καμία απόκριση, έκαμε να αφήσει το τσιγάρο ανάμεσα στα κάγκελα, σκέφτηκε έπειτα ότι ήταν άχρηστο χωρίς φωτιά και το έριξε απαλά στην τσέπη του, ξεχνώντας το στην στιγμή και αυτό και τον τρελό, που δεν τον ένοιαζε καθόλου τι είχε απογίνει, φτάνει ότι δεν ήταν εκεί και γύρισε, έφυγε, στρίβοντας αυτή την φορά χωρίς να το θέλει, κατά το σπίτι της Σουρεκλεμέ, που ήξερε ότι ήταν στη κατηφορίτσα αριστερά, λίγα μέτρα παρά κει, που ποτέ δεν του είχε έλθει στον νου μέχρι εκείνη την ώρα, ότι ήταν λίγο παρά κει, να μια δρασκελιά δρόμος και που τώρα όλα τού το έλεγαν στα πεταχτά, με μια μικρή ελαφροπατούσα φωνή, οι κλειστές πόρτες με την αλυσίδα περασμένη στο μάνταλο κάποιων ερειπωμένων σπιτιών, τα μπαλκόνια που έγερναν πολύ χαμηλά, μια σκάλα στριφογυριστή με φαγωμένες άκρες και ιδίως εκείνο το μικρό γιασεμί που το άγγιξε άθελά του περνώντας κι ένιωσε το άρωμά του να τον συνοδεύει μακριά, σαν να τον κατευόδωνε από κείνους τους άδειους δρόμους, σπρώχνοντάς τον απαλά προς το σπίτι της Σουρεκλεμέ που είχε την Μανού, που είχε ό,τι είχε στην ζωή του.

.....

2006-12-23T18:01:00.000+02:00

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ.

Το Κάρο.

2006-12-14T22:16:00.000+02:00

Τις επόμενες μέρες δεν έκαμε τίποτα. Στο διδασκαλείο δεν πήγε, δυο βήματα από την πόρτα του. Τα παιδιά πήγαν και ξαναπήγαν αλλά δεν εμφανίστηκε. Την πόρτα δεν την κτύπησαν. Τους εφάνη κλειστή σαν σφραγισμένη από θάνατο. Οπως είναι οι πόρτες των σπιτιών που έχουν πένθος. Η παπαδιά έστειλε ένα παιδί να δει τι γίνεται. Προφασίστηκε πυρετό και το έδιωξε. Ηταν αξούριστος, είπε το παιδί κι η παπαδιά ανασήκωσε τα φρύδια. Καλά είπε, να πάτε από βδομάδα. Και βρήκε την ησυχία του για λίγες μέρες. Σκεπτόταν τι να κάμει. Η Μανού τού ήταν απαραίτητη. Ποτέ του δεν είχε βρει τόσο ενδιαφέρον στη δουλειά του. Ποτέ δεν είχε γνωρίσει τόσο καταδεκτικό πλάσμα να δέχεται απροκάλυπτα το βλέμμα του μέσα στα δικά του. Πολλές φορές νόμιζε ότι ήταν τυφλή, έτσι όπως κρατούσε ακίνητα τα βλέφαρα. Θαρρείς άνοιγε μια πύλη τότε που του επέτρεπε να ψάχνει τις άκρες του μυαλού της. Ηταν σαν μικρό παιδί που δεν ντρεπόταν να γδυθεί μπροστά σε κάποιον μεγάλο. Ντρεπόταν αυτός τότε και χαμήλωνε τα μάτια. Τα γέρικα μάτια του. Οχι, δεν ήταν γέρικα τα μάτια του. Τα πράγματα που έβλεπε μέχρι τότε ήταν γερασμένα, γέρικα. Κει μέσα τώρα έβλεπε τη ζωή. Η ζωή είναι μια νέα κοπέλα με καθάρια μάτια. Αμα είσαι γέρος ντρέπεσαι να την δεις στα μάτια. Ντρέπεσαι να ακουμπήσεις το βάρος σου κει μέσα. Σε έναν ναό μπαίνεις καθαρός, άσπιλος. Ο,τι κουβαλάς το αφήνεις απ έξω. Σαν μπεις μέσα λες τι ήλθα να κάμω εδώ; Ω, ναι, ήλθα να πάρω. Δεν τολμάς καν να πεις ότι ήλθες να δώσεις. Τι να δώκεις στη ζωή, μάνα μου; Τι να δώκεις; Και φεύγεις πάλι ακροπατώντας από τον ναό της. Ω! γιατί να πας εκεί; Γιατί να το αποτολμήσεις. Κάλλιο δεν ήταν πριν που βάδιζες ανυποψίαστος έχοντας την εντύπωση ότι δεν υπάρχουν άλλα μάτια καθαρότερα από τα δικά σου; Την είχε ανάγκη λοιπόν την Μανού. Την είχε ανάγκη. Ναι, την είχε ανάγκη. Ολα του τα βιβλία, όλες του τις σελίδες, της σοφίας και της γνώσης και του λυτρωμού έπρεπε να τις περάσει μέσα από τα βλέφαρα αυτής της ιέρειας. Σαν να τις περνούσε από ακτίνες .

( - Ω! ναι, είχαμε ακτίνες τότε. Περνούσαμε τα κουφάρια μας μέσα από αυτές. Χανόταν τότε η σάρκα και στην σκοτεινή πλάκα φαινόταν μόνο ο σκελετός. Το μεδούλι της ύπαρξής μας.)

Επρεπε όλα να τα περάσει από τα μάτια της για να δει τι θα έμενε από όλες αυτές τις λέξεις. Της σοφίας και του λυτρωμού. Καθόταν τότε κάτω στο πάτωμα με το νυχτικό και το σκούφο σαν ήρωας βγαλμένος από τα παιδικά βιβλία του; - ναι, σαν ήρωας- και αράδιαζε τα βιβλία - ναι, τα παιδικά του βιβλία - χωρίζοντάς τα σε σωρούς. Από δω οι αρχαίοι του, από κει οι πιο σύγχρονοι, τα λεξικά, οι μεταφράσεις του. Τα άνοιγε, τα έκλεινε, κόλλαγε υποχονδριακά πάνω σε μια λέξη που πήρε το μάτι καθώς τα φυλλομετρούσε, μα που είναι; Πού πήγε; Καταπλακώθηκε από τις σελίδες που έπεσαν απελευθερώνοντας ένα φτερούγισμα στον αέρα. Ναι, λέξεις, λέξεις κι άλλες λέξεις που έπρεπε όλες να τις περάσει από την μικρή του ιέρεια. Το μυαλό του τραγουδούσε « την μικρή σου ιέρεια» και έπαιζε με την σκέψη πώς τάχατες να κουβαλήσει όλες αυτές τις λέξεις. Τριάντα εννέα χιλιάδες επτακόσιες εβδομήντα επτά λέξεις του λεξικού ιδιωμάτων της μεσαιωνικής, 12331 της Αναγέννησης, 43736 του 17ου θα μπορούσε να τις στοιβάξει στο κάρο του Γύφτου του Καρβουνιάρη και να τις πάει στην Μανού να τις περάσει από τα βλέφαρά της. Κι από κάτω θα άπλωνε ένα λευκό σεντόνι να μην λερωθούν από το κάρβουνο οι λέξεις και μουτζουρωθούν τα βλέφαρα καθώς θα ανεβαίνουν προς τα τσίνορα. Ενα λευκό σεντόνι σαν κι αυτό που τυλίγουν τους νεκρούς ώστε να τυλίξει τις λέξεις μη σπάσουν κατά την μεταφορά και χυθεί το μελάνι τους. Πρόσεχε Γύφτε, κουβαλάς λέξεις τώρα, δεν κουβαλάς πέτρες. Οι πέτρες κάνουν γκαπ-γκουπ. Το κάρβουνό σου τρίβεται σιγανά, σχεδόν τίποτα δεν ακούς. Τώρα στήσε αυτί να δεις πώς κάνουν οι λέξεις. Συριστικές σαν φίδια; Ενρινες; Υγρές; Οδοντικές. Χειλικές. Και του λάρυγγα. Ολες μαζί μοιάζουν με σούσουρο σαν κι αυτό που βγαίνει από τον μαχαλά όπου απλώνουν τις κουρελούδες τους οι γριές. Πάνω στα σκαμνάκια τους. Που κουτσομπολεύουν την ζωή. Ω! Αυτός ήταν Καθηγητής. Αυτός δίδασκε την ζωή. Την ιστορία της. Την ποίησή της. Και την γεωμετρία της. Εκτός από καθηγητής, κ. Καθηγητής, ήταν κρυφά-κρυφά και μπαλωματής. Γιος τσαγκάρη. Μπάλωνε τρύπιες λέξεις με κομματάκια που έκοβε - ω! είναι τρύπιες οι λέξεις, δεν το ξέρεις; Χάσκουν ορθάνοιχτες χωρίς καταλήξεις. Γέρνουν χωρίς το πρόθεμα. Στριφογυρίζουν σαν σουβλιά γύρω από τις πτώσεις. Εκοβε από δω, κολλούσε από κει, τις φορούσε πήγαινε βόλτα. Είχε τα πιο γερά υποδήματα στο χωριό. Τα πιο αστραφτερά. Πού να ήξεραν οι άλλοι τι υπήρχε κάτω από τη σόλα του; Πόσα μπαλώματα είχε αριστοτεχνικά κολλήσει στο εσωτερικό τους; Είχε έλεγαν ένα σωρό ζεύγη στην κάμαρη. Κολοκύθια! Ενα είχε. Που το μπάλωνε και το ξαναμπάλωνε. Γι αυτό σου λέω Γύφτε, εσύ είσαι ο πιο κατάλληλος τώρα να κουβαλήσεις τις λέξεις μου. Ξεφορτώνεις το κάρβουνο, φορτώνεις τις λέξεις. Ιδιο εμπόρευμα! Τι σε νοιάζει; Τόσα ζεστά κάρβουνα που καψάλισαν τα δάκτυλα, που ζέσταναν το στέρνο σου ευχάριστα, τόσο που να λες τούτο το παραγώνι ποτέ δε θα χωνέψει, έρχεται στιγμή που σπιθίζουνε ελάχιστα. Να! Ίσα που φέγγουν τώρα, είναι ακόμα ζεστά μα ήδη απλώνεται πάνω τους η κρυάδα που θα έχουν σε ελάχιστη ώρα. Κοίτα! Ενας μικρός θλιβερός στακτής σωρός! Μες την μπασιά τότε ακόμα και αν μπεις ολόκληρος, τα χέρια σου αν πασπατέψουν σαν του τρελού τις πλάκες, μόνο σπίθες θα βρεις, αναλαμπές της παλιάς φωτιάς.

-Τι τα θέλεις και τα μολογάς τούτα τα πράγματα του Θανάτου, θα τού λεγε τότε ο Γύφτος. Θέλει μεγάλη τέχνη να μάθεις να αποχωρίζεσαι τα πράγματα. Να είσαι ελαφρός. Η σκόνη σου να μην μένει πάνω τους, να την φυσάς και να σκορπίζει σαν στάχτη!

Τον είχε αδικήσει εκείνη την ημέρα στο νταμάρι να τον περάσει για απλό γύφτο. Μα ήταν στ αλήθεια ο μόνος που διέθετε καρότσα με τροχούς ντραν ντραν πάνω στο θλιβερό οδόστρωμα με τις πέτρες και τις κουτσουκέλες, τι τον ένοιαζε; Σάμπως δικό του ήταν το εμπόρευμα; Αυτός περιστασιακά το είχε βρει, περιστασιακά το κουβαλούσε. Και σαν κάθε τι το περιστασιακό, ποτέ δεν του περίσσευε τίποτα, μιας και οι άνθρωποι πάντα αγόραζαν για να βολέψουν την μια και την άλλη ανάγκη τους περιστασιακά και αυτοί. Παγωνιά έκαμε; Κάρβουνο έδινε. Διδασκαλείο έλεγαν οι χωριανοί, πέτρες κουβαλούσε. Αλίμονο σε εκείνονε που κουβαλούσε πάντα το ίδιο και το ίδιο για να βολέψει μια μόνιμη ανάγκη του. Και τέτοιος ήταν ο ίδιος. Ο δάσκαλος, ο παπάς, ο πρόεδρος, οι χωριανοί με τα καθημερινά τους. Από πίσω έρχονταν τα παιδιά που τα μάθαιναν κι αυτά στο δρόμο τής ανάγκης να ζεύουν τα άλογα του νου και οι μόνοι ελεύθεροι στο χωριό μας ήταν οι τσιγγάνοι που έστηναν τις λευκές σκηνές τους στον κάμπο μακριά από το χνώτο μας. Ήταν μήνες που τους έβλεπες εκεί και μετά ένα πρωινό δεν ήταν εκεί. Είχαν φύγει μέχρι να ξαναλθούν και ο τόπος ίσα που φύλαγε την ανάμνησή τους από το πατημένο χώμα και κανένα ξεχασμένο σχοινί δεμένο από δένδρο σε δένδρο. Και όμως από αυτήν την σιγανή αναχώρηση, ήταν πάντα εκεί μέσα στο μυαλό μας, τόσο που ακόμα και όταν είχαν φύγει, βλέπαμε τις σκηνές τους στημένες, τις φωτιές τους να καίνε μέσα στα βαρέλια κι ακούγαμε τα βυζανιάρικα να κλαίνε και τις μανάδες τους να χαριεντίζονται η μια με την άλλη. Πιο πολύ ζωντανοί ήταν φευγάτοι παρά παρόντες.

(Ναι, ο Γύφτος ο Καρβουνιάρης, σαν γύφτος και σαν κάρβουνο μαύρος, ήταν ίσως ο μόνος που κυκλοφορούσε ελεύθερα με το κάρο του, όπου ήθελε ο νους).

Στην Πυρά.

2006-11-27T23:30:00.000+02:00

Όταν η Μανού φάνηκε στην πόρτα, το Καφενείο ήταν από ώρα γεμάτο. Ήταν πανέμορφη μέσα στη φορεσιά που της είχε δώσει η παπαδιά και αν δεν είχε στο πλάι της τον κ. Καθηγητή με δυσκολία θα την αναγνώριζαν. Ο κ. Καθηγητής είχε το ένα του χέρι στο ώμο της και στο άλλο γύριζε αμήχανα το καπέλο του. Η αλήθεια είναι ότι δεν περίμενε τέτοια κοσμοσυρροή! Δεν ήταν μόνο το χωριό άλλα και άνθρωποι περαστικοί που είχαν σταθεί παραπάνω σαν έμαθαν από τους ντόπιους τα νέα. Ότι δηλαδή εκείνο το πρωινό η νεαρή κωφάλαλη θα έκανε είδος επίδειξης, παρουσία του νεαρού που είχε έλθει εξεπίτηδες από την πόλη. Ήταν δικηγόρος έλεγαν και είχε ενδιαφέρον νόμιμο να δει πώς πήγαινε « η δουλειά του Αμερικάνου».

Γυναίκες στα καφενεία δεν επιτρέπονταν. Είχαν όμως φροντίσει κάπως πώς να είναι ένα γύρω, έχοντας το μάτι στυλωμένο στην πόρτα και τα παράθυρά του. Ηταν περισσότερο οι κοπέλες που έπλεναν μαζί στο ποτάμι κι άλλες μικρότερες που είχαν πληροφορηθεί το μαντάτο από τις αδελφές τους, κοριτσόπουλα που μόλις οι μανάδες τούς είχαν τρυπήσει το αυτί και κάτι ξεπεταρούδια που πηγαινοέρχονταν με αναψοκοκκινισμένα μάγουλα, τις πλεξούδες στον αέρα καθώς μετέφεραν τα νέα στις γεροντότερες που είχαν βγει στα πεζούλια ξανανιωμένες από τα θαύματα που συνέβαιναν στον τόπο τους. Η γλώσσα τους έδινε κι έπαιρνε φοβούμενες μην ήταν έργα διαβόλου κι όλο πρόσταζαν τα κοπελούδια να παν να ξανακοιτάξουν και να ξαναρθούν να τις είπουν τι γίνεται στου Φώτη του καφετζή.

Θα έλεγε κανείς ότι η στιγμή θύμιζε κάτι από την ταραχή που επικρατούσε όταν επισκεπτόταν το χωριό ο ντόπιος βουλευτής. Ακόμα και όσοι δεν είχαν συμμετάσχει στην υποδοχή του κ. Καθηγητή είχαν μπει στον Καφενέ. Ο δάσκαλος βεβαίως από τους πρώτους για να τιμήσει τον συνάδελφο. Ο ιερεύς το ίδιο. Μόνο έλλειπαν οι τσιγγάνοι.

Η παπαδιά ως γυναίκα δεν ήταν εκεί αλλά δεν είχε παραλείψει να επισημάνει στους πάντες ότι τίποτα το εξαιρετικό δεν είχε συμβεί πλην του ότι ένα «ζωντανό» είχε με τη χάρη του Κυρίου επιτέλους ελεηθεί, σίγουρα εις αυτό είχε συντελέσει η μακρά υπηρεσία της κωφάλαλης στον ναό και λόγω αυτού του εξαιρετικού γεγονότος και ουχί για οτιδήποτε άλλο, είχε φροντίσει να στηθεί καταμεσής στον καφενέ, μικρή τράπεζα με τα απαραίτητα για ένα ευχέλαιο.

Δεδομένου λοιπόν, ότι ο νεαρός δικηγόρος είχε τοποθετήσει ήδη το ματογυάλι του πάνω στον αριστερό οφθαλμό και ότι ένα ελαφρό τρέμουλο διαπέρασε ξάφνου το στητό κορμί της κοπέλας, ο κ. Καθηγητής έκρινε ότι δεν υπήρχε λόγος να περιμένει , έσπρωξε λοιπόν απαλά το κορίτσι προς το κέντρο της αίθουσας .

Τα ελαφρά τσόκαρα της κοπέλας πράγματι μετακινήθηκαν παράλληλα με τα μυτερά υποδήματα του κ. Καθηγητή. Βρόντηξαν στο ξύλινο δάπεδο σαν κλαγγή όπλου και τα σώματα των ανθρώπων αντιτάχθηκαν έτοιμα.

Η Μανού είδε το βλέμμα τους να περιεργάζεται τα χείλη της. Για πρώτη φορά ένιωσε ότι οι φθόγγοι δεν της ανήκαν ποτέ γιατί όλοι τούτοι οι άνθρωποι τους τραβούσαν με λεπτά σχοινιά από το λαρύγγι της πριν ακόμα βγουν στο φως και γίνουν λέξεις. Μετά τα μάτια τους κατέβαιναν στα χέρια της. Ένα κύμα ικανοποίησης πλημμύριζε τα πρόσωπά τους γιατί είχαν επιτέλους εγκαταλείψει την νοηματική προς χάρη της γραφής. Έσφιξε σα μικρό φυλαχτό στην παλάμη της το πεννάκι του Κολοβού και περίμενε.

Ο κ. Καθηγητής έβγαλε ένα πάκο ψιλό χαρτί και το ακούμπησε προσεχτικά μπροστά στην κοπέλα. Δίπλα ακούμπησε ένα μικρό μελανοδοχείο. Τέλος, εμφάνισε ένα όμορφο κοντυλοφόρο από την τσέπη του σακακιού του. Αυτόν το έβαλε συμμετρικά δίπλα στο χαρτί. Μετά γύρισε στο καφενείο, «είμαστε έτοιμοι» είπε κι έδειξε τις κόλες και τον κοντυλοφόρο.

Ωστόσο κανείς δεν είπε τίποτα. Το καφενείο παρέμεινε βωβό λες και οι άνθρωποι είχαν συνειδητοποιήσει ξάφνου την αξία της σιωπής. Το τζαμωτό μόνο θόλωσε από πνιχτά γελάκια. Η κοπέλα κοκκίνισε και έριξε μια ματιά στον κ. Καθηγητή. Ο ιερεύς τότε σηκώθηκε και νεύοντας στο κορίτσι έκαμε το σημείο του σταυρού. «Πάτερ ημών.....» είπε και το κορίτσι καταλαβαίνοντας βύθισε τον κοντυλοφόρο στο μελανοδοχείο. «Ναι! Ναι, Πάτερ ημών»....σταυροκοπήθηκε ολόκληρο το καφενείο, στυλώνοντας το βλέμμα ήδη πάνω στο χαρτί. Έγραφε όπως αγαπούσε. Αργά, με όρθια την πέννα, τονίζοντας μια - μια τις λέξεις αφού τις σχημάτιζε πρώτα, μην παραλείποντας τα σημάδια της στίξης ούτε τα πνεύματα ενώ στα χέρια των χωριανών ανεβοκατέβαιναν σιγανά οι χάντρες περιμένοντας το δείγμα της γραφής. Δεν άργησε και σήκωσε τον κοντυλοφόρο χωρίς να στάξει ίχνος μελάνης. Ο κ. Καθηγητής το σήκωσε τότε και το παρέδωσε στον παπά. Ο παπάς φανερά ικανοποιημένος το έδωσε στον πρόεδρο. Κι εκείνος στον δικηγόρο που το πλησίασε στο ματογυάλι. Και μετά το πήρε ο δάσκαλος. Κι ο δάσκαλος το δωκε στον διπλανό του κι εκείνος στον άλλον και στον άλλον και στον άλλον, μέχρι που το χαρτί έφτασε στον Φώτη που στεκόταν μπροστά από τον πάγκο του με την πετσέτα ριγμένη στον ώμο. Και από κει σηκώθηκε η βοή και το καφενείο θαύμασε . Κι άρχισε ο ένας να ζητεί αυτό και ο άλλος το άλλο. Ο πεταλάς να ζητά το σφυρί και ο τσαγκάρης το σουβλί. Ο σιδεράς το αμόνι και πελεκητής τον πέλεκα ενώ η Μανού έγραφε και έγραφε ερμηνεύοντας αυτοστιγμεί την γλώσσα την αυτοδίδαχτη, την ιερή και την πανάρχαια που την περιφρονούσαν και την μέμφονταν μέχρι τότε όλοι τούτοι οι άνθρωποι. Χέρια πετάγονταν, γύριζαν, συστρέφονταν μέσα στον πανδαιμόνιο καθώς ο καθένας ήθελε να ικανοποιήσει το δικό του αίτημα ενώ η Μανού υπάκουε σαστισμένη από την αφάνταστη τώρα ευκολία των ανθρώπων να χρησιμοποιούν την νοηματική. Και ο καθένας έπιανε το χαρτί με τη δική του παραγγελιά και το κουνούσε δυο σπιθαμές μπροστά από τα μάτια του διπλανού του. Κι όλη η αίθουσα αλληθώριζε κρατώντας τα χαρτιά στα χέρια, ανεμίζοντάς τα στον αέρα, λες και ήταν πολύτιμες συναλλαγματικές που είχαν επιτέλους εξοφληθεί. Η Μανού τους πλήρωνε επιτέλους στη γλώσσα που γνώριζαν!

- Ωι ωι μάνα μου, είπε η Σουρεκλεμέ καθισμένη ανάμεσα στις γριές, το θαύμα δεν είναι που γράφει η Μανού άλλα ότι επειδή γράφει, συναίνεσαν ξαφνικά οι άνθρωποι να υιοθετήσουν την νοηματική για να επικοινωνήσουν μαζί της.

Κάποια στιγμή ο δικηγοράκος, ξεχασμένος μέσα στο πανδαιμόνιο, σηκώθηκε χωρίς κανείς να τον αντιληφθεί και πλησίασε τον κ. Καθηγητή που όλη αυτήν την ώρα με τα χέρια πίσω από την πλάτη, καμάρωνε κατακόκκινος για την επιτυχία της νεαρής του μαθητευόμενης. Κάθε τόσο έβγαζε το μαντήλι του και έχωνε μέσα ολόκληρο το πρόσωπό του, θαρρείς κάθε σταγόνα ιδρώτα ήταν μια λέξη από αυτές που εκτελούσε τώρα με τόση τέχνη η Μανού. Μετά σαν να συνερχόταν κάπως, φώναζε στο πλήθος, «ένας- ένας» μα εκείνοι συνέχιζαν ενθουσιασμένοι, ζητώντας ο καθένας τη δική του λέξη: ο πεταλάς το σφυρί και ο τσαγκάρης το σουβλί, ο σιδεράς το αμόνι και πελεκητής τον πέλεκα, λες και δεν υπήρχαν γι αυτούς άλλες λέξεις. Και χαίρονταν, χαίρονταν κάθε φορά σαν να ήταν οι λέξεις αυτές χαιρετισμός προς το πρόσωπό τους.

Κάτι του είπε ο δικηγοράκος του κ. Καθηγητή λοιπόν στο αυτί. Το πρόσωπό του φωτίστηκε με μιας και κούνησε το κεφάλι καταφατικά αγγίζοντάς τον στη πλάτη με την φαρδιά παλάμη του. «Ο αξιότιμος εκτελεστής της Διαθήκης ....», είπε μέσα στον σαματά αλλά δεν ακούστηκε. «Αφήστε ...αφήστε», είπε τότε ο δικηγοράκος. «Θα το αναλάβω ο ίδιος!» Κι εκίνησε κατά το τραπεζάκι όπου έγραφε η κοπέλα. Ευθύς έγινε ησυχία και ο ανθρωπάκος κοντοστάθηκε μην ξέροντας πώς ακριβώς να μηνύσει στην Μανού. Πρώτη φορά σε όλη την δικηγορική του καριέρα είχε να αντιμετωπίσει τέτοια περίπτωση. Επιχείρησε ένα περίεργο σχήμα στον αέρα το οποίο έσβησε άδοξα μπροστά στο απορημένο βλέμμα της κοπέλας. « Εεεεεε...», του ξέφυγε αλλά το έπνιξε αναλογιζόμενος το ακατάλληλο των φθόγγων μπροστά στην κωφή. Καθάρισε λοιπόν το λαιμό του και επιχείρησε νέο σχήμα αλλά και αυτό δεν τελεσφόρησε με αποτέλεσμα ο άνθρωπός μας να κατεβάσει τα χέρια τρίβοντάς τα ως για να ζεσταθεί. Η Μανού του έτεινε τότε τον κοντυλοφόρο. «Ναι, γράψτε το! Γράψτε κι εσείς! είπε ο κ. Καθηγητής . « Θα γράψει! Θα γράψει και ο κ. Δικηγόρος!» είπαν οι πρώτες γραμμές των χωριανών και απλώθηκε το σούσουρο από τον καφενέ στις πέρα ρούγες, «θα γράψει»! είπαν και οι γριές.

-«Γράψε κι εσύ λοιπόν», είπε η Σουρεκλεμέ σφίγγοντας τα χείλη της μα η διπλανή γριά τής χαμογέλασε, « ΄εν ηξεύρω γράμματα μωρηηηηηή, εγώ η καψερήηηηη» , είπε και γέλασε πιο πολύ αποκαλύπτοντας ένα και μοναδικό δόντι.

Το τρίστρατο.

2006-11-22T14:14:00.000+02:00

Ολοι οι δάσκαλοι, στη μικρή μαθητεία μου στην Γη, τούτο μόνο μού έμαθαν: ότι θα με πάνε μέχρι το τρίστρατο. Μετά έπρεπε να συνεχίσω μόνος. Εγώ, ο Ανθρωπος. Είναι αλήθεια, ότι μου το δήλωναν από την αρχή, ότι σε δρόμο βάδιζαν και ότι σε δρόμο θα με άφηναν.

Μοιάζαμε τρόπω τινά με εκείνους τους νεαρούς ιπποκόμους που μεγάλωσαν στην Αυλή. Δεν ζούσαμε παρά για την ημέρα του χρίσματος. Δεν ζούσαμε παρά για τις ανδραγαθίες που διηγούνταν όσοι γύριζαν σιδερόφραχτοι. Οταν έφτανε η μέρα που με το νεαρό μας άτι περνάγαμε την πύλη του Κάστρου, ένα μόνο είχαμε κατά νου: την ημέρα της επιστροφής να έχουμε μια ιστορία να διηγηθούμε στην Αυλή. Χανόμασταν μετά για έτη περιπλανώμενοι. Δεν είχαμε παρά τα ένσημα να θυμίζουν την γενιά μας και εκείνα πάλι τα καλύπταμε με κόκκινο πανί αν το έφερνε ο δρόμος και συναπαντούσαμε άλλον ιππότη! Από φόβο μην αρνηθεί να κτυπηθεί μαζί μας, αν τύχαινε και ήταν γνωστή. Το πρόσωπο το καλύπταμε. Χρησιμοποιούσαμε πρώτα το ακόντιο. Σαν έσπαζε, κτυπιόμασταν με το σπαθί. Είχαμε πάνω απ όλα έννοια μεγάλη να μην φύγει μακριά το άλογο, γιατί να πηγαίνεις πεζή ήταν ανάξιο για ιππότη. Και πολεμούσαμε έτσι, για την μάχη, μην τύχει κα μας πουν ότι ήμαστε από εκείνους τους ιππότες που παρέμεναν οίκοι, στις ανέσεις και τη χλιδή του παλατιού. Αν είχαμε ήττα, το μόνο που θέλαμε να μας αποκαλυφθεί ήταν το όνομα του νικητή. Του δάσκαλου. Η ήττα μας θα γινόταν νίκη αν ήταν κάποιος ξακουστός, παλιός ιππότης. Θα σχίζαμε τα πέρατα της οικουμένης αν μας νικούσε κάποιος της Στρογγυλής Τράπεζας. Θα τυχαίναμε μεγάλης αίγλης και να το πούμε μόνο ότι είχαμε αναμετρηθεί. Αν είχαμε νίκη, την ζωή την χαρίζαμε. Ατιμία μεγάλη να σκοτώσεις πολεμιστή που σε κάλεσε σε μάχη. Γιατί έτσι πολεμούσαμε, για την τιμή της ιπποσύνης, μόνο για να την προάγουμε, να γίνεται μόνο τούτη καλύτερη. Εμείς δεν μετρούσαμε. Ακόμα και στην Αυλή σαν γυρνούσαμε, γέροι πια, με το κορμί γεμάτο τραύματα από των φίλων και των εχθρών τα ξίφη, διοργανώναμε αγώνες πάνω στο άλογο, τις κονταρομαχίες, για να διδάσκονται οι νεώτεροι. Πολύ από εμάς έπεσαν σε τέτοιες φιλικές μάχες, άλλοι δεν γύρισαν ποτέ.

Θυμάμαι η πιο γλυκιά στιγμή στις περιπλανήσεις εκείνες, ήταν σαν απαντούσαμε σύντροφο χωρίς να το ξέρουμε και τον καλούσαμε σε μάχη.

-Signeur cevalier,voles vous jouster?
-Certes, dans cevaliers, quant vous jouste demandes, et vous l ares!

Δεν υπήρχε τρόπος κανείς να αρνηθεί. Και πώς από το τρόπο που πετούσε την λόγχη. Πώς από τον τρόπο που έστεκε πάνω στο άτι. Με καλυμμένα τα ένσημα, μόνο από την κομψότητα και την χάρη που διεξήγαγε τον αγώνα του, υποψία τρύπωνε στον ίλιγγο της μάχης ότι ήταν δικός μας ιππότης, από την πατρίδα την μακρινή. Πώς λαχανιάζαμε, πώς κοιτιόμασταν μέχρι να βρει το χρόνο να σηκωθεί από την γης σαν τον πετάγαμε από το άλογο – γιατί δεν επιτρεπόταν να σηκώσεις το ξίφος σε ιππότη που δεν κρατεί κι αυτός σπαθί. Και ρωτούσαμε, ρωτούσαμε να μάθουμε την γενιά του γιατί η μάχη δεν έβγαινε ούτε με το ακόντιο ούτε με το σπαθί, επειδή ήμασταν ισάξιοι. Ισάξια ήταν τα σπαθιά μας, ισάξια ήταν η καρδιά μας. Θυμάμαι πώς αφήναμε να πέσει κάτω το σπαθί τότε, σαν έλεγε ο άλλος τη γενιά του. Πώς αγκαλιαζόμαστε τρέμοντας με δάκρια στα μάτια. Πώς έρχονταν τα άλογα κοντά κι εκείνα, ακόμα ιδρωμένα από τον τρελό καλπασμό που τα είχαμε αναγκάσει. Πώς βάζαμε τις νύχτες για προσκέφαλο τα τρυφερά μας όπλα Πώς ρωτούσαμε ο ένας τον άλλον για συντρόφους που είχαμε αφήσει δυο, τρεις, έξη μήνες πριν σε ένα αντίστοιχο τρίστρατο σαν εκείνο που θα μας χώριζε σε λίγες ώρες. Γιατί έτσι ήταν ο Νόμος. Δεν μπορούσες να ιππεύεις με σύντροφο όταν έφτανες μπροστά στο τρίστρατο. Επρεπε να τον αποχωριστείς και να συνεχίσεις μόνος. Γιατί ήσουν περιπλανώμενος ιππότης.

le pois(s)on.

2006-11-09T23:54:00.000+02:00

Κάτω στο ποτάμι η Μανού έκλαιγε.
H Σουρεκλεμέ την ακολούθησε με γυμνή τη φτέρνα να μην σπάνε οι καλαμιές και την είδε με τα μάτια της. Το κεφάλι το είχε ακουμπήσει στα χορτάρια και το μάγουλο πάνω στα μυτερά χαλίκια. Τόσο πολύ που έκλαιγε που δεν την ένοιαζε μην αλμυρίσει το ποτάμι που έκλαιγε κι αυτό ζητώντας της ολοένα παραπάνω δάκρυα. Τα κατάπινε και ζητούσε κι άλλα. Τα έπαιρνε ζεστά και τα κρύωνε διαλύοντάς τα μέσα στο νερό. Και ζητούσε κι άλλα. Σταματημό δεν είχε να τα ρουφά γλύφοντας τα μάγουλα της Μανούς. Κι εκείνη του έδινε πλησιάζοντας το πρόσωπο όλο και πιο κοντά μη πέσει δάκρυ και χαθεί στην άκρη του. Έφτασε το πρόσωπο να ακουμπά μέσα στο νερό και πάλι δεν του έφτανε. Έκλαιγε τώρα έχοντας τα μάτια ανοιχτά μέσα στην θολή κοίτη του και τα ασπράδια των ματιών έγιναν κι αυτά νερό. Και η Μανού δεν είχε μάτια πια και δεν έβλεπε. Τότε σταμάτησε να κλαίει και παραδόθηκε στο ποτάμι που έκλαιγε πια με τα δάκριά της.

-Άμα το ποτάμι κυλάει με τα δάκριά σου μπορείς να ξεκουραστείς. Δεν σου ζητάει άλλα πια. Είναι καιρός τότε να πάρεις το καλάμι όπως όλοι οι άνθρωποι και να ψαρέψεις το ψάρι που κολυμπά στο ποτάμι που έφτιαξες εσύ. Και ξεχνάς. Ξεχνάς ότι χωρίς εσένα το ψάρι μέσα στο ποτάμι δεν θα υπήρχε. Ούτε καν το ποτάμι που έφτιαξες με τα δάκριά σου. Κι αυτό το ξεχνάς. Και τρως το ψάρι που έφτιαξες εσύ.

Κοίταξα έκπληκτη τη Σουρεκλεμέ. Με κοιτούσε κι αυτή. Το βλέμμα της ήταν όλο κοροϊδία. Κοίταξα πιο προσεχτικά μα εκείνη μάζεψε τα μάτια προς τα ζυγωματικά σαν γάτα.

-Κι ωστόσο, αυτή είναι η ζωή. Γυρεύουμε αυτό που ξέρουμε. Όλη την βαθιά μας γνώση γι αυτήν, την ρίχνουμε μέσα σε ένα ποτάμι. Και μετά την ψαρεύουμε από την αρχή. Και κάθε φορά προσμένουμε το δόλωμα να βγάλει έξω ένα ψάρι για να τραφούμε μόνο μια μέρα. Απ όσες έχει η ζωή μας.

Και η Μανού αυτό έπαθε, τι θαρρείς;
Υπήρχε μια εποχή που δεν πήγαινε στο ποτάμι παρά για να πάει το ψάρι της παπαδιάς. Να το φάει εκείνη και να γευτεί τη νοστιμιά της μέρας της. Ήταν θεληματού, την εποχή εκείνη. Ήγουν δεν την ένοιαζε πώς θα φάει και πώς θα πιει Από το χαρτί του Αμερικάνου και μετά, η Μοίρα της άλλαξε γνώμη και την έβαλε να το ψαρεύει για την ίδια. Και βέβαια ήταν δόλωμα μεγάλο το ενδιαφέρον που της έδειξε ο ξένος. Τα βιβλία με τις ζωγραφιές, τα πράγματα που είδε κει μέσα κι αργότερα ο κ. Καθηγητής, κι αυτός στην ίδια ρότα με τον Αμερικάνο βάδιζε. Κατά πώς θα δείξουν στο κορίτσι την πείνα του κι αφού την δει, πώς να την χορτάσει. Γιατί την νοιάζονταν πολύ.

Κι είναι κόρη μου, δύσμοιρα τούτα τα πλάσματα που δεν μιλούν και δεν ακούν, γιατί από την μια ξεφεύγουν από τον θάνατο εν ζωή και από την άλλη τα πιάνει η ζωή και τα πισωγυρίζει στον θάνατο. Μα για τους άλλους πεθαμένα είναι εξ αρχής σαν δεν μιλούν και δεν ακούν και πρέπει να αποδείξουν ότι ζουν. Ούτως και οι χωριανοί για πεθαμένη την έχουν την Μανού κι όλο ζητούν αποδείξεις που δεν ζητούν από κανέναν άλλον. Για να την βάλλουν μαζί τους, πρέπει να το αποδείξει. Τάχα μου να πει τι ξέρει από τα πράγματα των ζωντανών. Κι η Μανού ζωντανή από πάντα, πρέπει τώρα να τους υπακούσει. Να τους μιλήσει για πεθαμένα πράγματα για να αποδείξει στους πεθαμένους ότι είναι ζωντανή. Κει που ήταν ευτυχής με τις σαύρες και τα ποντίκια στο χάλασμα, πρέπει τώρα να βρει κονάκι σαν των αλλονών και να συλλαβίσει γράμματα. Τι θαρρείς; Και όλο το γυροφέρνουνε τώρα οι χριστιανοί να αφήσει τα νοήματα η κωφάλαλη και να δείξει τι έμαθε από τα κοντύλια.

Και το θέλουν όλοι με περιέργεια μεγάλη να το δουν. Να της δώσουν λέει επιτέλους το συγχωροχάρτι για την αλαλία και την κουφαμάρα της. Και να γίνει κόρη δική τους. Να μην υποφέρει μοναχή. Αλλά να υποφέρουν όλοι μαζί και να μην βλέπουν το βάσανό τους. Γιατί άμα ένας δεν μιλεί, τότε οι άλλοι καταλαβαίνουν ότι μιλούν. Και άμα ένας κουτσαίνει, τότε μόνο οι υπόλοιποι καταλαβαίνουν ότι περπατούν.

le duel

2006-09-29T23:45:00.000+03:00

Περισσότερο από τον κάθε έναν από τους χωριανούς, η Μανού που ήταν κωφάλαλη ήξερε τη γλώσσα του σώματος. Αυτό μπορούσε να το καταλάβει κανείς από τα νοήματα, διάφορα καμώματα του κορμιού, όπως να γέρνει τον ώμο στον κυρ Δήμαρχο ή να πετά μπροστά την κοιλιά προκειμένου να αποδώσει χαιρετισμό στις γκαστρωμένες. Βεβαίως επιστράτευε και τις γκριμάτσες για τούτο και για το άλλο, απαράδεκτη δηλαδή συμπεριφορά που οι υπόλοιποι σπανίως μεταχειρίζονταν αφού διέθεταν λόγο. Το σπουδαιότερο όμως που οι χωριανοί αγνοούσαν, ήταν η ικανότητά της να συλλαμβάνει στη κίνηση των ανθρώπων, κάποιες μικρές λεπτομέρειες που είχαν να κάνουν με τη σκέψη και τη ψυχή τους. Μετά από λίγο καιρό προσεχτικής παρατήρησης, μπορούσε να ανακαλεί από την μνήμη της, την ιδιαίτερη εκείνη αντίδραση του κορμιού στα πράγματα, όπως ακριβώς οι άλλοι συγκρατούσαν τον τρόπο που μιλούσε κάποιος, τη προφορά του, το σύρσιμο των φωνηέντων ή το κόμπιασμα ανάμεσα στις φράσεις.

Κατ αυτόν τον τρόπο, μια ολόκληρη γαλαρία από σκαριφήματα ανθρώπων την επισκεπτόταν τις νύχτες, όταν έκλεινε τα μάτια της που συμπληρωνόταν από τη μυρωδιά του δέρματος και του ρουχισμού τους, όπως ακριβώς θα συνέβαινε και σε έναν σκύλο εξασκημένο να «μυρίζεται» τους ανθρώπους από την μυρωδιά τους.

Εχοντας αυτά τα δυο χαρίσματα, σπανίως ένιωθε την έλλειψη της ομιλίας και της ακοής, αφού η επικοινωνία είχε βρει άλλη διέξοδο. Ο καθηγητής λοιπόν, αρχίζοντας να την διδάσκει, βρέθηκε αντιμέτωπος με το περίεργο φαινόμενο να έχει μπροστά του ένα υπάκουο πλάσμα μεν, που ακολουθούσε πιστά τις οδηγίες του αλλά που από την άλλη, εφάρμοζε προκειμένου να κατανοήσει τα γράμματα, μια ολότελα δική του μέθοδο, όπως το να πλησιάζει τους κύβους στα ρουθούνια του για να τους μυρίσει ή να τους ρίχνει στο πάτωμα, παρατηρώντας κάθε φορά τον τρόπο που θα έπεφταν.

Απειροι συνδυασμοί σχηματίζονταν κατ αυτόν τον τρόπο μπροστά στα μάτια και των δυο και ματαίως ο κ. Καθηγητής προσπαθούσε κάθε φορά, να αντιστοιχίσει στο μυαλό της κοπέλας μια συγκεκριμένη ηχητική ακολουθία με το αντικείμενο που της αναλογούσε. Η λέξη «δένδρο» φερ ειπείν, για όλους τους ανθρώπους που διέθεταν ακοή αποτελείτο σαφώς από ένα και μοναδικό σύμπλεγμα φθόγγων, για την Μανού όμως, τα έξι του γράμματα μπορούσαν να μπουν με οποιαδήποτε σειρά, έτσι ώστε η λέξη μέσα από τους διαφορετικούς συνδυασμούς της, να γίνεται τελικά ακατάληπτη. Και φαίνεται μάλιστα ότι μετά από σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, η κοπέλα συνδύασε την ικανότητα αυτή των φθογγικών συμπλεγμάτων να σπάνε σε ήχους ανεξάρτητους, με την δική της κατάσταση της αλαλίας, όπου κανένα σύμπλεγμα δεν υπήρχε, παρά μόνον ήχοι άναρθροι που ξέφευγαν από το λαρύγγι της.

Μπροστά σε αυτή την αλήθεια που τρεμόπαιζε στα μάτια της κοπέλας, κάθε φορά που έπιανε το χέρι της για να την οδηγήσει να βάλλει σωστά τα γράμματα, ο κ. Καθηγητής ξεροκατάπινε, σκεπτόμενος ως πολύγλωττος που ήταν, ότι κατά τον ίδιο τρόπο θα έπρεπε να αντιλαμβανόταν τη γλώσσα και ο Αμερικάνος, ο οποίος θα ονομάτιζε το δένδρο “tree”όπως ακριβώς αν ήταν γάλλος θα το «φώναζε» “arbre”.

Ιδού, συμπέρανε κοκκινίζοντας που δεν είναι μόνο τούτη κωφάλαλη αλλά όλοι οι άνθρωποι που μιλούν για τους υπολοίπους τα «ξενικά». Από τη στιγμή που έκαμε αυτή τη σκέψη, ένα είδος βαθιάς υπόληψης κυρίεψε την σκέψη του για το κορίτσι και άρχισε προσπαθώντας να μην γίνεται αντιληπτός, να παρατηρεί τον τρόπο που άρθρωνε τα διάφορα φωνήματα, αν μπορούσε κανείς να ονομάσει έτσι τους ακατάληπτους ήχους που έκραζε το στόμα της. Το είδος εκείνο της αλαζονείας που τρέφει όλους τους καθηγητές μπροστά στους αδαείς διδασκόμενους, κάμφθηκε και άρχισε να μιλά στους νεαρούς μαθητές του με μια δόση ενοχής που δεν του επέτρεπε πλέον να σύρει με την ίδια σιγουριά τη βέργα του πάνω στα τσιγγελωτά γράμματα του μαυροπίνακα. Και αισθάνθηκε ακόμα μέσα στην λιτή κάμαρή του παρέα με τους αρχαίους του, μια άλλη διάσταση της γλώσσας, προφέροντας μέσα στη σιγαλιά τους ήχους της αρχαίας γλώσσας, τους οποίους τώρα αντιλαμβανόταν όχι πολύ διαφορετικότερους από το κρις-κρις της φωτιάς ή του ανέμου και εκεί επιτέλους αναπαύτηκε κλείνοντας τα βιβλία του συχνά τα βράδια, για να παραδοθεί σε αυτούς τους ελάχιστους φθόγγους που τρύπωναν από την καμινάδα ή από τις χαραμάδες της πόρτας.

Παρ όλα αυτά, συνέχιζε να την διδάσκει την κωφάλαλη. Είναι αλήθεια τώρα μέσα από την απόλυτη ταπείνωση και μοναξιά του δασκάλου που γνωρίζει ότι κατέχει μια τέχνη εφαρμόσιμη μόνο στους έχοντες και τις πέντε αισθήσεις, ενώ για τους ολίγους ελαττωματικούς αποδεικνυόταν ελλιπής και μεροληπτική. Και ευχαριστούσε στιγμές- στιγμές την τύχη του που η κοπέλα δε ήταν σε θέση να τα καταλάβει όλα αυτά και να του ζητήσει να της μάθει όλους τους ήχους των ανθρώπων που είχαν οργανωθεί σε γλώσσες για να καλύπτουν την προφανή «αλαλία» τους. Στην ουσία, δεν είχε παρά να της διδάξει μια μέθοδο, εκείνη των προγόνων τους και απέ όπως θα έλεγε και η Σουρεκλεμέ, το έργο του θα είχε τελειώσει.

Και συνέχιζε ταλανίζοντας επίτηδες τον εαυτό του με άλλα προβλήματα, πιο δεύτερα. Αν φερ ειπείν θα έπρεπε να την ωθήσει στην απομνημόνευση των λέξεων, ακριβώς σαν να επρόκειτο για φωτογράφηση των εννοιών. Θα ήταν όμως αδύνατον να αποθηκευτεί το πλήθος των λέξεων στο μυαλό της και η μέθοδος παρέμενε αναποτελεσματική για τις αφηρημένες έννοιες και τα κύρια ονόματα. Με τι να αντιστοιχίσεις φερ ειπείν τον ήχο της αγάπης; Και πώς να αναφερθείς σε ένα πρόσωπο; Με ποιο χαρακτηριστικό από το πλήθος που το διέπουν;

Συνέχιζε και συνέχιζε λοιπόν, με όλα τούτα τα πλαστά για την περίπτωση ερωτήματα, ίσα-ίσα για να ανακουφίζεται ο ίδιος, αφού για την κοπέλα υπήρχε η νοηματική, λύση προφανής για όλους τους κωφάλαλους, πόσο μάλλον για την ίδια που είχε την έφεση από γεννησιμιού της. Κι έτσι τα γράμματα απέκτησαν για την Μανού περίγραμμα νοητό, έτσι ώστε να μπορεί να σχηματίζει επιτέλους σωστές, κατανοητές λέξεις.

Ενα αρκετά μεγάλο διάστημα πέρασε έτσι, περίπου μέχρι εκείνη την επίσκεψή του στον παπά για να τον ενημερώσει για την πρόοδο της κοπέλας, μετά νέο εμπόδιο εμφανίστηκε στον ορίζοντα.

Κατά περίεργο τρόπο, το κορίτσι αδυνατούσε να κατανοήσει τη λογική σύμφωνα με την οποία δυο λέξεις με διαφορετική σημασία μπορούσαν να αρχίζουν από τον ίδιο φθόγγο ενίοτε και τη ίδια συλλαβή χωρίς αυτό να κρύβει κάποιο μυστικό.Ετσι η λέξη «θά-νατος» τραβούσε σαν τον μαγνήτη, άλλες λέξεις, όπως την λέξη «θά-λασσα», εξ αιτίας εκείνου του τρομακτικού «θα» που σύμφωνα με τις οδηγίες του ήταν συνυφασμένο με το μέλλον αλλά ταυτόχρονα, όπως υποψιαζόταν, αποτελούσε μέσα στο αγαθό μυαλό της, σημείο σύγκλισης της «αιωνιότητας».

Και άρχισε τότε ένα παιγνίδι μεταξύ τους που κάθισε τον κ. Καθηγητή στον σκαμνί και την κωφάλαλη στην έδρα, κατά το οποίο ο έμπειρος και διαβασμένος παρακολουθούσε τον αδαή να πλέκει κατά βούληση τις αφηρημένες έννοιες, έχοντας σαν νήμα απλούς ήχους και συνδυασμούς που κανένα λεξικό δεν είχε προηγουμένως στοιχειοθετήσει. Με τρυφερή συγκατάβαση την είδε να χωρίζει εξ αρχής τον κόσμο σε πράγματα που σχετίζονταν είτε με τη ζωή είτε με τον θάνατο και από εκείνη τη βάση, να φτιάχνει μακριές νοηματικές αλυσίδες τις οποίες έσπαζε εισάγοντας ξάφνου μια λέξη από την αντίθετη κατηγορία. Ετσι, αντί να γράψει «θάλασσα», έγραφε ενίοτε «γιαλός», σπάζοντας την θανατίλα του «θα» που την τρόμαζε κι από κει «έπιανε» καινούργια θηλιά, πετώντας το βελόνι της σε άλλο λήμμα της γλώσσας, δραπετεύοντας από το «γυαλί», μέσα από το οποίο φανταζόταν ότι έβλεπε πράγματα που πριν δε μπορούσε να δει. Και πήγαινε έτσι για ώρες ολόκληρες, παίζοντας περισσότερο με τις λέξεις παρά μελετώντας τις.

Προχωρώντας και προοδεύοντας ο καθένας με τον τρόπο του, η μικρή αίθουσα του διδασκαλείου έγινε η φάτνη της πιο μυστηριακής γέννησης. Υψώνοντας ο καθένας τους συλλογισμούς του ολομόναχος, ξεπερνούσε κατά πολύ τη νοηματική κληρονομιά του Αμερικάνου, σε σημείο που να μπορούμε να πούμε ότι ο κ. Καθηγητής πέρασε από την αμηχανία τού πώς θα δίδασκε την κοπέλα απλές λέξεις στο δίλημμα, αν έπρεπε και πώς να φρενάρει αυτόν το νοητικό καλπασμό, έτσι ώστε το «ζωντανό» να μπορεί να συνεννοηθεί με τον υπόλοιπο κόσμο των «ζωντανών» κατά τον συνήθη τρόπο, ήγουν πώς θα περιόριζε το μυαλό της στην «καρδάρα», τα «λεφτά» και τα «ζα».

Και έχαιρε και ο κ. Καθηγητής ισιώνοντας την σπονδυλική του στήλη ξανά, προβάλλοντας το στέρνο του σθεναρά στο σιγανό σφύριγμα του Κολοβού. Αναπτερωμένος μειδιούσε κρυφά, ενθυμούμενος την ημέρα εκείνη που είχαν αναμετρηθεί οι δυο τους εις το ρείθρο της δημοσιάς, όπου ο «αγαπητικός» του θηλυκού πληθυσμού είχε αποθέσει την πραμάτεια του.

Η παντομίμα.

2006-09-14T23:28:00.000+03:00

Όλα τα μεγάλα καλοκαιρινά απογεύματα, μέχρις αργά που έπιανε πια η κρυάδα του φθινοπώρου, σκαρφαλωμένος στο τοιχάκι του παλιού χαλάσματος, την έβλεπε να ξετυλίγει μπροστά στα μάτια του τη περπατησιά του γέρου όπως εκείνος την είχε φανταστεί και μετά να βγάζει τη φωνή που έβγαλε η κόρη, έπειτα το γιο, τους χωριανούς έναν- έναν που προσέτρεξαν όταν απλώθηκε το νέο του φονικού. Κι επειδή δεν υπήρχε άλλος κανείς να τα κάνει ξεχωριστά ένα προς ένα, εκείνη τα υποδυόταν όλα, μασκαρεύοντας κάθε φορά το πρόσωπο, βάζοντας τη τσιγγάνικη τη φορεσιά, την ουρά του αλόγου για ψαρά μαλλιά, το κάρβουνο της φωτιάς για να γίνει πιο αγριωπό το μάτι. Δεν μάθαιναν ο ένας στον άλλον αλλά χρησίμευε ο καθένας για τον άλλον αυτό που δεν υπήρχε πουθενά. Για απάντηση του Κόσμου.

Κι έπειτα άλλαζαν θέσεις και έπιαναν άλλη ιστορία και ήταν ο άλλος τώρα θεατής, ο Κόσμος που έγνεφε «ναι» στο κατά πώς τον είχε ερμηνέψει ο καθένας τους.
Υπάρχει μεγαλύτερη ευτυχία από αυτή; Να σου γνέφει καταφατικά ο Κόσμος; Να στέκεις καταμεσής στους αέρηδες και να τον ερμηνεύεις ...

Φωτεινή σαν το στάχυ.

2006-08-04T22:22:00.000+03:00

-Δεν υπάρχει πλάσμα ζωντανό πάνω στη γης που να μη σκιρτά μπροστά στης Μάθησης τα δίχτυα. Αυτή είναι γυναίκα πλανεύτρα που μας τυλίγει με τα μπράτσα της από το καιρό ακόμη που μας ακουμπά η μάνα μας στη κούνια. Από κει αφήνουμε πρώτη φορά αναστεναγμό κορεσμού αφού έχουμε σφίξει πρώτα τα μικροσκοπικά μας δάκτυλα γύρω από τη θηλή του κόσμου. Τα βλέφαρα κλείνουν ζαλισμένα και όμοιος με σπάργανα, ένας λευκός κόμπος στις άκρες των χειλιών μαρτυρεί το πέρασμά μας από έναν κόσμο ηδονικό, όπου θα επανέλθουμε δεκάδες φορές στην κατοπινή μας ζωή σαν στιγμιαίοι επισκέπτες, εκπεσόντες άγγελοι, φτωχοί επαίτες.

Λοιπόν, τη κοινή τούτη μοίρα των θνητών ο διάβολος ο ίδιος την αναποδογύρισε μια και μοναδική φορά μπροστά στα έκπληκτα μάτια της Εύας, παρασύροντάς την μέχρι την είσοδο του Κάτω Κόσμου κι εκεί την άφησε ολομόναχη να διαλέξει αν θα ξαναγύριζε στο φως ή θα τρύπωνε στη σκοτεινή σπηλιά που ανοιγότανε μπροστά της. Η Γυναίκα δίστασε ένα μόνο λεπτό, όσο αρκεί δηλαδή για να ωχράνει η δύναμη και η δόξα που κατείχε μέχρις τότε στα χέρια της και μετά κάμπτοντας τη σπονδυλική της στήλη σαν αιλουροειδές, ενώθηκε με τις σκιές και τους ψιθύρους της μήτρας της που έκτοτε θα ήταν μοναδικός αφέντης της. Αν ήξερε εκείνη τη στιγμή πόσους πόνους θα δοκίμαζε με τούτη την επιλογή της, πιθανώς να προτιμούσε τα στάχυα και τα ηλιοτρόπια του Πάνω Κόσμου, όμως ποιος είπε ότι ο διάβολος δεν είναι φιλεύσπλαχνος αρκετά, ώστε να μη προσφέρει τη λήθη στους πιστούς του;

Η Εύα παρέμεινε εκεί μην αναγνωρίζοντας καν τους λυγμούς της Δήμητρας που όργωνε καθημερινά τη γης, προσπαθώντας να ανακαλύψει ένα ίχνος της, μια μικρή σχισμή απ όπου θα μπορούσε να τραβήξει έξω στο φως τη θυγατέρα της.

Αυτός είναι ο προαιώνιος κλαυθμός της Γυναίκας, κόρη μου, είπε μελιστάλαχτα η Γερόντισσα, διαλέγοντας προσεχτικά τις λέξεις της σα να φοβόταν την εντύπωση που θα μου έκαναν. Η αιώνια αιχμαλωσία της σε ανύποπτο χρόνο, μέσα στην υπόγεια υγρή πολιτεία, της οποίας τα τείχη δε θα μπορέσει ποτέ ο νους να πορθήσει. Πάντα μα πάντα, ακόμα και όταν δείχνει να κοιμάται βαθιά χωρίς κανέναν φρουρό στις επάλξεις, καμιά προδοσία, κανένας λιμός, κερκόπορτα δε θα βρεθεί ώστε να την διαφεντέψει επιτέλους ο νους. Αντίθετα αυτή, χίλιους τρόπους θα βρει να στείλει μυστικούς κατασκόπους όταν ο νους λάμπει στο στερέωμα σαν ήλιος χρυσός, να καταγράψει τις σκέψεις, να αλλάξει τις διαδρομές, λαβώνοντας μια μόνο μικρή τους άκρη που αρκεί για να εκτροχιαστούν ώστε να φωτίσουν πάλι την ίδια κι ο νους να σκοτεινιάσει. Φόβοι, ωδίνες, ποιος είπε ότι προέρχονται από τον Νου; Τα πάντα εκεί μέσα στο σκοτεινό της βυθό διαδραματίζονται και ο νους περιορίζεται μόνο στο να υφίσταται τις ισχυρές δονήσεις του σεισμού της.

Κοίτα πίσω σου. Μην αργείς, συνέχισε με μια αναπνοή. Πόσες γυναίκες πριν από σένα, όχι θνητές αλλά θεές δέχτηκαν να υπηρετήσουν την αβυσσαλέα ανάγκη τους, μες το σκοτάδι. Αφροδίτη του έρωτα, Ηρα της κλίνης, Δήμητρα της σποράς, Αρτεμις κυνηγός της τροφής, Εστία του προορισμού και ανάμεσά τους μόνο μια εγκεφαλική Αθηνά, γεννημένη όχι από μήτρα γυναίκας αλλά από νου αρσενικού! Τι κι αν θεές; Τι μπορούν να αντιτάξουν στον Αρη; Στον Ποσειδώνα που ελέγχει τις Θάλασσες, στη Φωτιά και το Σίδερο που δουλεύει ο Ηφαιστος, στον Κεραυνό που κρατά στο χέρι ο Δίας; Παραδόσου επιτέλους και σύχασε μέσα στη μοίρα σου!

Σήκωσα το χέρι μου μην αντέχοντας να ακούσω άλλα. Ενιωθα σαν τα λόγια της να με έπιαναν από το λαιμό στερώντας μου την ανάσα. Κατάλαβα ότι μου έλεγε μια αλήθεια. Για πρώτη φορά στάθηκα ικανή να ερμηνεύσω το ασήκωτο βάρος που πλάκωνε για χρόνια το στήθος μου και ασυναίσθητα έφερα το χέρι μου στο στέρνο σα να ήθελα να δω αν η περιοχή θα ανταποκρινόταν στο βάρος των λόγων της. Ακούμπησα δυνατά τη παλάμη μου και προς μεγάλη μου έκπληξη, ένιωσα τη πίεση του χεριού χαμηλά μέσα στα σπλάχνα μου, σαν εκεί μέσα να υπήρχε μια στρόφιγγα που ρύθμιζε το στοιχείο της ύπαρξής μου, το αίμα μου, τις ορμόνες μου, τα υγρά του κόλπου μου ακόμα και το ασπράδι των ματιών μου. Κυλίστηκα τότε βογκώντας στο χώμα σκίζοντας με τα νύχια τη σάρκα μου και κρατώντας στη χούφτα την ολοστρόγγυλη μήτρα μου, τη σήκωσα ψηλά σαν λαβωμένο θηρίο, σαν προμηθέας δεσμώτης που ήθελα να επιστρέψω τη φωτιά στους θεούς και να αναπαυθώ επιτέλους στο σκοτάδι που μου φαινόταν τόσο απόλυτα διαυγές όσο και το εκτυφλωτικό φως του Πάνω Κόσμου μα τα πρόσωπα των θεών κάγχαζαν μεριές- μεριές, καθώς εμφανίζονταν μέσα από τις αλλεπάλληλες αστραπές του νου, μέχρι που διπλώθηκα πια από τους πόνους κι έμεινα μισοπεθαμένη και λειψή να την παρατηρώ με διασταλμένες κόρες να κατρακυλά σαν πορφυρή πέτρα προς την όχθη της λίμνης που με κράταγε τόσο καιρό στον Κάτω Κόσμο.

Είμαι επιτέλους ελεύθερη σκέφτηκα. Πατεράδες, αδελφοί, γιοι, όλους αυτούς που εγώ γέννησα, κατρακυλούν τώρα προς την άκρη της λίμνης. Χωρίς αυτή τη ματωμένη μάζα έσπρωξα μακριά κάθε δεσμό αίματος και χωρίς αίμα κανένας άλλος δεσμός δε μπορεί να σταθεί μπροστά μου φραγμός. Επιτέλους μπορώ να επιτρέψω στο φως.

Και καταλάβαινα έτσι όπως ήμουν γερμένη, ότι μ αυτές τις σκέψεις με τρύπαγε ήδη με το δόρυ του το φως μα η λόγχη του ήταν επώδυνη επειδή ακριβώς δε διέθετα πλέον τη σκοτεινή πέτρα που λείαινε με δική της οδύνη όλες τις ωδίνες του κόσμου. Δεν υπήρχε λοιπόν ούτε κει πάνω λυτρωμός; Πού πήγαινα; Για πού με προόριζαν οι θεοί;

Αποκοιμήθηκα μέσα στον θρήνο και ήταν νομίζω πρώτη φορά που είδα τη Σουρεκλεμέ να βγάζει τη πελερίνα που ποτέ δεν αποχωριζόταν και να τη ρίχνει στους ώμους μου, σα να ήθελε να με προφυλάξει από τα απόκοσμα πλάσματα που έβγαζαν τα κεφάλια τους από τη λίμνη, έτοιμα να με ρουφήξουν πάλι στον Κάτω Κόσμο ακόμα και χωρίς μήτρα, μόνο και μόνο επειδή κάποτε τη φιλοξένησα μέσα μου, γεύτηκα τη φωτιά της, το σπαθί της, τους καρπούς της.

Η εγκατάσταση.

2006-07-15T01:57:00.001+03:00

Όταν βρέθηκε στη ησυχία της κάμαρης, ο καθηγητής πέρασε το χέρι του πάνω από το μέτωπο, ισιώνοντας τα μαλλιά του. Ήταν μια χαρακτηριστική του χειρονομία στην οποία κατέφευγε, όταν το μικρό τρεχαλητό στο στέρνο του σηματοδοτούσε το φόρτο των σκέψεων στο βάθος του εγκεφάλου του. Κοίταξε γύρω του, ακουμπώντας το βλέμμα πάνω στη λιτή επίπλωση- ένα χαμηλό κρεβάτι με σιδερένια πλάτη, βαμμένο άσπρο, ακουμπισμένο προσεχτικά στο λευκό των τοίχων, έτσι ώστε η παρουσία του να γίνεται αισθητή μόνο από τα δυο μπρούντζινα «κεφαλάκια» του, ένα σε κάθε μεριά, σαν μικρές υδρόγειοι που λαμπύριζαν μέσα στο καινούργιο του σύμπαν. Διαγωνίως, ένα μικρό λαβαμπό για τα χέρια, κι ένας καθρέφτης στερεωμένος -μάλλον καλά- στον τοίχο με δυο βίδες άσπρες κι αυτές, πιθανότατα από τον εξαιρετικό ζήλο του ελαιοχρωματιστή που είχε κρίνει σωστό να περάσει το πινέλο του παντού, ακόμα και στο καλώδιο που ένωνε τον λαμπτήρα της οροφής με το κρεβάτι του, απ όπου τραβώντας το κορδονέτο, είχες την πολυτέλεια να ανάψεις το φως, αν και ξαπλωμένος! Στο προσκέφαλο, ένα μικρό κομοδίνο "άρτι κατασκευασθέν", όπως πρόδιδε το άσπρο αβερνίκωτο ξύλο και το ρετσίνι που ερέθιζε ελαφρά τα ρουθούνια του. Το άνοιξε και με έκπληξη διαπίστωσε ότι μοναδικός του κάτοικος ήταν ένα στρογγυλό σιδερένιο αγγείο, ολόχρυσο και απαστράπτον, με ένα κομψό χερούλι που χανόταν μέσα στην παλάμη του. Τέτοια ήταν η προνοητικότητα των χωριανών λοιπόν, που είχαν φροντίσει και για τις βραδινές επείγουσες ανάγκες του; Αναστέναξε ελαφρά και με το δάκτυλο περασμένο στο καινούργιο αυτό δακτυλίδι, έπεσε με δύναμη στο κρεβάτι, θέλοντας να δοκιμάσει την αντοχή του. Φαινόταν ευτυχώς γερό. Το μπαμπακερό στρώμα άφηνε μια ελαφρά μυρωδιά που του θύμισε τα παιδικά του χρόνια, όταν έξανε το βαμβάκι παρέα με τους φίλους του στα φαρδιά χαγιάτια των σπιτιών του χωριού του, σαν οι μανάδες τους αποφάσιζαν να τους αγγαρέψουν κανονικά, ώστε να μη τριγυρνούν άσκοπα στο ποτάμι για βατράχια. Προσπάθησε να πάρει το νου του από κει. Η προηγούμενη ζωή του έπρεπε να σαρωθεί στη γωνία σα σκουπιδάκι. Γύρισε το βλέμμα ψάχνοντας για κάποια καινούργια « έκπληξη» αλλά το μικρό του γραφείο, βαλμένο καταμεσής στο δωμάτιο, ίσως από αμηχανία- διότι ένα άγνωστο αντικείμενο που κανείς δεν ορκίζεται για τον ακριβή προορισμό του, ποιος παίρνει την ευθύνη να το τοποθετήσει εδώ ή εκεί;- του εφάνη τελείως αθώο, μην έχοντας κανένα συρτάρι ή άλλο τι ντουλάπι. Μόνο γυμνή επιφάνεια, λουστραρισμένη καλά, ίσως με καμιά-δυο αγκίδες κρυμμένες καλά στην ανάποδή του. Το τράβηξε μπροστά στο ανοιχτό παράθυρο. Έβλεπε στον μεγάλο κάμπο. Έσυρε τη καρέκλα. Και θεώρησε πλέον με αυτές τις δυο κινήσεις, την εγκατάστασή του γεγονός ολοκληρωμένο και τελεσίδικο.

******************

Δεν ήταν σίγουρος από τι ξύπνησε. Ήταν ένας δισταχτικός κτύπος στη πόρτα ή ερχόταν από το σιδερένιο ρολόι, ακουμπισμένο από βραδύς στο κομοδίνο του;

Θα πρέπει να ήταν το πρώτο, γιατί μετά από ένα λεπτό άκουσε ελαφρά βήματα να απομακρύνονται. Κάτι σαν χαρτί κύλησε κάτω από τη μικρή χαραμάδα της πόρτας που του ξένισε τη περιέργεια να δει ποιος ήταν ο μικρός τούτος ανάλαφρος Ερμής.

Ήταν τσακισμένο πολλές φορές, σα να είχε έλθει στο κατώφλι του φυλαγμένο μέσα σε μια μικρή υγρή χούφτα ή καταχωνιασμένο καλά στη τσέπη γιατί κρατούσε ακόμα τη ζεστάδα τους και ένα ελαφρύ γύρισμα στις γωνίες. Κρατώντας το ακόμα, προχώρησε ξυπόλητος προς την μεσόπορτα. Φαίνεται ο άγνωστος αγγελιοφόρος είχε μετακινηθεί με τον ίδιο αθόρυβο τρόπο, στη διπλανή αίθουσα με την οποία επικοινωνούσε η κάμαρή του, βγάζοντας στο διδασκαλείο του.

Γυρίζοντας την πετούγια τον αντίκρίσε. Ήταν ένα κορίτσι μετρίου αναστήματος που περνούσε πάνω από τα ανοιχτά τζαμιλίκια, ξανά και ξανά, τσαλακωμένη εφημερίδα, αφαιρώντας με περισσή φροντίδα, ανύπαρκτη βρόμα που κατά την εκτίμησή του μάλλον, έπρεπε οπωσδήποτε να φανεί πάνω στο διπλωμένο χαρτί. Το τζάμι στρίγκλιζε κάτω από το ανελέητο πέρα- δώθε του χεριού ενώ τα χείλη του κοριτσιού φαίνονταν να ακολουθούν αυτό το ρυθμό, σουφρώνοντας και στραβώνοντας διαδοχικά σα να μιλούσε. Ωστόσο κανείς ήχος δεν έβγαινε. Το κορμί λυγερό σαν κλαρί, ανασηκωνόταν αθόρυβα πάνω στα λευκά πέλματα, αποκαλύπτοντας δυο λεπτότατους αστραγάλους και πατούσες ελεύθερες, πουδραρισμένες ελαφρά από τη σκόνη του δρόμου. Ήταν ξυπόλητη ωσάν και τον ίδιο. Δεν φαινόταν να τον είχε αντιληφθεί και έμεινε εκεί να παρατηρεί τη περίεργη φορεσιά της, ένα μείγμα γυναικείας περιβολής από πτυχές φούστας που φουρφούριζαν όσο τους επέτρεπε, ένα φθαρμένο ανδρικό σακάκι με γυρισμένα μανίκια. Το μαντήλι της χαλαρωμένο από το νεύρο των κινήσεων, είχε πέσει προς τα πίσω και ο όγκος των μαλλιών ακουμπούσε ελεύθερος πάνω στους ώμους, καταλήγοντας σε δυο γερές πλεξούδες και μερικά τσουλούφια σαν φλόγες φωτιάς που χόρευαν στον πρωινό άνεμο.

Συνειδητοποιώντας ότι η εμφάνισή του δεν ήταν ευπρεπής ώστε να προχωρήσει στην αίθουσα, αποπειράθηκε να κλείσει τη πόρτα υποχωρώντας αθόρυβα στη κάμαρή του. Ωστόσο το αεράκι από τα ανοιχτά παράθυρα έκλεισε με δύναμη πίσω του τη πόρτα, προξενώντας ένα αδιόρατο κύμα ρεύματος που κτύπησε τη μικρή ιέρεια της καθαριότητας. Στράφηκε απότομα προς το μέρος του, σαν να είχε ερμηνεύσει στο ελάχιστο διάστημα που μεσολάβησε, τι σήμαινε η δροσερή αύρα που την τύλιξε. Με που τον είδε κοκάλωσε. Τα χέρια ακινητοποιήθηκαν σε μια ελαφρά έκταση, σαν ανοιχτές φτερούγες πουλιού που ετοιμάζεται να πετάξει στο στερέωμα. Έμεινε εκεί ελάχιστα δευτερόλεπτα, όσο αρκούσε για να απλωθεί ανάμεσα στα μάτια τους μια τεντωμένη γέφυρα. Μετά τα μικροσκοπικά πέλματα ταλαντεύτηκαν στην προσπάθειά τους να στηρίξουν το κορμί, το πόδι λύγισε παρασύροντας το κουβά, το νερό χύθηκε με βρόντο στο ξύλινο πάτωμα και το παιδί επιτέλους πήδηξε στο δάπεδο της αυλής, σκάζοντάς το προς την εκκλησιά και τον υπόλοιπο κόσμο των ενηλίκων.

Ήταν η Μανού, λοιπόν. Το πλάσμα που γέννησε όλη τούτη την ιστορία. Σήκωσε το ένα κουβαράκι, το ξετύλιξε και κατά το συνήθειό του άρχισε να διαβάζει τη τσαλακωμένη σελίδα. Όπου και να έβρισκε τυπωμένο χαρτί το ίδιο θα έκανε. Ωστόσο ήταν η πρώτη φορά που συναντούσε φθόγγους πάνω σε πατσαβούρι πλυσίματος. Έμεινε να το σκέφτεται αυτό, παρατηρώντας με ενδιαφέρον ερευνητή τις κομμένες φράσεις, τις ψαλιδισμένες λέξεις και τα νοτισμένα σκόρπια νοήματα πάνω στη μικρή επιφάνεια. Το μόνο που παρέμενε ευανάγνωστο ήταν οι τίτλοι με τα παχιά γράμματα αλλά κι αυτοί περιορίζονταν σε νέα ασήμαντα που δεν του κέντριζαν το ενδιαφέρον. Έπαιξε λίγο ακόμα μαζί τους, προσπαθώντας να πετύχει κάποιον συνδυασμό. Ένα μικρό χελιδόνι τιτίβιζε ελαφρά στο μυαλό του. Σηκώνοντας τα μάτια, το είδε να κτυπά τρομοκρατημένο στα τζάμια μη βλέποντας την έξοδο προς το ανοιχτό παράθυρο. Θυμήθηκε ξαφνικά το χαρτί που η Μανού είχε σπρώξει το πρωί στη χαραμάδα της πόρτας του. Το ξεδίπλωσε προσεχτικά και διάβασε. Η Μανού ήταν η μικρή καθαρίστρια της κάμαρης και του διδασκαλείου του. Κάθε πρωί θα του έφερνε κατσικίσιο γάλα. Θα πρόσεχε τη πλύση του. Ο, τι άλλο ήθελε δεν είχε παρά να την ειδοποιήσει και εκείνη θα το φρόντιζε κατά πώς έπρεπε. Το δίπλωσε ξανά και δαγκώθηκε. Η παπαδιά είχε πάλι βάλει το χεράκι της κατά πώς του είχε πει στο γράμμα του ο δάσκαλος. Ετούτος όμως είχε τα δικά του σχέδια. Τα δικά του οράματα.

Είχε αφήσει το τόπο του ακολουθώντας τα. Άλλο τι παράπονο δεν είχε από τη μικρή του κωμόπολη. Γιος τσαγκάρη δεν ήταν ούτε από τους από πάνω ούτε από τους από κάτω. Ίσως μόνο το επάγγελμα του πατέρα του να του είχε ανοίξει στο μυαλό μια μικρή πιθανότητα για μακρινούς δρόμους. Βλέποντάς τον ολημερίς, συχνά με το φως της λάμπας να επισκευάζει παπούτσια που οι άνθρωποι του έφερναν σχεδόν με ευλάβεια να επιδιορθώσει, είχε σχηματίσει από νωρίς τη ιδέα μιας μυστηριώδους σύνδεσης ανάμεσα στα παπούτσια και το χαρακτήρα των ανθρώπων. Άνθρωποι σφιχτοί και υποχόνδριοι άφηναν πάντα πάνω στο τραπεζάκι του πατέρα του, παπούτσια καθαρά, σχεδόν ολοκαίνουργια, με την εντολή να στερεωθεί ένα μικρό καρφάκι καλύτερα ή να ανοίξουν λίγο στο καλαπόδι στη περιοχή των δακτύλων για να εξασφαλίσουν ίσως περισσότερη άνεση στο κόσμο που προορίζονταν να περπατήσουν. Στέκονταν στο ράφι ακόμα και μετά την επέμβαση του τσαγκάρη πατέρα του, σφιχτά και τεντωμένα σαν τους κατόχους τους, όπως ακριβώς και το στομάχι και τα χείλη, η ραχοκοκαλιά και ο λαιμός τους. Άνθρωποι γκρινιάρηδες, αληθινή συμφορά να τους συναντήσεις στο δρόμο σου, έφερναν παπούτσια στραβομουτσουνιασμένα, σαν στραβοχυμένα πρόσωπα. Οι νευρικοί πάλι πετούσαν στο πάγκο παπούτσια που έγερναν τη μια πάντα, με φαγωμένες μύτες και τακούνια λες και οι κάτοχοί τους τα μασουλούσαν. Ανάμεσα όμως στο σωρό, ξεχώριζαν μερικά ζεύγη μαλακά και εύκαμπτα που περνούσαν απαρατήρητα όπως ακριβώς και οι άνθρωποι που τα φορούσαν.

Του πατέρα του πρόβαλλαν κάτω από τη ποδιά σα μικρά σουβλιά.
Του άρεσε να παρατηρεί τις μύτες τους, ανασηκωμένες ελαφρά σαν μικρά τσιγκέλια λες για να κρεμούν από κει οι πελάτες τις απαιτήσεις τους. Ήταν ένα είδος οχυρωματικού έργου πριν συμφωνηθεί μαζί τους ποια βελτίωση θα μπορούσε να επιφέρει η κόλλα και το βελόνι του. Σόλα, τακούνι, καρφιά, λουράκια, πετσάκια, μπιχλιμπίδια, όλα τα όριζε και τα τιθάσευε. Εκτός από το σχήμα που ακολουθούσε με το καιρό το ίχνος του ποδιού.

Γιατί τα σκεπτόταν τώρα όλα τούτα και δη μέσα στο διδασκαλείο του; Ξυπόλητος! Ω, ναι! Ένιωθε το σανίδι κάτω από το πέλμα του. Ένα δυο σκλήθρες ορθωμένες με τις οποίες κρυφόπαιζε ακανθώνοντας ελαφρά τις πατούσες του. Τα λιγοστά έδρανα σε τίποτα δε του θύμιζαν τάξη. Ούτε ο μικρός μαυροπίνακας. Τι μπορούσε να χωρέσει; Σηκώθηκε και έκλεισε με ορμή τα παραθυρόφυλλα. Η αίθουσα σκοτείνιασε κλείνοντας έξω τον ήλιο. Τα άνοιξε πάλι. Πλημμύρισε φως. Τα ξανάκλεισε παίζοντας ασυναίσθητα με μια εικόνα στο βάθος του μυαλού του: το δροσερό αμφιθέατρο της πρωτεύουσας. Με τα μεγάλα ανοιχτά παραθυρόφυλλα. Τις τραβηγμένες κουρτίνες που σκοτείνιαζαν το χώρο το καιρό των εξετάσεων. Είχε περάσει ένας αιώνας του φάνηκε από τότε. Νεαρός φοιτητής. Τώρα στη αρχή της τέταρτης δεκαετίας της ζωής του.

Σα μεθυσμένος πήγαινε. Ρούφαγε σαν το σφουγγάρι. Χωνόταν μες τα βιβλία. Ξέχασε τα καθημερινά, βυθίστηκε σε μια αναζήτηση όμοια μ εκείνη των πουλιών που αναζητούν τροφή.

Μια φορά έπρεπε να παρουσιάσει μια εργασία στο κοινό. Γιατί κοινό ήταν. Σαν ηθοποιός στην πρεμιέρα του, είχε σταθεί στο βήμα με τις σημειώσεις και εκατοντάδες όπως νόμισε μάτια, να τον κοιτούν. Να κρέμονται από τα χείλη του. Άρχισε να μιλά, χωρίς ν ακούει τι έλεγε. Να απαγγέλλει τις ατάκες από τον ρόλο του που είχε αποστηθίσει. Παρακαλούσε τα χείλη του να τον προλάβουν. Να τα θυμηθούν όλα. Είχε μια μικρή ρυτίδα ανάμεσα στα φρύδια. Και τα χείλη του τα ένιωθε ξερά. Η γλώσσα προσπαθούσε μάταια, να τα υγράνει. Ξεπεταγόταν σαν ροζ φιδάκι πάνω σε ξεραμένα φύλλα. Δεν ήταν λοιπόν καλός ομιλητής!

Μετά από αυτό άρχισε να τους παρατηρεί. Τα χείλη των καλών ομιλητών πρόφεραν αργά. Ανοιγόκλειναν με στόμφο προφέροντας καθαρά τις λέξεις. Εδώ τραβούσαν το τελευταίο φωνήεν για να υπογραμμίσουν, εκεί πήγαιναν συλλαβιστά να τονίσουν μια ιδέα. Ταυτόχρονα επιστράτευαν τα μάτια. Οι κόρες των βολβών στριμώχνονταν στην άκρη. Βουτούσαν στο μυαλό. Διάβαζαν εκεί βιαστικά τις πληροφορίες κι από κει έστελναν στη γλώσσα νέο υλικό. Η φωνή καθυστερούσε την ολοκλήρωση της σκέψης, για μια μετέωρη λευκή στιγμή που ξέπλενε τον συλλογισμό και μετά ξεχυνόταν σε νέες εξηγήσεις.

Τα χείλη των κακών ομιλητών ήταν μια τραγωδία. Βιαστικά, κατακλυσμιαία. Αδέξια σταματούσαν. Άνοιγαν μια παρένθεση. Ξεχνούσαν να την κλείσουν. Η φωνή έφτανε στ αυτιά σαν κουτσομπολιό, σαν διαρκές τιτίβισμα σαχλών πουλιών. Τα μάτια τους θύμιζαν στρογγυλές κουμπότρυπες πάνω σε χαλαρό κουστούμι. Κοίταζαν κάπου στο βάθος, αποφεύγοντας το βλέμμα. Πρόσωπα άψυχα από τη στείρα μελέτη που είχαν απορροφήσει σα στυπόχαρτο, πυκνογραμμένες σελίδες χονδρών τόμων ως τις πιο ψιλές και ασήμαντες υποσημειώσεις. Αναπαρήγαν ύστερα ξερά μπροστά στο ακροατήριο μια ανιαρή εκπομπή!

Ωστόσο ποτέ του δεν είχε βαρεθεί με τους κακούς ομιλητές. Χάρη σ αυτούς, έμαθε να παρατηρεί. Είχε ένα τέχνασμα: αφηνόταν την ώρα που μιλούσαν. Για κείνον τότε γίνονταν πιο σημαντικά το ανοιγόκλεινα της πίσω πόρτας, τα σιγανά βήματα μιας αργοπορημένης φοιτήτριας, ο θόρυβος ενός βιβλίου που έπεφτε στο δάπεδο, το ρυθμικό γύρισμα της σελίδας, το μικρό κυκλικό αποτύπωμα του σπόγγου πάνω στην έδρα.

Σαν θεατής σε ταινία βωβού κινηματογράφου, του άρεσε να παρατηρεί τους μορφασμούς. Οι μορφασμοί ήταν ολόκληρη επιστήμη! Ο καθηγητής φερ ειπέιν, μ ένα μικρό ειρωνικό τράβηγμα των χειλιών προς το πλάι, μπορούσε να στείλει μια προφανή απάντηση σ ένα άτοπο ερώτημα, ολόκληρο πρόβλημα στο θολωμένο μυαλό ενός φοιτητή, λίγο χαμένου μέσα στον κυκεώνα των σημειώσεων. Ένα βλέμμα σαν αστραπιαίο αγκάλιασμα, μπορούσε ν απλώσει μια κρεμαστή γέφυρα στιγμιαίας πνευματικής επαφής, ανάμεσα στην έδρα και τα έδρανα

Και τώρα ήταν για μια ακόμα φορά ομιλητής. Ένιωθε ήδη τη μικρή ρυτίδα ανάμεσα στα φρύδια. Τον καλούσε το μικρό του ακροατήριο. Ήταν όλα αρσενικά. Δυο τρία κορίτσια μόνο. Αλλά πάνω απ όλα, ήταν τα τσιγκανάκια. Και η Μανού. Αν μπορούσε να μεταδώσει έστω τη μισή σπίθα από αυτή που ένιωθε μέσα στη ψυχή του, θα συναντούσε τον Αμερικάνο ασπροπρόσωπος στην άλλη ζωή. Κοίταξε τον μαυροπίνακα και τον φαντάστηκε γεμάτο μικρά άσπρα τσιγκελωτά γράμματα. Κάθε μικρή ουρά που θα τραβούσε στο τελείωμα των φθόγγων θα λειτουργούσε σίγουρα στο κεφάλι των μικρών μαθητών του σαν τις τσιγκελωτές μύτες των παπουτσιών του πατέρα του. Ησύχασε κάπως με αυτή τη σκέψη και πήρε να παρατηρεί τα δάκτυλα των ποδιών του. Ήταν άχαρα απλωμένα πάνω στο γυμνό σανίδι μη διαθέτοντας την ελάχιστη καμάρα.

Με μεγάλες απλωσιές γύρισε στη κάμαρη κλείνοντας πίσω του δυνατά τη πόρτα. Βρόντηξε και την ξανάνοιξε αφήνοντάς την μισάνοιχτη. Μια μισάνοιχτη πόρτα στα νέα του καθήκοντα. Την υπόλοιπη μέρα ασχολήθηκε με τους αρχαίους του. Δε ξέχασε να ξεχωρίσει τα παπούτσια που θα φορούσε την επόμενη. Ήταν εξαιρετικής σημασίας. Οι περισσότεροι μαθητές του θα έρχονταν προφανώς, ξυπόλητοι.

Ο καθηγητής.

2006-07-06T01:15:00.000+03:00

O κύριος Καθηγητής εμφανίστηκε στο χωριό τελείως απρόσμενα, τη στιγμή που όλοι είχαν χάσει κάθε ελπίδα.. Πρώτος τον αντελήφθη ο Γύφτος ο Καρβουνιάρης, ο ίδιος εκείνος που είχε περιμαζέψει τη Μανού, μικρή κοπελούδα. Είχε σταθεί είπε, καταμεσής στο δρόμο απότομα, ξεπροβάλλοντας μέσα από μια συστάδα δένδρων. Να ήταν άραγε σημάδι και τούτο, από κείνα που γυροφέρνανε το στήθος της Σουρεκλεμέ, δαγκώνοντάς της το κόρφο; Το άλογο είχε τρομάξει και ο Γύφτος είχε βάλει όλη του τη μαεστρία στα γκέμια, αναγκάζοντάς το να κοκαλώσει σηκώνοντας τα δυο του πόδια στον αέρα.

Γεγονός είναι, ότι με τον ίδιο τρόπο ξεφύτρωσε και τούτος μέσα από τα χωράφια, σαν άσπρο σημάδι που ολοένα μεγάλωνε, μέχρις που ήλθε και πήρε τη μορφή ενός νεαρού άνδρα μέσα σε ένα ανοιχτόχρωμο, ταλαιπωρημένο κουστούμι. Στα χέρια του δεν κρατούσε τίποτις άλλο, εξόν ένα μικρό βαλιτσάκι που ίσα θα χώραγε ένα- δυο αλλαξιές και ίσως λίγα χρειαζούμενα. Ηταν φανερά ταλαιπωρημένος, σα να είχε χάσει το δρόμο του και οι μύτες των μαύρων παπουτσιών του- παπούτσια λεπτά ωσάν της πόλης, «σκαρπίνια» που τα λέγανε οι χωριάτες μισοχαμογελώντας, - έφεραν ένα πηχτό στρώμα λεπτής σκόνης, τόσο που να μοιάζουν «μπρούκλικα».

Ο Γύφτος εκείνη την ώρα δεν έκανε τίποτα παρ εκτός να κάθεται εις την καρότσα του, γυρίζοντας από το νταμάρι με τη ντόπια πέτρα. Την είχε φορτώσει για τα καλά και ξεφύσαινε τώρα σαν ατμομηχανή, σκουπίζοντας συνεχώς τον ιδρώτα με το φαρδύ μαντήλι του, μέσα στη κάψα της ημέρας. Ηταν ένα περίεργο θέαμα. Το παλιό κάρο έφερε ακόμα την ανάμνηση του κάρβουνου ακέραια. Είχε ποτίσει για τα καλά και το ταλαιπωρημένο σανίδι της καρότσας έμοιαζε σαν καψαλισμένο από φωτιά. Η καρβουνίλα δεν έφευγε με τίποτις, παρά τα χρόνια που είχαν μεσολαβήσει από το καιρό του καρβουνιάρικου. Μάταια το νέο του επάγγελμα προσπαθούσε να δώσει μια πιο ανοιχτόχρωμη χροιά στα πράγματα. Νόμιζε κανείς και τα πνευμόνια του τουμπανισμένα από εκείνη τη παλιά μαύρη σκόνη, εις τρόπο που κάθε του ανάσα να σπρώχνει μακριά την αντίζηλό της, την άσπρη της πέτρας που θαρρείς τη φοβότανε και υποχωρούσε από τις χούφτες και το πρόσωπο, αποκαλύπτοντας ξανά τον ιστό τους κατάμαυρο.

Ο Γύφτος ανακάθισε έκπληκτος. Ανθρωπο μέσα σε εκείνο το άδειο τοπίο δεν περίμενε να δει να έρχεται από πουθενά και προς στιγμή φοβήθηκε μην ήταν κανείς από κείνους τους απεσταλμένους της Πολιτείας που κατά καιρούς, εμφανίζονταν με τις μεζούρες και τα άλλα περίεργα όργανα, να εμβαθύνουν στα μυστικά του βάλτου, της κοίτης του ποταμού και τα τοιαύτα, κάθε φορά που το απαιτούσε η ανάγκη από κανέναν ντόπιο βουλευτή, καλά βολεμένο στην πολυθρόνα του, αίφνης όμως ανάστατον, «καθότι» πλησίαζαν οι εκλογές και έπρεπε συντόμως να ανανεωθούν τα κιτάπια των ψήφων. Τούτα τα αναμασούσε ο Γύφτος ο καρβουνιάρης αυτολεξεί , κατά πώς τα είχε πει στο καφενείο του Φώτη, ο Πρόεδρος που ήταν άνθρωπος φωτισμένος και ήξερε να φροντίζει τα συμφέροντά ολουνών μαζί και τα δικά του. Μερμήγκιαζαν στο κεφάλι του και τα έβρισκε σε τούτη τη περίσταση, ακόμα πιο σωστά, με αποτέλεσμα να περνά το μαντήλι του ξανά και ξανά από το μέτωπο, τελείως στεγνό πλέον και κατάμαυρο.

Πώς να τα σιγουρέψεις τα πράγματα; Μπορεί κανείς να βρει τον μπελά του εκεί που δεν συντρέχει λόγος. Καλές οι έρευνες ολούθε στο τόπο, αρκεί να μην επηρέαζαν στο τόσο τις δικές τους, «καθότι» και πάλι, όλοι τούτοι οι κουστουμάτοι της Πολιτείας, οι γραμματιζούμενοι, το είχαν φαίνεται τάμα, πάνω στο ζήλο της εργασίας τους να φέρνουν στο φως άθελά τους και πράγματα που δεν βόλευαν καθόλου τον τόπο. Σάμπως έτσι δεν την έπαθε και ο Βοσκός, ο Σούρτης που έβοσκε τα πρόβατα κατά πε τα αρχαία, ώστε να το τραβούν συμπούπουλο μετά και αυτόν και τους έξι γιους του στο δικαστή «ως μη συμμορφωθέντα»;

Και δεν ήταν καιρός βέβαια να αλλάζει εκ νέου το επάγγελμα και οπωσδήποτε το βάρος θα ήταν αβάσταχτο. Από καρβουνιάρης, πετράς και από πετράς τι; Μέσιαζε η ζωή του και άλλη ευκαιρία δεν έδινε. Σε τούτο το «καθότι» ο γύφτος ένιωσε το μέτωπό του να παγώνει. Εσυρε λοιπόν τη κουβέρτα τη χακί- μια παλιά κουβέρτα που είχε κρατήσει από το στρατό, όλο τρύπες από τους ποντικούς της αποθήκης και τα καρφιά της καρότσας - και σκέπασε το «εμπόρευμα», στρίβοντας με νευρικά δάχτυλα το τσιγάρο του. Να φύγει έτσι κι αλλιώς, δεν προλάβαινε και από την άλλη, ήταν που τον έτρωγε και η περιέργεια, τρομάρα του.

Ο καθηγητής από τη πλευρά του με το που αντίκρισε τον Γύφτο ένιωσε την ημέρα του να βαίνει προς το καλύτερο. Ακούγοντας από μακριά τον περιοδικό κτύπο της πέτρας καθώς ο Γύφτος τη πετούσε στη καρότσα φορτώνοντάς την, αναθάρρησε. Και το διάβολο τον ίδιο να συναντούσε εξ άλλου εκείνη τη στιγμή, το ίδιο θα χαιρόταν, αρκεί να του έδινε την σωστή πληροφορία για το κατά που έπιανε ο δρόμος για το Θεριό. Πόσο μάλλον τούτος που του φαινόταν απλός γύφτος. Διότι μα την μανία που τον έπιανε ώρες-ώρες με τις μελέτες και τις έρευνές του, αντί να ακολουθήσει πιστά τις οδηγίες ώστε να βγει στο χωριό, είχε στρίψει κατά πού είχε διαβάσει ότι θα βρει τα αρχαία. Αντί όμως αρχαία μετά από αρκετή πεζοπορία και δη φορτωμένος και ακάλυπτος τη κεφαλή, είχε βρεθεί πίσω από το νταμάρι όπου δούλευε ο γύφτος. Ακολουθώντας λοιπόν την ηχώ είχε κατορθώσει μετά από δέκα λεπτά να τον εντοπίσει στον ορίζοντα και ιδού τώρα που τον πλησίαζε γεμάτος προσμονή και ελπίδα.

Κατ αυτό το τρόπο έγιναν λοιπόν τα πράγματα και ενώ το χωριό τον περίμενε να φτάσει με το λεωφορείο, σημαιοστολισμένο, με τους προύχοντες εις παράταξη μπροστά από το γραφείο της κοινότητας και το καφενείο του Φώτη φρεσκο μπογιατισμένο και πλυμένο απ άκρη εις άκρη, ο κύριος Καθηγητής έκανε τελικά την είσοδό του στο χωριό πάνω στη καρότσα, καθισμένος δίπλα στον Γύφτο.

Οι πέτρες χοροπηδούσαν πάνω της, σκεπάζοντας τα επιφωνήματα έκπληξης και ο καθείς είδε τον κύριο Καθηγητή να κατεβαίνει από τη καψαλιασμένη καρότσα φανερά καταπτοημένος με ένα τεράστιο αποτύπωμα στο σακάκι του, ένα μείγμα θρυμματισμένης πέτρας και καρβουνόσκονης που είχε αναδυθεί μυστηριωδώς από τις χαραμάδες. Η Σουρεκλεμέ είπε ότι της εφάνη όταν τον είδε έτσι σταμπαρισμένο, σαν εκείνο το παιγνίδι που έπαιζαν τα παιδιά με τη στάχτη στο παραγώνι: τον «μουντζούρη».

Παρ όλα τούτα, τα απρόσμενα – εις τα οποία ούτε λόγος, οι Θεριανοί είχαν συνηθίσει- τόση ήταν η επιθυμία αλλά και η περιέργεια να δουν το τι ακριβώς θα συνέβαινε, όταν θα πραγματοποιείτο επί τέλους το «σχέδιο» του Αμερικάνου, που ευθύς έχοντας το ένα αυτί αρκούντως ανοιχτό στις εξηγήσεις του Γύφτου και το άλλο καλά τεταμένο, ώστε να αρπάξουν στον αέρα τις πρώτες κουβέντες του κυρίου Καθηγητή, οι χωριανοί κινήθηκαν προς τα εμπρός ως ένα σώμα, με σκοπό να εκτελέσουν κατά γράμμα το πρόγραμμα της υποδοχής. Εκείνο που προείχε τη παρούσα στιγμή, ήταν να πάρουν τον εγγράμματο τούτο άνθρωπο ο καθείς με το μέρος του. Ηγουν οι χωριανοί να φανούν ότι γνώριζαν ολίγον από γράμματα και οι τσιγγάνοι να φανούν ολίγον καθαρότεροι. Προς τούτο, οι μεν είχαν σπρώξει μπροστά- μπροστά τον Πρόεδρο της κοινότητας, τον παπά και τον δάσκαλο και οι τσιγγάνοι τα παιδιά τους κουρεμένα από βραδύς με τη ψιλή, με τα δοντάκια τους έτσι κι αλλιώς κάτασπρα και τα νύχια κομμένα σύρριζα.

Διότι πολύ πριν εκείνη τη σπουδαία μέρα όπου διαδόθηκε από στόμα σε στόμα, ότι ο κύριος Καθηγητής επιτέλους είχε βρεθεί, οι χωριανοί που στην αρχή είχαν αγανακτήσει με το χαρτί του Αμερικάνου, όταν είδαν τα έργα να προχωρούν κα να διαμορφώνεται ο σκελετός του διδασκαλείου, έσπευσαν να λάβουν μερίδιο από τη επικείμενη λειτουργία του. Αφού δεν είχαν κατορθώσει να βάλουν στο χέρι το παρά του συμπατριώτη τους όσο ζούσε - μιας και ο μερελός τον είχε διαθέσει σε τέτοιους γελοίους, «κοινωφελείς σκοπούς», όπως τους ονομάτιζε το χαρτί του - θα φρόντιζαν κι αυτοί τώρα που ήταν ακίνδυνος δυο μέτρα κάτω από τη γη, να επωφεληθούν όσο μπορούσαν και να στρέψουν το έργο κατά το δικός τους όφελος, που ήταν να ευνοήσουν, εις πείσμα του, τα δικά τους τα παιδιά .

Την αρχή την έκανε η παπαδιά που έστειλε κανά-δυο φορές τα πρόσφορα της λειτουργιάς για να κολατσίσουν οι εργάτες και όλο το χωριό εθαύμασε το πώς η ενάρετη τούτη γυνή το έκαμε τέτοιο πράγμα, αφού όλοι την γνώριζαν τη τσιγγουνιά της. Τι ήταν να το κάμει; Δεύτερος στη σειρά προσχώρησε ο κοινοτάρχης που διέθεσε ένα φόρτωμα ξύλα για τη θέρμανσή του, αφού τα συνταίριαξε καλά πρώτα με τον αγροφύλακα. Ο βοσκός ο Σούρτης έσφαξε και έστειλε. Ο δάσκαλος ήταν επί ποδός ολημερίς, παραμελώντας επιμελώς τη ξεκούρασή του και αρκετοί πιο ταπεινοί, άρμεξαν και αυτοί ή έστειλαν από τα μποστάνια τους. Η αλήθεια είναι, ότι το κουτοπόνηρο μυαλό τους γεννούσε αυτή τη γενναιοδωρία για να βγάλουν από τη μέση τους τσιγγάνους που δεν «έστελναν» τίποτα παρά τα μυξιάρικά τους, να παρατηρούν και να προλαβαίνουν τα μαντάτα στις μανάδες τους που ανακάτευαν το καζάνι με τη σούπα.

Και όπως γινόταν πάντα, απ όλη αυτή τη φασαρία που αρχινούσε νωρίς το πρωί και τελείωνε τη δύση του ηλίου, η Μανού σήκωσε το μεγαλύτερο φορτίο. Διότι με όλα τούτα τα ανέλπιστα που έκαμαν τους εργάτες ευτυχείς, η Μανού έκαμε και δυο και τρεις φορές τον ίδιο δρόμο, κουβαλώντας τα πεσκέσια με τον Κολοβό σταθερά δίπλα της να την προστρέχει. Αν κουβαλούσε κόκορα σφαχτό, άνοιγε τα χέρια του να κάμει ότι πετά τρομαγμένος στη αυλή για να ξεφύγει το μαχαίρι, αν ήταν κάτι πιο μικρό έκανε γκριμάτσα μιμούμενος τα μούτρα των εργατών για τη τσιγκουνιά κι αν ήταν σταφύλι γυρόφερνε το κοφίνι τσιμπώντας ρόγες ολούθε, κάνοντας τη Μανού να ξεφωνίζει . Τις περισσότερες φορές όμως, έκοβαν κατά το χάλασμα και το πεσκέσι έφτανε λειψό, αφού έμεναν εκεί ώρα πολλή χαζεύοντας τα τσιγκανέικα.

Κατά το τέλος του φθινοπώρου, αργά τον Οκτώβρη που αρχίζουν να καπνίζουν οι καμινάδες, το κτίσμα ήταν έτοιμο, μόνο οι μαθητές έλλειπαν κατά πως το είχε προβλέψει ο παπάς . Και βεβαίως ο καθηγητής για να τους αναλάβει. Οι χωριανοί άρχισαν να γκρινιάζουν στο δάσκαλο όπου δεν υπήρχαν μαθητές να κινηθούν πιότερο τα μαγαζιά τους. Κανά δυο χήρες τον σταμάτησαν στο δρόμο και τον κατηγόρησαν ανοιχτά για τα έξοδα του ασβέστη που πέρασαν στις κάμαρες. Του είπαν ότι ήταν φτωχές γυναίκες και ότι έπρεπε άλλη φορά να προσέχει τα λόγια του αν ήταν να τις ξεγελά έτσι και να ξοδεύουν εξ αιτίας του και αυτά που είχαν.

Αλλιώς λοιπόν, του είχαν έλθει τα πράγματα του δάσκαλου και κει που περίμενε να κρατήσει τους παλιούς μαθητές που τελείωναν τη τελευταία τάξη, του έφευγαν και τούτοι, μιας και κι εκείνο που έλειπε εξ αρχής, δεν ήταν η αίθουσα αλλά ο άνθρωπος που θα μπορούσε να πείσει τους πατεράδες τους να τους πάρει από τα χωράφια για κανένα δυο γράμματα παραπάνω. Δε τα είχε υπολογίσει καλά. Τα μυαλά αυτών των ανθρώπων ήταν αργά σαν των ζωντανών που καβαλίκευαν και τους μισθούς του καθηγητή καλά θα έκαμε να τους ξεχάσει για πάντα. Μη και τον δικό του να μην έχανε από τη βαρυγκώμια.

Το διδασκαλείο παρέμενε κλειστό. Οι μοναδικοί μαθητές που υπήρχαν ήταν σαν ήλθε η άνοιξη, τα χελιδόνια που έκτιζαν φωλιές κάτω από τα φρεσκοβαλμένα κεραμίδια του, τα περιστέρια που τα κουτσούλαγαν και ο γκιώνης που λαλούσε τις νύχτες.

Πάνω στη σφίξη της ανάγκης, ο δάσκαλος θυμήθηκε τον εξάδελφο. Κρατούσε από άλλα μέρη, συγγενής μακρινός, κομμάτι μονόχνωτος και απόμακρος, χωμένος πάντα μέσα στους αρχαίους του. Του μήνυσε λοιπόν. Του εξήγησε τη κατάσταση είναι αλήθεια με πολλές επιφυλάξεις, φροντίζοντας να ωραιοποιήσει όσο μπορούσε το ρόλο του και κρύβοντας τα κουσούρια της περίστασης που θα μπορούσαν να τον επηρεάσουν. Η απάντηση δεν άργησε να φτάσει. Ο καθηγητής δεχόταν. Είπε θα έφτανε μόλις κανόνιζε κάποιες μικρές εκκρεμότητες. Αλλο τι δεν είχε να περιμένει στη Πολιτεία. Είχε αποκάμει να μη βρίσκει δουλειά. Ανυπομονούσε να αναλάβει τους μαθητές του. Ο,τι και μαθητές . Αρκεί να δίδασκε. Ηταν το όνειρο της ζωής του!
Ομως είχε περάσει καιρός από τότε και αυτός ακόμη αργούσε.